I SA/Po 1212/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-05-11
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Janusz Ruszyński, Sylwester Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997, odmawiając zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od środków na rachunku bankowym związanym z działalnością gospodarczą oraz kosztów tłumaczeń, a także prawidłowo oceniły brak podstaw do uznania reklamacji kontrahenta zagranicznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zaległość podatkową. Odsetki od środków na rachunku bankowym związanym z działalnością gospodarczą stanowią przychód z tej działalności, a twierdzenie o prywatnych środkach żony nie zostało poparte dowodami. Koszt tłumaczeń nie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, gdyż dowód nie spełniał wymogów formalnych. Brak było podstaw do uznania reklamacji kontrahenta zagranicznego, gdyż skarżący nie przedstawił dowodów na jej istnienie, a faktura korygująca nie stanowiła wystarczającego dowodu.Stan faktyczny
Skarżący B. i K. B. zostali objęci kontrolą podatkową w zakresie podatku dochodowego i VAT za rok 1997. Urząd Skarbowy określił zaległość podatkową, kwestionując prawidłowość wykazanego przychodu (uznanie reklamacji bez dokumentów) oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów (koszty tłumaczeń). Po odwołaniu skarżących, Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński /spr./ Sylwester Marciniak Protokolant: sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi: B. i K. B. na decyzję: Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia: [...] nr: [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 oddala skargę. /-/ S.Marciniak /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński
Skarżący B. B. prowadził działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania tekstyliów, gręplarstwa oraz eksportu i importu tych wyrobów w ramach przedsiębiorstwa "A - ZPH". W 2000 r. w przedsiębiorstwie skarżącego Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług za rok 1997, na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] 2000 r.
Z przeprowadzonej został sporządzony protokół, którego kopię wręczono w dniu[...] kwietnia skarżącemu B. B. Skarżący wniósł do Urzędu Skarbowego zastrzeżenia do protokołu z dnia [...].
W związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w protokole kontroli organ podatkowy wydał w dniu [...] postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 r. dla K. i B. B .
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] decyzję, w której określił K. i B. B. zaległość podatkową w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że skarżący wykazał przychód w kwocie mniejszej o [...] zł, na skutek uznania reklamacji, pomimo braku dokumentów potwierdzających przyczynę uznania reklamacji oraz zaksięgowania nieprawidłowej wartości odsetek od środków utrzymywanych na rachunku bankowym związanym z wykonywaną działalnością gospodarczą. Ponadto organ podatkowy stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, w szczególności przez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu tłumaczeń, na podstawie dokumentu sporządzonego w języku niemieckim, w którym nie wskazano kto jest odbiorcą usługi.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący odwołał się pismem z dnia [...] października 2001 r. W odwołaniu wniósł o uchylenie w całości decyzji wydanej przez Urząd Skarbowy w dniu [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a także sprzeczność ustaleń organu podatkowego z treścią zabranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ podatkowy prowadzący postępowanie czynił to w sposób nieobiektywny, nie dążąc do ustalenia wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, a także błędnie stosował materialne prawo podatkowe m.in. dokonując odmiennej interpretacji tego samego przepisu.
Na skutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa zleciła organowi podatkowemu pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie dotyczącej wymiaru podatku dochodowego za rok 1997 r. W ocenie Izby Skarbowej w trakcie postępowania podatkowego nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania Izba Skarbowa wydała w dniu [...] decyzję, w której utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego II instancji brak jest podstaw do zmiany wydanej przez Urząd Skarbowy decyzji. Izba Skarbowa uznała zarzuty stawiane w odwołaniu przez skarżącego dotyczące zarówno sposobu prowadzenia postępowanie podatkowego, jak i wykładni przepisów prawa podatkowego za bezzasadne. Ponadto Izba Skarbowa przyznała, określenie zaległości podatkowej na dzień 30 kwietnia 1999 r. (powinno być: 30 kwietnia 1998 r.) było oczywistą i nie spowodowało błędnego określenia wysokości zaległości.
Od ostatecznej decyzji Izby Skarbowej skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w której domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący zarzuca decyzji m.in. fakt, iż określa podstawę opodatkowania w kwocie niższej niż wynika to z przepisów prawa podatkowego. Zdaniem skarżącego Izba Skarbowa była zobowiązana do zwrotu sprawy organowi pierwszej instancji w celu zmiany wydanej decyzji. W takiej sytuacji, w ocenie skarżącego, nie ma znaczenia, że podstawa opodatkowania została zaniżona jedynie o [...] zł, gdyż przepisy prawa są jednoznaczne i nie przewidują odstępstw z uwagi za wysokość kwoty. Ponadto skarżący wskazał, że organy podatkowe nie wyjaśniły sprawy udzielonych przez skarżącego bonifikat związanych reklamacjami niemieckiego kontrahenta, a skutki tego zaniedbania obciążyły podatnika. Skarżący zarzucił organom podatkowym także naruszenie zasady dwuinstancyjności, nieścisłości w ustaleniach faktycznych sprawy, a także nie zapewnienie podatnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy II instancji wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty skarżącego za bezpodstawne. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Izba Skarbowa wskazała, że część z nich dotyczy skargi na złożonej w innej sprawie dotyczącej działania pracowników Urzędu Skarbowego i nie mają związku z merytorycznym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji. W zakresie zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa także ich bezzasadność. Zdaniem Izby Skarbowej organy podatkowe dołożyły wszelkiej staranności, by wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast fakt, że postępowanie zlecone przez organ odwoławczy było w tym zakresie nieskuteczne, wynika z zachowania podatnika, który pomimo kierowanych do niego kilku pism oraz kontaktu telefonicznego nie wyraził zgody na przeprowadzenie czynności wyjaśniających w jego przedsiębiorstwie. W ocenie Izby Skarbowej niezasadne są także zarzuty dotyczące błędnego stosowania prawa podatkowego oraz uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z przytoczonych powodów Izba Skarbowa uznała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Analizując zarzuty zawarte w skardze należy zauważyć, że skarga na pracowników Urzędu Skarbowego nie dotyczy przedmiotowej sprawy i została już rozpoznana w innym postępowaniu.
Przy różnicy podstawy opodatkowania wynoszącej [...] złotych niecelowe byłoby dokonywanie wymiaru uzupełniającego zwłaszcza w sytuacji konieczności rozstrzygnięcia w takim przypadku na niekorzyść skarżącego.
Organy podatkowe dysponując jedynie rachunkiem kontrahenta zagranicznego, który stanowił wyłączną podstawę uznania go za skutek reklamacji, przy jej braku usiłowały wyjaśnić kwestię reklamacji w firmie skarżącego. Kierowano w tej sprawie pisma do skarżącego znajdujące się na kartach 189, 193, 196, 197 akt podatkowych. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie reklamacji i nawet w skardze nie wyjaśnił czego reklamacja dotyczyła /ilości czy jakości towaru/.
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na skarżącym spoczywał obowiązek prowadzenia rachunku bankowego, na którym wykazane są obroty, płatności związane w prowadzeniem tej działalności.
Środki zgromadzone na takim rachunku i odsetki od tych środków stanowią przychód z działalności gospodarczej. Twierdzenie skarżącego, że na powyższym rachunku, związanym z działalnością gospodarczą znajdowały się prywatne środki żony skarżącego jest nieporozumieniem. Po pierwsze dlatego, że takie środki nie mogły się na takim rachunku znaleźć, a po drugie dlatego, że twierdzenie skarżącego nie zostało poparte żadnym dowodem.
Skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji było określenie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 to zasadnie zastosowano obowiązujące w tym roku Rozporządzenie Ministra Finansów z 14.12.1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Zarzut istnienia dwóch decyzji odnoszących się do tej samej zaległości nie może dotyczyć roku 1997 gdyż skarżący odnosi się do uzasadnienia decyzji w przedmiocie podatku dochodowego za rok 1998. Powyższe stwierdzenie dotyczy również zarzutu dotyczącego skarg na pracowników Urzędu Skarbowego i datę kontroli, skoro zostały on sformułowane do sprawy określenia podatku za rok 1998.
Z akt sprawy wynika, że skarżący został zapoznany z wynikami przeprowadzonej u niego kontroli.
Świadczy o tym protokół z [...].
Tak więc kwestia uprzedniego zapoznania się skarżącego z niekompletnymi aktami o czym skarżący wiedział nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie i nie stanowiła w niczym ograniczenia skarżącego w zapoznawaniu się z całością akt co też się stało i wypowiedzenia się w sprawie.
W dniu [...] lutego 2002 r. udostępniono podatnikowi wszelkie dowody zgromadzone w sprawie, z którymi podatnik wnikliwie się zapoznawał czyniąc notatki i uwagi. Dowodem na szczegółowe zapoznanie podatnika jest obszerność notatki o zapoznaniu ze zgromadzonym materiałem, która w związku z wnoszonymi w trakcie zapoznawania uwagami zajmuje ponad trzy strony. Podatnikowi umożliwiono przedłożenie dalszych uwag dotyczących dowodów istniejących w sprawie. Pismo z uwagami podatnika wpłynęło do Izby [...] lutego 2002 r.
Nawet w skardze skarżący nie wskazuje dowodów, które potwierdziłyby istnienie reklamacji ze strony kontrahenta zagranicznego. Oprócz rachunku skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających istnienie reklamacji.
Faktura korygująca nie stanowi dowodu istnienia reklamacji zwłaszcza w sytuacji, gdy zarówno faktura VAT wystawiona w dniu [...] 09.1977 r. przez skarżącego jak i dokument celny potwierdzają sprzedaż ,a następnie wywóz za granicę towarów wykazanych w fakturze.
Skarżący nie zaprzecza, że ujął w księdze podatkowej koszt tłumaczenia na podstawie dowodu z [...] 11.1997 r. w którym nie wykazano odbiorcy usługi. Nie można więc było przyjąć, że to skarżący był odbiorcą usługi tłumaczenia.
Trafnie przyjęły organy skarbowe, że taki dowód ujęty w księdze podatkowej nie spełniał wymogów określonych w § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz. U. Nr 148, poz. 720/. W związku z tym, że wydatku tego nie można przypisać, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i późn. zm./ wydatek ten nie został uznany za koszt uzyskania przychodów.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.
/-/ S. Marciniak /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło