I SA/Po 1188/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-02-22
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Wolna – Kubicka, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w przepisach, mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, a jeśli tak, to czy zostały prawidłowo ocenione przez organy administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące określenia egzekwowanego obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz wymogów tytułu wykonawczego, zostały prawidłowo ocenione przez organy administracji. Postępowanie egzekucyjne ma na celu przymusową realizację obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, a nie ponowną weryfikację tej decyzji. Uchybienia formalne w tytule wykonawczym, takie jak nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej braku doręczenia upomnienia, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ z przepisów wynikało, że wszczęcie egzekucji nie musiało być poprzedzone upomnieniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w przepisach. Organy administracji uznały zarzuty za niezasadne, a skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018r. sprawy ze skargi DPK na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za niezasadne oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
I SA/Po 1188/17
UZASADNIENIE
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z 27 kwietnia 2016 r., nr [...] określił A. A. (dalej: "zobowiązana") zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik , listopad 2012 r. oraz styczeń i luty 2013 r. Wskazana decyzja została następnie postanowieniem z 7 lutego 2017r., nr [...] opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanej nastąpiło 21 lutego 2017r. z chwilą doręczenia jej a także odpowiedzialnemu z majątku wspólnego małżonkowi zobowiązanej B. B., odpisów tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z tytułu świadczonych usług u kontrahentów zobowiązanej.
Pełnomocnik zobowiązanych wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych zajęć podnosząc następujące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej:
– określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U z 2016 r., poz. 599 z późn zm. dalej: "u.p.e.a.");
– niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),
– niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 21 marca 2017 r., nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pełnomocnik zobowiązanych wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Organ odwoławczy dostrzegł, że zarówno w postępowania przed organem pierwszej instancji, jak również w postępowaniu odwoławczym pełnomocnik działał na podstawie pełnomocnictwa, które nie obejmowało umocowania do występowania przed organami egzekucyjnymi w administracji. Uzupełnienie tego braku środka zaskarżenia przez zobowiązaną nastąpiło w piśmie nadanym 1 czerwca 2017 r., z przekroczeniem siedmiodniowego terminu zakreślonego w odnośnym wezwaniu (termin ten rozpoczął bieg 25 maja 2017 r. ; upłynął w dniu 31 maja 2017 r.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. postanowieniem z 13 czerwca 2017r., nr [...] uchylił w całości kwestionowane postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 marca 2017 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 34 § 4 i art. 59 § 1 u.p.e.a. ponownie uznał zarzuty za niezasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pełnomocnik zobowiązanej (i jej małżonka) złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. jako niedopuszczalnego, a w konsekwencji uchylenie czynności egzekucyjnych stosowanie do art. 60 § 1 powołanego aktu. W zażaleniu podtrzymał wcześniejsze twierdzenia i wnioski, a nadto uzupełnił je o zarzut naruszenia:
– art. 34 § 1 i 2 oraz 4 u.p.e.a. – poprzez niewystąpienie przez organ egzekucyjny o wydanie stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, do czego zobowiązują organ egzekucyjny przepisy prawa, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia procedury rozpatrywania zgłoszonych zarzutów przeciwegzekucyjnych i uniemożliwiło w konsekwencji skorzystanie przez zobowiązanych z możliwości zaskarżenia tego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i spowodowało nieprawidłowości proceduralne, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;
– art. 124 § 2 w zw. z art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez wydanie postanowienia, w którym brakuje uzasadnienia prawnego i faktycznego dla rozstrzyganych zagadnień w postaci braku pogłębionej analizy zarzutu dotyczącego nieprawidłowego naliczenia odsetek, co wpłynęło na niezgodność z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, co w konsekwencji spowodowało niezachowanie przez organ egzekucyjny zasady przekonywania wynikającej wprost z art. 11 k.p.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., postanowieniem z 11 października 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 2, 3, 6 i 10 oraz art. 34 § 5 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za nietrafny zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Adresatem decyzji z 27 kwietnia 2016 r. określającej zobowiązanie oraz tytułów wykonawczych z 15 lutego 2017 r. jest zobowiązana A. A.. Egzekwowany obowiązek jest tożsamy z rodzajem należności (podatek od towarów i usług), a kwoty egzekwowanej należności pokrywają się z kwotami określonymi w decyzji. Zarzuty przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dlatego też przy rozpoznawaniu zarzutu organ egzekucyjny nie mógł ponownie badać zasadności naliczenia odsetek.
W opinii organu odwoławczego niezasadny jest zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). W ramach tego zarzutu nie jest możliwe rozpatrywanie zabezpieczenia ustanowionego w innym (uprzednio wszczętym) postępowaniu zabezpieczającym. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Może być zatem niedopuszczalna ze względów przedmiotowych i ze względów podmiotowych. Obowiązek organu egzekucyjnego badania z urzędu (art. 29 § 1 u.p.e.a.) dopuszczalności egzekucji obejmuje przede wszystkim ustalenie, czy dopuszczalna jest egzekucja oznaczonego obowiązku, nadto, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie nie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych).
Traktowanie przez organ egzekucyjny "każdej sprawy oddzielnie, mimo dużej ich ilości i powiązania ich ze sobą" ma uzasadnienie w przepisach prawa. Wynika to z art. 26 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Na podstawie każdego tytułu wykonawczego wszczynane jest i prowadzone odrębne, niezależne od siebie postępowanie egzekucyjne. Głównym celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do wykonania w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej także zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) jest niezasadny. Oceniając tytuły wykonawcze , Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. W sprawie egzekwowane zobowiązanie podatkowe wynika z decyzji określającej- zastosowanie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie było konieczne ( znalazło to odzwierciedlenie w prawidłowo wypełnionych tytułach wykonawczych). W kwestionowanych tytułach wykonawczych (pole 9 części E tytułów) zostało przywołane rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014r. ( Dz.U. z 2014 r. poz. 1494), wydane w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Pominięcie jedynie jednostki redakcyjnej aktu prawnego, nie narusza wymogu określonego w art.27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.
Za nietrafny uznany został przez organ odwoławczy ( powołany w pisma z 4 lipca 2017 r.) , zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 w zw. z art. 27 u.p.e.a. , według którego przesłanką do złożenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne jest odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W sprawie nie miało miejsca odroczenie terminu wykonania obowiązku ani też rozłożenie go na raty. Z treści przepisu wynika że zarzuty oparte na przesłance braku wymagalności obowiązku z innego powodu muszą mieć charakter podobny do odroczenia terminu wykonania obowiązku czy rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych. Podnoszone nieprawidłowości (odnoszące się do niewskazania w tytule wykonawczym, obowiązkowych elementów przewidzianych przepisami prawa, w tym nie wskazanie podstawy prawnej braku doręczenia upomnienia,) nie mogą stanowić skutecznej podstawy zarzutu braku wymagalności obowiązku z innego powodu.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że bezzasadne jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do pozostałych argumentów , zawartych w zarzutach oraz w zażaleniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że co do zasady, podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale wyłącznie te, które wymienione są w art. 33 u.p.e.a.. W postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu i rozstrzygnięciu kwestie związane z odrębnym postępowaniem podatkowym. Ponadto, zobowiązany po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów nie może ich uzupełniać oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując czy też rozszerzając ich podstawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu (tu. kwestia braku stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów). W rozpatrywanej sprawie stanowisko zobowiązanej o konieczności uzyskania wypowiedzi wierzyciela nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odnośnie wniosku zawartego w piśmie z 28 lutego 2017 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów wyjaśnił, że w sprawie postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone "z mocy prawa" z dniem 3 marca 2017 r. ( data wpływu zarzutów do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.). Wyjaśnił, że stosownie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. , zawieszenie postępowania egzekucyjnego ma miejsce m.in. w razie zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. ( do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, o ile wierzyciel nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego ( art. 35 § 1 u.p.e.a.). Zawieszenie zawiera w sobie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (art. 1a pkt 16 u.p.e.a.), poprzez niewykonywanie już zastosowanych środków egzekucyjnych oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych.
W skardze zobowiązani wnieśli o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 22 września 2017 r.; [...]: znak sprawy: [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 22 sierpnia 2017r., nr [...] i o zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz w kwotą uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa) według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanych pomimo niedopełnienia obowiązku doręczenia tytułu wykonawczego stronie zobowiązanej w obliczu ustawowego wymogu dokonania prawidłowego doręczenia prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych, czym organ naruszył zasadę praworządności;
-art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności zmierzających jedynie do załatwienia sprawy na niekorzyść zobowiązanych , z pominięciem ustawowego wymogu brania pod wzgląd interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej, polegający na braku pogłębionej analizy wniesionej skargi, a następnie zażalenia, co doprowadziło do wydania postanowienia, zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji sprzecznego z obowiązującymi przepisami prawa;
- art. 13 k.p.a. wz. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez niedążenie w sprawie do polubownego rozwiązania kwestii spornych, co przejawiało się w braku zainteresowania ewentualną dobrowolną spłatą ze strony zobowiązanych którzy takową chęć niejednokrotnie deklarowali;
- art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. – poprzez niewskazanie w tytule wykonawczym elementów dla niego obligatoryjnych, przewidzianych przepisami prawa, w tym nie wskazanie podstawy prawnej braku doręczenia upomnienia;
- art. 33 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. dalej: "O.p.") – poprzez określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w związku z niewłaściwym wyliczeniem odsetek;
g) art. 33 § pkt 6 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. – poprzez stwierdzenie, iż nie nastąpiła niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, pomimo dobrowolnego wypełnienia przez Stronę zabezpieczenia w innym, uprzednio wszczętym postępowaniu zabezpieczającym, a także będącego w toku postępowania w zakresie rozstrzygnięcia co do prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, która stanowiła podstawę do wydania zaskarżonych tytułów- wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1); odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2); określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (pkt 3); błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4); niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5); niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6); brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt 7); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8); prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9); niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (pkt 10).
W niniejszej sprawie wniesiono zarzut:
– określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.);
– niedopuszczalność prowadzonej egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.);
– niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi stwierdza, że w tytułach egzekucyjnych stanowiących podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego została prawidłowo określona treść egzekwowanego obowiązku. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 54 O.p. zobowiązani wskazują na niezgodność obowiązku jaki wynika z wydanej wobec zobowiązanej decyzji z treścią obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Doszło do niewłaściwego wyliczenia odsetek za zwłokę co wynikło z nieuwzględnienia przerw związanych z przedłużającym się postępowaniem. Z zebranego materiału dowodowego sprawy wynika, że wydając stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych decyzję organ kontroli skarbowej nie doszukał się okoliczności, które winny skutkować przerwą w naliczaniu odsetek za zwłokę . W opinii sądu kwestionowanie ustaleń organu podatkowego winno odbywać się w odwołaniu od decyzji podatkowej a nie na etapie postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne w opozycji do postępowania podatkowego nie jest postępowaniem rozpoznawczym. Celem postępowania egzekucyjnego jest jedynie przymusowa realizacja obowiązku, skonkretyzowanego w ramach prowadzonego uprzednio postępowania rozpoznawczego. W orzecznictwie wskazuje się, że zarzuty przysługujące zobowiązanemu w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (tak: wyrok NSA z 16 lipca 2015 r., II FSK 1553/13 ,dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W opinii sądu na akceptację nie zasługują również wywody popierające trafność zarzutu naruszenia art. 33 § pkt 6 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. Złożenie zabezpieczenia w innym prowadzonym wobec zobowiązanej postępowaniu zabezpieczającym nie skutkuje w żadnej mierze niedopuszczalnością wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1 pkt 1 u.p.e.a., ustawa określa: sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. W kontekście przywołanego przepisu sąd wskazuje , że w odniesieniu do zobowiązanej wydana została przez organ kontroli skarbowej decyzja określająca wysokość – powstającego z mocy prawa – zobowiązania w podatku od towarów i usług. Wydanie tego rodzaju decyzji, opatrzonej następie rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi urzędowy dowód tego, że zobowiązana uchylała się wykonania ciążącego na niej z mocy prawa obowiązku. W przeciwnym bowiem wypadku nie doszłoby w ogóle do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, które jako powstałe z mocy prawa winno zostać prawidłowo rozliczone przez samą zobowiązaną bez ingerencji organów podatkowych. Niedopuszczalność egzekucji musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (tak: wyrok NSA z 7 listopada 2014 r., II FSK 280/13, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa, który w sytuacji zobowiązanej wyłączałby dopuszczalność prowadzenia względem niej postępowania egzekucyjnego.
Sąd stwierdził, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. Przepis art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., wskazuje, że tytuł wykonawczy zawiera: datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. W treści wystawionych względem zobowiązanej tytułów wykonawczych w polu 9 części E tytułów jako podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia wskazano jedynie rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r. ze wskazaniem miejsca publikacji. W ocenie sądu przez podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej precyzyjnie powołanego aktu prawnego. W niniejszej sprawie wskazując na podstawę prawną wyłączającą obowiązek doręczenia upomnienia w tytule wykonawczym organ winien powołać się na § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (tekst jedn. Dz. U. z 2017 poz. 131). W świetle powołanego przepisu, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy: należności pieniężnych wynikających z orzeczeń, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem tytuły wykonawcze na skutek nie dość precyzyjnego wskazania podstaw prawnych odstąpienia od obowiązku doręczenia upomnienia naruszają wymóg z art. 27 pkt 12 u.p.e.a. Jednakże w ocenie sądu uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem z przepisów powołanego ostatnio rozporządzenia bezspornie wynika, że wszczęcie egzekucji względem zobowiązanej nie musiało być poprzedzone wystosowaniem upomnienia.
Sąd za chybione uznaje zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Bezspornie zobowiązanej zostały 21 lutego 2017 r. doręczone odpisy tytułów wykonawczych.
Na uwzględnienie nie zasługują zdaniem sądu również zarzuty naruszenia zasad ogólnych wyrażonych w art. 8, art. 11 oraz art. 13 k.p.a. Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1). Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). W świetle art. 11 powołanej ostatnio ustawy, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zgodnie zaś z art. 13 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej w sprawach, których charakter na to pozwala, dążą do polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania w należących do ich właściwości sprawach, w szczególności przez podejmowanie czynności: skłaniających strony do zawarcia ugody, w sprawach, w których uczestniczą strony o spornych interesach (pkt 1); niezbędnych do przeprowadzenia mediacji (pkt 2). W świetle zaś art. 13 § 2 powołanego aktu, organy administracji publicznej podejmują wszystkie uzasadnione na danym etapie postępowania czynności umożliwiające przeprowadzenie mediacji lub zawarcie ugody, a w szczególności udzielają wyjaśnień o możliwościach i korzyściach polubownego załatwienia sprawy. Prawidłowe są w ocenie sądu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, co świadczy o wywiązaniu się przez organy z obowiązków nałożonych zasadą działania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej oraz zasadą przekonywania. Wbrew twierdzeniom zobowiązanej uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne świadczące o dokonaniu starannej analizy sprawy. Zdaniem sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia wyrażonej w art. 13 k.p.a. zasady polubownego rozstrzygania kwestii spornych. Odpowiednie stosowanie omawianej zasady w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego w administracji wymaga uwzględnienia specyfiki tego postępowania. Pierwszorzędnym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne jest podejmowanie wszelkich możliwych czynności egzekucyjnych celem realizacji dochodzonego obowiązku. Wyrażona w art. 13 k.p.a. zasada polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania może być realizowana jedynie w ramach postępowania jurysdykcyjnego. Rozstrzyganie kwestii spornych oraz ustalanie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 13 k.p.a. realizuje się bowiem właśnie na etapie postępowania jurysdykcyjnego poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków. W toku postępowania wykonawczego, jakim jest postępowanie egzekucyjne obowiązkiem organu egzekucyjnego jest jedynie wykonanie obowiązków wynikających z zapadłego wcześniej aktu. W sprawie nie doszło również do naruszenia wyrażonej w art. 6 k.p.a., zasady legalizmu. Jak wynika bowiem z powyższych rozważań zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
W podsumowaniu sąd stwierdza, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zasadnie zostały uznane za niezasadne. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Dlatego sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło