I SA/Po 1175/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc luty 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/M. Jaśniewicz We wniosku z dnia 11 sierpnia 20008 r., sporządzonym na urzędowym formularzu, S. M., reprezentowany przez adwokata J. M., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jest rolnikiem i dzierżawi 1ha ziemi. Opłaca składki KRUS. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z trójką dzieci. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i dzieci również nie mają żadnego majątku. Małżonka skarżącego otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości [...], skarżący z tytułu działalności rolniczej uzyskuje około [...]. Żona skarżącego prowadzi wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo rolne. Na wezwanie z dnia 1 października 2008 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy B. M. w odpowiedzi z dnia 13 października 2008 r. oświadczył, że nie posiada lokat, kont i rachunków bankowych. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym czynsz [...], woda [...], opał [...], energia elektryczna [...], telefon [...], wyżywienie [...], rata kredytu [...]. Kredyt został zaciągnięty na zakup samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2000, wartość rynkowa około [...]. Termin spłaty kredytu mija z dniem 18 marca 2010 r., przy czym skarżący nie wskazał kiedy został zaciągnięty. Skarżący podał, że samochód posiada jego żona. Oświadczył, że nie pobiera żadnych stypendiów, zasiłków, dopłat do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej, pobiera natomiast zasiłek rodzinny z opieki społecznej w wysokości [...]. Wskazał, że mieszkanie wraz gospodarstwem rolnym o powierzchni 1.09 ha przeliczeniowego należy do K. F. i z tego tytułu opłaca czynsz w wysokości [...] miesięcznie. Żona prowadzi gospodarstwo rolne razem ze skarżącym i również jest ubezpieczona w KRUS. Do pisma załączył kopię nakazu płatniczego w sprawie wymiaru podatku rolnego od nieruchomości za 2007 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. wniosek został oddalony, wobec czego skarżący wniósł sprzeciw z dnia 19 grudnia 2008 r., domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że jego obecna, trudna sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania w kwocie [...] i nie był w stanie takiej kwoty zabezpieczyć. Podniósł też, iż obecnie adwokat nie pobiera żadnego wynagrodzenia, licząc na zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wydanym wyroku. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na skutek sprzeciwu z dnia 19 grudnia 2008 r. postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2008 r. traci moc a wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Dokonując ponownej analizy wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Skarżący wnioskujący o przyznanie prawa pomocy powinien poczynić zatem oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, nie uzasadnia zwolnienia w całości od kosztów postępowania sądowego. Skarżący osiąga bowiem dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...] oraz otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości [...]. Zatem łączny dochód skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi [...]. Jednocześnie skarżący oświadczyć, że na miesięczne utrzymanie przeznacza [...], a zatem kwotę wyższą od uzyskiwanych dochodów. Skarżący nie podał skąd bierze środki finansowe na pokrycie tych wydatków. Oznacza to, że skarżący poza wykazanymi dochodami posiada jakieś inne dochody, których źródła nie wyjawił, ewentualnie jakieś oszczędności, z których ponosi wydatki. Ponadto należy wskazać, że skarżący podał, że jednym ze składników kosztów jest rata kredytu w wysokości [...] zaciągniętego na zakup samochodu osobowego, który należy do jego żony. Skarżący nie wskazał kiedy kredyt ten został zaciągnięty, podał jedynie, że termin spłaty przypada na dzień 18 marca 2010 r. W ocenie sądu, biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, należy uznać, że sytuacja materialna skarżącego oraz wskazane powyżej okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniają zwolnienia skarżącego w całości z kosztów postępowania sądowego. Nie można tolerować sytuacji, w której zobowiązania prywatnoprawne mają prymat przed zobowiązania publicznoprawnymi. W tej sytuacji, w ocenie sądu, zwolnienie z kosztów postępowania sądowego ponad kwotę [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. W tej sytuacji należało orzec, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 oraz art. 245§4 w związku z art. 246§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/M. Jaśniewicz D.M.