I SA/Po 1172/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/M. Jaśniewicz We wniosku z dnia 11 sierpnia 20008 r., sporządzonym na urzędowym formularzu, S. M., reprezentowany przez adwokata J. M., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku. Do kwietnia 2008 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Podał, że mieszka z synem P. M., ale nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia 1 października 2008 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy S. M., pismem z dnia 13 października 2008 r., oświadczył, że nie posiada lokat, kont i rachunków bankowych. Ogólne koszty utrzymania oszacował na kwotę [...] miesięcznie. Oświadczył, że zarówno on jak i jego syn nie posiadają żadnych samochodów. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje średnio [...]. Syn nie ma żadnych dochodów. Skarżący i syn nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca mieszka z żoną, z którą pozostaje w separacji. Skarżący ma przyznane dożywotnio prawo korzystania ze służebności mieszkania oraz gruntu. Syn skarżącego nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Do pisma załączył kserokopię zawiadomienia z dnia 6 października 2008r. skierowanego do Wojskowego Komendanta Uzupełnień, że P. M. jest studentem Uniwersytetu [...] w P., kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 kwietnia 2007r., sygn. akt [...], w którym orzeczono separację małżeństwa G.M. i S. M. oraz zasądzono od skarżącego na rzecz syna alimenty w kwocie po [...] miesięcznie, kserokopie zeznań podatkowych za rok 2006 i 2007, z których wynika, że w 2006 r. dochód żony skarżącego wyniósł [...], dochód skarżącego [...], zaś w 2007 r. dochód skarżącego wyniósł [...]. Ponadto skarżący wskazał na druku PIT-38, że w 2006 r. uzyskał dochód w wysokości [...]. Załączył także odpis zwykły księgi wieczystej z dnia 10 października 2008 r. Na kolejne wezwanie z dnia 22 października 2008 r. skarżący w odpowiedzi oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i nie płaci czynszu, gdyż zajmuje wydzieloną część w domu jednorodzinnym. Nie ponosi opłat za wodę, energię elektryczną i abonament RTV, ponieważ zgodnie z ustną umową zawartą z żoną nie uczestniczy w tych opłatach w zamian za usługę palenia w piecu centralnego ogrzewania oraz za prace porządkowe przy domu. Skarżący podał, że nie posiada telefonu stacjonarnego, ma telefon komórkowy, przy czym z tego tytułu ponosi opłaty w wysokości ok. [...] miesięcznie, na telewizję kablową przeznacza zaś [...]. Wnioskodawca nie ma do spłacania żadnych kredytów, płaci natomiast na rzecz syna alimenty w wysokości [...]. Oświadczył, że nie choruje i wobec tego nie ponosi kosztów leczenia. Na wyżywienie przeznacza około [...] miesięcznie. Do pisma załączył kserokopię aktu notarialnego z dnia 11 czerwca 2007 r. umowy o podział majątku małżeńskiego wraz z ustanowieniem służebności mieszkania i użytkowania gruntu. Z §2 umowy wynika, że w skład majątku G. M. i S. M., który był objęty wspólnością ustawową wchodzą: 1. na prawach współwłasności majątkowej małżeńskiej, udział w wysokości ½ nieruchomości położonej w P. przy ul. J., o obszarze [...], 2. samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2000 o wartości [...]. Z treści § 4 w.w umowy wynika, że strony umowy dokonały podziału opisanego w §2 majątku wspólnego w ten sposób, że: G. M. na wyłączną własność nabyła 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości opisanej w §2 tej umowy, zastrzegając rzecz S. M. służebność mieszkania i użytkowania części gruntu, S. M. na wyłączną własność nabył zaś własność samochodu osobowego marki [...]. Na wezwanie z dnia 17 listopada 2008 r. skarżący w odpowiedzi podał, że nie posiada samochodu osobowego marki [...], rok prod. 2000, gdyż samochód sprzedał w dniu 30 października 2007r. za kwotę [...]. Do pisma załączył kserokopię umowy kupna – sprzedaży. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. wniosek skarżącego został uwzględniony jedynie w zakresie częściowym, wobec czego skarżący wniósł sprzeciw z dnia 19 grudnia 2008 r., domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że jego obecna sytuacja majątkowa jest tragiczna i nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania w kwocie [...]. Podniósł też, iż obecnie adwokat nie pobiera żadnego wynagrodzenia, licząc na zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wydanym wyroku. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na skutek sprzeciwu z dnia 19 grudnia 2008 r. postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2008 r. traci moc a wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Dokonując ponownej analizy wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Skarżący wnioskujący o przyznanie prawa pomocy powinien poczynić zatem oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, choć trudna nie uzasadnia zwolnienia w całości od kosztów postępowania sądowego. Skarżący wprawdzie nie ma stałej pracy, jednakże – jak sam przyznaje – z tytułu prac dorywczych uzyskuje kwotę około [...] miesięcznie. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, lecz warto podkreślić, że z załączonej przez niego do akt sprawy kserokopii aktu notarialnego wynika, że posiadał razem z małżonką G. M. udział w wysokości 1/2 nieruchomości położonej w P. przy ul. J. o pow. [...], na której znajduje się piętrowy podpiwniczony murowany budynek mieszkalny typu "bliźniak", o powierzchni zabudowy [...], o powierzchni użytkowej [...], wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz gazową. Wartość nieruchomości określono na kwotę [...]. G. M. nabyła na wyłączną własność 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości, przy czym na rzecz S. M. ustanowiona została bezpłatnie i dożywotnio służebność mieszkania i użytkowania części gruntu. Ponadto zauważyć należy, że skarżący posiadał samochód osobowy marki [...], rok prod. 2000, który sprzedał w dniu 30 października 2007r. za kwotę [...], co również wpłynęło na uszczuplenie jego majątku, biorąc pod uwagę fakt, że wartość samochodu szacowano na kwotę [...]. W ocenie sądu, biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, należy uznać, że sytuacja materialna skarżącego oraz wskazane powyżej okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniają zwolnienia skarżącego w całości z kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji, w ocenie sądu, zwolnienie z kosztów postępowania sądowego ponad kwotę [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. W tej sytuacji należało orzec, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 oraz art. 245§4 w związku z art. 246§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/M. Jaśniewicz D.M.