I SA/Po 1175/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T.F. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił T. F. : zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w wysokości [...] zł. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w wysokości [...] zł. odsetki od zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w należącej do w/w podatniczki firmie "A" stwierdzono zaniżenie przychodu przez nie ujawnienie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów 14 faktur dotyczących zakupu 4237 par obuwia sportowego w szwedzkiej firmie B wartości łącznej wysokości [...] koron szwedzkich tj. [...] zł. Ustalenia przeprowadzone u szwedzkiego kontrahenta T.F. za pośrednictwem Ministerstwa Finansów Szwecji wykazały, że dokonała ona w 1999 r. zakupu w w/w firmie obuwia sportowego za kwotę [...] koron szwedzkich, na który wystawiono 31 faktur. Z tej ilości jedynie 17 faktur zostało zaewidencjonowane przez podatniczkę. Strona szwedzka przekazała stronie polskiej oprócz kopii faktur także kopie deklaracji celnych, z których wynika, że zakupiony towar opuścił granice szwedzką w M. oraz następnie we F., co potwierdzają pieczęcie organów celnych potwierdzające wywóz towaru z krajów Unii Europejskiej, a ponadto sprawozdania, z których wynika, że transakcji zakupu w imieniu podatniczki dokonał M. R. (siostrzeniec męża T.F.). Płatności z tytułu niezaewidencjonowanych 14 faktur pełnomocnik podatniczki dokonał gotówką, co wynika z oświadczenia H. M. oraz z prowadzonej przez jego firmę dokumentacji księgowej. W świetle powyższego organ I instancji uznając, że podatniczka wbrew § 11 ust. 3 i pkt 17 do "objaśnień" do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 148, poz. 720) nie zaewidencjonowała w księdze podatkowej 14 faktur, w związku z czym w myśl § 10 tego rozporządzenia księga ta prowadzona była nierzetelnie. W konsekwencji, zgodnie z art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej nie stanowi ona dowodu w postępowaniu podatkowym. Z tego względu należało podwyższyć zadeklarowaną przez T.F. wysokość kosztów uzyskania przychodu o [...] zł, a także odnosząc do tej kwoty stosowną w firmie "A" marżę w wysokości 18,39 %, podwyższyć o kwotę [...] zł. (netto) uzyskany przez nią przychód, który wyniósł [...] zł. Koszty uzyskania przychodu przyjęto w Z tego względu należało podwyższyć zadeklarowaną przez T.F. wysokość kosztów uzyskania przychodu o [...] zł, a także odnosząc do tej kwoty stosowną w firmie "A" marżę w wysokości 18,39 %, podwyższyć o kwotę [...] zł. przychód, który wyniósł 918.546,95 zł. Koszty uzyskania przychodu przyjęto wysokości [...] zł. Ponadto stwierdzono, że podatniczka zaniżyła również przychód przez niewykazanie w księdze podatkowej wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń z tytułu: transportu towaru, który świadczył nieodpłatnie M. R., prowadzenia dokumentacji księgowej przez J. R. oraz wykorzystywania pomieszczenia o powierzchni 7 m2 w mieszkaniu p.p. R. na prowadzenie działalności gospodarczej, czym naruszyła przepis art. 12 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość tych świadczeń ustalono wg cen rynkowych łącznie w wysokości [...] zł, tj: za korzystanie z lokalu - [...] zł za prowadzenie dokumentacji księgowej - [...] zł za przewóz towarów - [...]zł Uwzględniając wynagrodzenie podatniczki ze stosunku pracy podstawa opodatkowania wyniosła [...] zł. od której podatek - po uwzględnieniu składki na ubezpieczenie zdrowotne i ulgi mieszkaniowej - wyniósł [...] zł. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdził, że organ kontroli skarbowej nie naruszył przepisów art. 125 Ordynacji podatkowej w związku z przeprowadzeniem kontroli wbrew zasadzie szybkiego działania, bowiem jej zakończenie było uzależnione od efektów współpracy ze szwedzkimi organami podatkowymi, które etapami przesyłały zebrane w Szwecji materiały tym bardziej, że żaden przepis nie określał długości prowadzonej kontroli. Nie stwierdzono też naruszenia art. 121 § 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej, bowiem "adnotacja o zapoznaniu kontrolowanego z treścią dokumentów i ustaleniami kontroli" jest drukiem Ministerstwa Finansów, wobec czego zarzut, że zawiera on wadę formalną polegającą na braku wskazania adresata jest niezasadny, skoro został on sporządzony na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej. Wbrew stanowisku odwołania nie naruszono także art. 122 Ordynacji podatkowej, skoro pełnomocnik podatniczki nie wskazał żadnych podstaw uzasadniających uzupełnienie zebranego w toku kontroli materiału dowodowego. Przedstawione przez szwedzkie organy podatkowe materiały mają pełną moc dowodową, bez względu na różnice procedury podatkowej. Organ podatkowy II instancji nie podzielił też stanowiska odwołującej się co do wadliwego przyjęcia marży o wysokości 18,39 %, skoro ustalono ją na podstawie dokumentów firmy "A", oraz co do bezzasadności uznania prowadzonej księgi podatkowej za nierzetelną. Decyzję tę T.F. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji I instancji jako wydanych z naruszeniem art. 120, 121 § 1, 122, 125 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady: praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, dochodzenia prawdy obiektywnej, szybkości i prostoty postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca w szczególności podnosi, że organy podatkowe oparły swe decyzje na materiałach nadesłanych ze Szwecji, z których jednoznacznie nie wynika udział skarżącej w nielegalnym imporcie towarów ze Szwecji. Zastosowane przez organy podatkowe szacunkowe określenie podstawy opodatkowania skarżąca uważa za dowolne, sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia ustalenia mocy dowodowej przedstawionych przez szwedzkie organy podatkowe dokumentów i ich wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z porozumieniem roboczym między Ministrem Finansów Rzeczypospolitej Polskiej , a Krajowym Urzędem Podatkowym Królestwa Szwecji w sprawie podejmowania jednoczesnych kontroli podatkowych zawartym zgodnie z Konwencją o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzoną w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. (Dz.U. z 1998, Nr 141, poz. 913) - art. 4 ust. 2, w związku z żądaniami strony szwedzkiej przeprowadzenia przez stronę polską kontroli m.inn. w firmie "A", administracja podatkowa Szwecji przedstawiła informacje i dokumenty dotyczące obrotów firmy B świadczące o rozmiarach obrotów z firmą skarżącej "A". Materiały te mają moc dowodów w prowadzonym przez polskie organy podatkowe postępowaniu podatkowym i to bez względu na to, czy w pełni odpowiadają wymogom procedury podatkowej np. co do zamieszczenia na fakturze podpisu odbiorcy. W związku z tym przedłożonym przez szwedzkie organy podatkowe materiałom nie można odmówić przymiotu dowodów. Wynika z nich jednoznacznie - wbrew stanowisku skargi - że firma skarżącej zakupiła u kontrahenta szwedzkiego w 1999 r. obuwie sportowe w rozmiarze znacznie przekraczającym ujawnione w księdze podatkowej zakupy. Zakupu tego dokonanego za pośrednictwem M.R. działającego jako pełnomocnik skarżącej, dotyczyło 14 faktur nie wykazanych w w/w księdze Cena za zakupiony towar każdorazowo płacona była przez w/w gotówką, którą firma szwedzka przekazywała w odrębnych woreczkach (stosownie opisanych) do obsługującego ją banku, co zostało odpowiednio udokumentowane. Ponadto w/w zakupy obuwia sportowego potwierdzają szwedzkie dokumenty celne zaopatrzone w pieczęcie szwedzkich i niemieckich służb celnych potwierdzające przekroczenie przez w/w towar granicy szwedzkiej i niemieckiej. W świetle powyższego organy podatkowe zasadnie uznały, że prowadzona przez skarżącą księga podatkowa nie odzwierciedla stanu rzeczywistych działań gospodarczych i tym samym, zgodnie z art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 148, poz. 720) uznały księgę tę za nierzetelną. Konsekwencją tego było pozbawienie jej mocy dowodowej w myśl przepisu art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej. Niemożliwość określenia podstawy opodatkowania na podstawie księgi podatkowej spowodowała konieczność ustalania tejże podstawy opodatkowania w oparciu o wszystkie zgromadzone faktury zakupu zarówno te zaewidencjonowane jak i nadesłane ze Szwecji, co uznać należy za prawidłowe w świetle art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej, skoro nie zachodziła potrzeba oszacowania wielkości zakupu. Nie można podzielić argumentu skargi co do wadliwości określenia przez organ podatkowy wielkości obrotu ze sprzedaży towaru objętego 14 fakturami, których nie zaewidencjonowano w księdze podatkowej w oparciu o przyjętą marżę 18,39 %. Marża ta po pierwsze została ustalona na podstawie posiadanej przez skarżącą dokumentacji księgowej dotyczącej zaewidencjonowanych operacji gospodarczych, a po drugie jest ona tak niska, że trudno przyjąć by niższa marża mogła zapewniać zyskowność działalności gospodarczej. Marżę te wyliczono przyjmując za podstawę wartość netto zaewidencjonowanej sprzedaży obuwia [...] zł i ceny jego nabycia [...] zł (vide k. [...] akt podatkowych). Wszelkie podniesione w skardze argumenty uznać należy za ogólnikowe i nie poparte żadnymi konkretnymi dowodami lub wnioskami, mogącymi podważyć dokonanie przez podatniczkę zakupu niezaewidencjonowanego w księdze podatkowej. Skarżąca nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w trybie art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej - mimo zawiadomienia jej o tej możliwości ani np. nie złożyła do prokuratury doniesienia o popełnieniu przestępstwa przez M. R., że faktycznie działając we własnym imieniu wykorzystywał udzielane mu przez skarżącą pełnomocnictwo, czym naraził ja na straty. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się by we wskazanym zakresie zaskarżona decyzja naruszała prawo. Podobnie nie budzi również zastrzeżeń zaliczenie przez organ podatkowy do przychodów skarżącej wartości nieodpłatnie otrzymanych świadczeń. W świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) przychód stanowi również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Ich wartość zaś ustala się zgodnie z ust. 2 art. 11 na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w dacie osiągnięcia przychodu w obrocie rzeczami (usługami) tego samego gatunku. Zauważyć co prawda należy, że organ I instancji powołał się w w/w zakresie na przepis art. 12, a nie jak należało art. 11 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., jednakże nie można tego uznać za okoliczność mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe względy na uwadze skargę uznać należy za niezasadną, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan LF