I SA/Po 1207/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Izabela Kucznerowicz, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 15b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wprowadzający obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieuregulowania należności w określonych terminach, ma zastosowanie do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 15b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ma zastosowanie do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym. Wykładnia językowa tego przepisu nie zawiera wyłączeń dotyczących transakcji zagranicznych, a jego celem jest przeciwdziałanie zatorom płatniczym zarówno w obrocie krajowym, jak i międzynarodowym. Wprowadzenie wyłączeń dla transakcji zagranicznych naruszałoby zasadę równości opodatkowania i cel wprowadzonych regulacji.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, pytając o zastosowanie art. 15b ustawy w transakcjach z francuską spółką powiązaną, która jest jej jedynym udziałowcem. Spółka argumentowała, że przepis ten, mający na celu poprawę płynności polskich przedsiębiorców, nie powinien mieć zastosowania do transakcji z podmiotami zagranicznymi. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, stwierdzając, że art. 15b ma zastosowanie również do transakcji zagranicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2015r. sprawy ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
W dniu [...] czerwca 2014 r. [...] Sp. z o.o. w [...] złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie wykładni art. 15b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.p.").
W opisie stanu faktycznego wskazano, że wnioskodawca podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całych swoich dochodów na terytorium Polski. Rok podatkowy wnioskodawcy jest zgodny z rokiem kalendarzowym. Przedmiotem działalności wnioskodawcy jest sprzedaż farb, lakierów, impregnatów (dalej: produkty). Wnioskodawca jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce produktów Spółki mającej siedzibę we Francji. Dodatkowo należy wskazać, że francuska spółka jest jedynym udziałowcem wnioskodawcy. Innymi słowy, wnioskodawca i francuska spółka są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p. Francuska spółka jako jedyny udziałowiec wnioskodawcy podejmuje większość decyzji dotyczących działalności gospodarczej wnioskodawcy, w tym między innymi określa kierunki ekspansji sprzedaży przez wnioskodawcę. Obecnie wnioskodawca realizuje działalność eksportową na rynki wschodnie. Z tego względu, wnioskodawca zobowiązany został do dokonania zwiększonych zakupów produktów, które następnie mają być odsprzedawane na rynkach wschodnich. Wnioskodawca podkreślił, że produkty są towarami sezonowymi, dlatego w obliczu rozpoczynającego się sezonu sprzedażowego Spółka dodatkowo musi dysponować znacznym stanem magazynowym. Dostawy produktów z francuskiej spółki dokonywane są cyklicznie. Każda dostawa udokumentowana jest stosowną fakturą VAT. Niemniej w związku z istniejącymi powiązaniami kapitałowymi między wnioskodawcą a spółką francuską i dodatkowo wspólną polityką zaopatrzeniową, określony na fakturze umowny termin płatności nie jest dotrzymywany. Innymi słowy mogą zdarzyć się sytuacje, gdy termin płatności wynikający z wystawionej faktury VAT zostanie przekroczony o ponad terminy wskazane w art. 15b u.p.d.o.p.
Produkty nabywane przez wnioskodawcę od francuskiej spółki są towarami handlowymi dla wnioskodawcy, dlatego koszty nabycia produktów traktowane są jako koszty bezpośrednio związane z przychodami. Koszt uzyskania przychodów w postaci ww. wydatków potrącany będzie dopiero w momencie uzyskania przychodu z tytułu zbycia przedmiotowych towarów handlowych.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie: czy do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p., w stanie faktycznym opisanym powyżej ma zastosowanie art. 15b tej ustawy?
Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym, gdy produkty, będące towarami handlowymi dla wnioskodawcy nabywane są od zagranicznego podmiotu powiązanego nie stosuje się rygorów wynikających z przepisu art. 15b u.p.d.o.p. Innymi słowy, mimo niezapłacenia za nabyte produkty, w przypadku ich dalszej sprzedaży, koszt nabycia staje się bezpośrednim kosztem uzyskania przychodów, bez dodatkowych warunków, również w sytuacji, gdyby wnioskodawca nie dokonał jeszcze płatności na rzecz francuskiej spółki za nabyte uprzednio produkty.
Obowiązek dokonywania korekty "in minus" kosztów uzyskania przychodów wynikający z przepisu art. 15b u.p.d.o.p. wprowadzony został do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przepisem art. 4 pkt 1) ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342 - dalej jako "ustawa deregulacyjna"). Z uzasadnienia projektu ustawy deregulacyjnej wynika, iż celem wprowadzanych przez nią zmian jest poprawa sytuacji finansowej polskich przedsiębiorców: "Celem projektowanej regulacji jest poprawa warunków wykonywania działalności gospodarczej. Służyć temu będzie zniesienie lub ograniczenie niektórych uciążliwych i zbędnych obciążeń administracyjnych i uproszczenie przepisów, które są barierami rozwoju przedsiębiorczości. W szczególności celem projektowanych zmian jest poprawa płynności finansowej przedsiębiorców, ograniczenie zatorów płatniczych w gospodarce oraz zwiększenie dyscypliny płatniczej między przedsiębiorcami. Nieprecyzyjne przepisy i biurokratyczne ograniczenia hamują wzrost przedsiębiorczości w Polsce oraz narażają przedsiębiorców na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów. W okresie kryzysu nieuzasadnione obciążenia administracyjne są szczególnie szkodliwe dla rozwoju gospodarki. Zmiany zawarte w projektowanej regulacji mają przede wszystkim poprawić funkcjonowanie małych i średnich przedsiębiorstw oraz mikroprzedsiębiorców.
Zdaniem wnioskodawcy, ze wskazanego powyżej uzasadnienia do wprowadzonych zmian w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczącej korekty kosztów podatkowych, polski ustawodawca wprowadzając przewidziane tą ustawą rozwiązania, miał na celu poprawę płynności finansowej przedsiębiorców wykonujących działalność na terytorium Rzeczypospolitej, ograniczenie zatorów płatniczych pomiędzy tymi przedsiębiorcami i zwiększenie dyscypliny płatniczej – zatem celem deregulacji była ochrona polskiego przedsiębiorcy, w szczególności polskiego dostawcy towarów i usług.
Znaczące jest użycie w uzasadnieniu sformułowania "przedsiębiorca". Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu art. 1 w związku z art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p., podatkiem dochodowym od osób prawnych objęci są wyłącznie podatnicy mający siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (polscy przedsiębiorcy będący osobami prawnymi).
Powyższe, w ocenie wnioskodawcy, bez wątpliwości wskazuje, że normy prawne wynikające z ustawy deregulacyjnej winny być stosowane wyłącznie w odniesieniu do stosunków gospodarczych pomiędzy przedsiębiorcami polskimi, tj. do "zatorów płatniczych" występujących między polskimi podatnikami. Zdaniem Wnioskodawcy, nieuzasadnione w tym zakresie jest stosowanie art. 15b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przy stosunkach gospodarczych łączących podmioty zagraniczne. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, iż w przedmiotowym stanie faktycznym, który dotyczy Wnioskodawcy zachodzą dodatkowe przesłanki, które powodują, iż zastosowanie art. 15b u.p.d.o.p. w przypadku wnioskodawcy jest nieuzasadnione i niekorzystne. Wnioskodawca nabywa towary handlowe od swojego jedynego udziałowca, który ma decydujący wpływ na politykę zaopatrzeniową Wnioskodawcy. Nieuzasadnione zatem jest w tym przypadku polepszanie sytuacji przedsiębiorcy zagranicznego – spółki francuskiej, która de facto wcale nie wymaga zapłaty za sprzedane towary w określonych terminach. Intencją zarówno wnioskodawcy jak i spółki francuskiej jest takie planowanie polityki zaopatrzeniowej, która da największe korzyści każdej ze stron. "Wymuszenie" w tym zakresie zastosowania przez wnioskodawcę art. 15b ustawy nie przełoży się w żaden sposób na osiągnięcie celu ustawy deregulacyjnej w postaci polepszenia sytuacji finansowej polskiego przedsiębiorcy – czyli Wnioskodawcy, a wręcz przeciwnie konieczność zastosowania art. 15b u.p.d.o.p. będzie działaniem na niekorzyść Wnioskodawcy, przy równoczesnym braku korzyści ekonomicznej dla spółki francuskiej. Zastosowanie art. 15b ustawy w tym przypadku niweczy strategię gospodarczą i plan rozwoju wypracowany przez powiązane spółki, tj. wnioskodawcę i spółkę francuską.
Zdaniem Wnioskodawcy, oceny istnienia obowiązku stosowania rygorów wprowadzonych przepisem art. 15b ustawy należy dokonywać przez pryzmat wykładni celowościowej, biorąc pod uwagę zamiar i cel ustawodawcy wprowadzającego ten przepis do ustawy podatkowej –wyraźnie wskazany w uzasadnieniu projektu ustawy deregulacyjnej. Pominięcie powyższych elementów i uznanie odmiennie od stanowiska Wnioskodawcy, że jest on obowiązany do zastosowania art. 15b ustawy, że regulacja ta obróci się przeciwko polskiemu przedsiębiorcy – Wnioskodawcy, którego miała chronić a podmiotem, który skorzysta z ochrony będzie kontrahent zagraniczny co będzie sprzeczne z jasno określonym celem tego przepisu. Przy zastosowaniu art. 15b ustawy w przypadku wnioskodawcy przepis ten stanowiłby dodatkowe, nieuzasadnione obciążenie fiskalne polskiego podatnika.
W ocenie wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym, gdy produkty, będące towarami handlowymi dla wnioskodawcy nabywane są od zagranicznego podmiotu powiązanego – spółki francuskiej, w sytuacji gdy odroczenie terminu płatności jest akceptowane przez podmiot francuski jako zgodne z prowadzoną przez Wnioskodawcę i spółkę francuską strategię gospodarczą nie stosuje się rygorów wynikających z przepisu art. 15b u.p.d.o.p.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający przez Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wskazał, że o możliwości obciążenia podatkowych kosztów uzyskania przychodów wydatkami ponoszonymi przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych decydują przepisy u.p.d.o.p.
Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (niewymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.
Dla ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami. W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na:
- bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód – potrącane na podstawie art. 15 ust. 4, ust. 4b-4c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych),
- inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie – potrącane na podstawie art. 15 ust. 4d-4e ww. ustawy).
Mocą art. 4 pkt 1 ustawy derogacyjnej, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. wprowadził do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych regulacje zmierzające do likwidacji tzw. "zatorów płatniczych" (art. 15b u.p.d.o.p.). Stosownie do tego unormowania w przypadku nieuregulowania kwoty wynikającej z faktury (innego dokumentu) dłużnik – w określonych ustawą terminach – zobowiązany jest do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów.
Nowe regulacje wprowadziły obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku, gdy kwota wynikająca z faktury, umowy lub innego dokumentu nie została uregulowana w określonym w przepisach terminie. W przypadku terminów krótszych lub równych 60 dni podatnik jest obowiązany do dokonania korekty kosztów podatkowych, jeżeli kwota wynikająca z faktury, umowy lub innego dokumentu nie została uregulowana w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności. Natomiast w przypadku terminów płatności dłuższych niż 60 dni korekty dokonuje się, jeżeli kwota wynikająca ze wskazanych dokumentów nie została uregulowana w terminie 90 dni od dnia zaliczenia tej kwoty do koszów uzyskania przychodów.
Literalna wykładnia przepisów u.p.d.o.p., w tym art. 15b tej ustawy (dotyczących zatorów płatniczych) prowadzi do oczywistego wniosku, że przepisy, nie zawierają wyłączeń, jeśli chodzi o ich stosowanie, w odniesieniu do transakcji zagranicznych. Zatem powyższe regulacje nie zawierają wyłączeń w ich stosowaniu w odniesieniu do podatników dokonujących transakcji z określonymi podatnikami. Z zakresu tych regulacji nie zostali również wyłączeni podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami zagranicznymi.
Zdaniem organu w zaprezentowanym stanowisku Spółki brak jest podstaw prawnych aby ograniczać przywołane uregulowania do transakcji tylko i wyłącznie z podmiotami krajowymi. Jak sama Spółka wskazuje, celem regulacji było poprawienie płynności finansowej przedsiębiorców, ograniczenie zatorów płatniczych w gospodarce oraz zwiększenie dyscypliny płatniczej między przedsiębiorcami. Regulacje te mają zatem mobilizować podatników do regulowania płatności kontrahentom. Nie zawierają jednak – jak odczytuje to Spółka – wyłączeń w ich stosowaniu w odniesieniu do podatników dokonujących transakcji z określonymi podmiotami, w tym z zagranicznym podmiotem powiązanym.
Niezależnie od powyższego wskazać należy również, że wprowadzenie wyłączenia stosowania regulacji w zakresie tzw. "zatorów płatniczych" w odniesieniu do przedsiębiorców dokonujących transakcji z podmiotami zagranicznymi mogłoby skutkować żądaniami wyłączenia stosowania tych rozwiązań również w odniesieniu do innych grup podatników. Tworzenie takich wyłączeń wypaczyłoby zaś cel wprowadzenia tych przepisów.
W podsumowaniu interpretacji organ wskazał, że do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p., ma zastosowanie art. 15b u.p.d.o.p.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15b u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że przepisy te w zakresie w jakim nakładają obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów mają także zastosowanie w przypadku transakcji pomiędzy podmiotem polskim i podmiotem niebędącym podatnikiem podatku dochodowego na terenie Polski.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, w zakresie uznania istnienia obowiązku pomniejszenia kosztów uzyskania przychodów przez przedsiębiorcę polskiego na podstawie przepisu art. 15b ustawy, również w przypadku należności wobec kontrahenta zagranicznego skarżąca, mając na uwadze art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym podatkiem objęci są wyłącznie podatnicy mający siedzibę lub zarząd na terytorium RP, tj. polscy przedsiębiorcy będący osobami prawnymi uznaje, że normy prawne wynikające z ustawy deregulacyjnej winny być stosowane wyłącznie w odniesieniu do stosunków pomiędzy przedsiębiorcami polskimi w celu ochrony ich interesów.
W ocenie strony, wbrew stanowisku organu, objęcie normą przepisu art. 15b ustawy (obowiązkiem korekty "in minus") należności wynikających z faktur pochodzących od kontrahentów zagranicznych stawia w niekorzystnej sytuacji przedsiębiorcę polskiego współpracującego z kontrahentem zagranicznym.
W kontekście powyższego, skarżąca uznała, że w sprawie, oceny istnienia obowiązku stosowania rygorów wprowadzonych przepisem art. 15b ustawy należy dokonywać poprzez pryzmat wykładni celowościowej, biorąc pod uwagę zamiar i cel ustawodawcy wprowadzającego ten przepis do ustawy podatkowej.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zmianę interpretacji indywidualnej i uznanie, że stanowisko skarżącej jest prawidłowe.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Badając zaskarżony akt według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem interpretacja nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie kwestia sporna koncentrowała się na przesądzeniu, czy do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p. ma zastosowanie art. 15b u.p.d.o.p.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu, który w zaskarżonej interpretacji stwierdził, że do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p. ma zastosowanie art. 15b u.p.d.o.p.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu ma wykładnia art. 15b u.p.d.o.p., który to przepis został wprowadzony przez ustawodawcę z dniem 1 stycznia 2013 r. mocą art. 4 pkt 1 ustawy z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342). Ustawa ta wprowadziła w art. 15b u.p.d.o.p. rozwiązanie polegające na obowiązku dokonywania korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieuregulowania kwoty wynikającej z faktury (innego dokumentu) w określonych ustawą terminach.
Stosownie do brzmienia art. 15b ust. 1 u.p.d.o.p., w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) - kwoty wynikającej z umowy albo innego dokumentu, i nieuregulowania tej kwoty w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik jest obowiązany do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów.
Z przepisu art. 15b ust. 2 u.p.d.o.p. wynika natomiast, że jeżeli termin płatności jest dłuższy niż 60 dni, zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z dokumentów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, o ile nie została ona uregulowana w tym terminie.
Nowe regulacje wprowadziły obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku, gdy kwota wynikająca z faktury, umowy lub innego dokumentu nie została uregulowana w określonym w przepisach terminie. W przypadku terminów krótszych lub równych 60 dni podatnik jest obowiązany do dokonania korekty kosztów podatkowych, jeżeli kwota wynikająca z faktury, umowy lub innego dokumentu nie została uregulowana w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności. Natomiast w przypadku terminów płatności dłuższych niż 60 dni korekty dokonuje się, jeżeli kwota wynikająca ze wskazanych dokumentów nie została uregulowana w terminie 90 dni od dnia zaliczenia tej kwoty do koszów uzyskania przychodów.
Wykładnia językowa ww. uregulowania nie budzi żadnych wątpliwości. Zasada wynikająca z tej normy dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i nie zawiera wyłączeń, jeżeli chodzi o jej stosowanie, w odniesieniu do transakcji zagranicznych.
W zaistniałej sytuacji stosowanie innych reguł wykładni prawa - jak chce tego skarżąca - nie znajduje uzasadnienia, nie istnieje bowiem potrzeba odczytywania przepisu jasnego i oczywistego w swej treści. W przypadku wykładni naczelną zasadę pełni zasada clara non sunt interpretanda, zgodnie z którą, to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji.
Jedną z dyrektyw wykładni językowej jest dyrektywa, w myśl której, gdy w systemie prawnym wiążąco ustalono znaczenie określonych zwrotów prawnych, to należy używać ich właśnie w tym znaczeniu. Dyrektywa ta związana jest z tzw. definicją legalną - występującą w tekstach prawnych, wprowadzoną przez prawodawcę w celu ustalenia wiążącego rozumienia poszczególnych terminów.
Zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie powszechnie jest akceptowana zasada pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej i funkcjonalnej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala absolutnego porządku preferencji, to jednak dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma w szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności znaczenie interpretowanej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999/1/7). Innymi słowy, odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, należy oprzeć się na wykładni językowej (por. uzasadnienie uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., III CZP 37/04, OSNC 2005/3/42, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., V CK 21/04, OSNC 2005/7-8/137 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., I KZP 18/05, OSNKW 2005/9/74)" - wyrok WSA w Gdańsku z 6 maja 2014 r. sygn. akt ISA/Gd 349/14 - dostępny na www. orzeczenia.gov.pl).
W ocenie Sądu w stanowisku skarżącej brak jest podstaw prawnych aby ograniczać przywołane uregulowania do transakcji tylko i wyłącznie z podmiotami krajowymi. Należy wskazać, że przywołane regulacje mają mobilizować podatników do regulowania płatności kontrahentom. Nie zawierają jednak - jak odczytuje to skarżąca - wyłączeń w ich stosowaniu w odniesieniu do podatników dokonujących transakcji z określonymi podmiotami, w tym z zagranicznym podmiotem powiązanym.
Należy również dodać, że wprowadzenie wyłączenia stosowania regulacji w zakresie tzw. "zatorów płatniczych" w odniesieniu do przedsiębiorców dokonujących transakcji z podmiotami zagranicznymi - tak jak chce tego skarżąca - mogłoby skutkować żądaniami wyłączenia stosowania tych rozwiązań również w odniesieniu do innych grup podatników. Tworzenie takich wyłączeń wypaczyłoby zaś cel wprowadzenia tych przepisów.
Jednocześnie, odnosząc się do kryterium celowości wprowadzonych zmian należy podnieść, że zasadniczym celem wprowadzenia przedmiotowych rozwiązań było przeciwdziałanie zjawisku tzw. "zatorów płatniczych". Celem tych regulacji jest mobilizacja podatników do regulowania płatności kontrahentom polskim oraz zagranicznym bowiem regulacje te nie zawierają wyłączeń w ich stosowaniu w odniesieniu do podatników dokonujących transakcji z określonymi podmiotami.
Wprowadzenie wyłączenia z zakresu omawianej regulacji podatników dokonujących transakcji z podmiotami zagranicznymi stanowiłoby naruszenie równości w zasadach opodatkowania tych samych stanów faktycznych i stawiałoby w uprzywilejowanej sytuacji podatników dokonujących transakcji z tymi podmiotami.
Z powyższych względów obowiązek korekty kosztów podatkowych nie może być uzależniony od okoliczności takiej jak miejsce siedziby (zamieszkania) kontrahenta. Podstawą do takiej korekty jest fakt nieterminowego regulowania kwot wynikających z faktury, umowy lub innego dokumentu, bez względu na to, kto jest kontrahentem podatnika.
Wbrew zarzutom skargi nie ma wątpliwości co do zakresu stosowania przepisu art. 15b u.p.d.o.p. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu wyrażone w interpretacji, że do transakcji z zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p., ma zastosowanie art. 15b u.p.d.o.p.
Bez wpływu na sprawę pozostaje przywołany przez stronę skarżącą art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p. Na podstawie tej regulacji nie można wywnioskować, że normy prawne wynikające z ustawy deregulacyjnej powinny być stosowane wyłącznie do stosunków pomiędzy polskimi przedsiębiorcami.
W związku z powyższym zaskarżona interpretacja odpowiada prawu i dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło