I SA/Po 1214/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę /-/ R. Wiatrowski /-/ S. Zapalska /-/ K. Wolna – Kubicka Decyzją z dnia (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności Spółki A w R. jako osoby trzeciej – właściciela rzeczy użytkowanych przez spółkę B w likwidacji od 27 czerwca 2007 r. i pozostającego z użytkownikiem w związku o charakterze kapitałowym za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną decyzji Naczelnik powołał art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1, § 2 pkt 3 i § 3, art. 114 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) i wyraził pogląd, że prowadzone postępowanie podatkowe wykazało, że Spółka A w okresie wydzierżawiania swojego majątku (hale produkcyjne, maszyny i urządzenia) Spółce B nie prowadziła samodzielnej działalności produkcyjnej. Zlecała jedynie na podstawie umów w kontrahentami niemieckimi wykonywanie usług przeszycia na materiale powierzonym od tych kontrahentów Spółce B, a następnie dokonywała sprzedaży tych usług za granicę. Umową dzierżawy zawartą w dniu 1 lutego 2006 r. prawie cały majątek produkcyjny Spółka A wydzierżawiła Spółce B i czynsz dzierżawny strony ustaliły na kwotę (...) zł. miesięcznie, w tym za dzierżawę placów i hal produkcyjnych na kwotę (...) zł., a dzierżawę maszyn na kwotę (...) zł. Do umowy dzierżawy z 1 lutego 2006 r. sporządzono 5 aneksów – ostatni z 2 lutego 2007 r., które wprowadzały niewielkie zmiany do umowy np. wprowadzenie do umowy dodatkowych maszyn, wycofanie pojedynczych ilości urządzeń z dzierżawy, niewielka zmiana czynszu itp. aneksy nie zmieniały jednak istoty umowy dzierżawy, która z końcem czerwca 2007 r. została rozwiązana. Te ustalenia powodują, że między właścicielem rzeczy Spółką A, a użytkownikiem Spółką B istnieją powiązania o charakterze kapitałowym polegające na tym, że ta sama osoba fizyczna W. P. posiada 100 % udziału w jednej i drugiej spółce. Skoro ta sama osoba fizyczna posiada 100 % udziału w obydwu podmiotach krajowych tj. w Spółkach B i A to w myśl art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) między tymi podmiotami (spółkami) występują powiązania o charakterze krajowym. Wnioskiem z dnia (...) (data wpływu (...)) pełnomocnik Spółki A zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...). W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wykonanie decyzji spowoduje utratę płynności finansowej spółki, która z kolei będzie skutkować znaczącym ograniczeniem prowadzenia działalności gospodarczej. Te podane okoliczności jak podkreśla pełnomocnik spółki powodują, że została spełniona przesłanka ważnego interesu strony jak wymaga tego art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej ustawy z 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. tekst jedn. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpoznaniu powyższego wniosku wydał postanowienie z dnia (...), którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia (...) orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Spółki A za zaległości podatkowe Spółki B w Likwidacji. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik wyjaśnia, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji podatkowej jest wystąpienie szczególnie ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Samo stwierdzenie, że zapłata podatku spowoduje utratę płynności finansowej i ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej nie jest wystarczającym powodem do wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ taka sytuacja może zaistnieć, ale wnioskodawca nie przedstawił na potwierdzenie tego dowodów. Poza tym w sprawie brak jest interesu publicznego przemawiającego za uwzględnieniem wniosku, wobec braku jednoznacznego wskazania przez wnioskodawcę możliwości zabezpieczenia na majątku Spółki A interesu Skarbu Państwa. Takie oświadczenie byłoby niezbędne dla wstrzymania wykonania decyzji zważywszy, że Spółka A posiada majątek przy braku majątku po stronie Spółki B oraz z uwagi na okoliczność, że nie regulowała należności podatkowych, nie wpłacała między innymi podatku od towarów i usług, który następnie w Spółce A stał się tzw. "podatkiem naliczonym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i dzięki któremu Spółka A otrzymała z tego samego organu podatkowego comiesięczne zwroty podatku od towarów i usług". Spółka B generowała zaległości, a dowody i okoliczności wskazują, że musiało dojść do przeniesienia odpowiedzialności na wnioskodawczynię. Od powyższego postanowienia pełnomocnik Spółki A wniósł zażalenie w ustawowym terminie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym zarzucił, że Naczelnik Urzędu – jako organ Instancji skupił się tylko na omówieniu przesłanki interesu publicznego, choć takiej przesłanki we wniosku nie podnosił. Zbyteczne też są treści dotyczące otrzymywania przez Spółkę A comiesięcznych zwrotów podatku od towarów i usług, gdyż w tym samym czasie Spółka B generowała zaległości podatkowe, ponieważ jego zdaniem nie mają one znaczenia dla wstrzymania wykonania decyzji. Dołączając do zażalenia kserokopię wyciągów z rachunków bankowych Spółki A i podkreślając w każdym czasie możliwość wskazania innych dowodów potwierdzających utratę płynności finansowej na skutek wykonania decyzji, domagał się uchylenia krzywdzącego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia (...) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wyraził pogląd, że pełnomocnik Spółki A nie podniósł żadnych okoliczności faktycznych, które dla organów podatkowych mogłyby stanowić przesłankę pozytywnego rozstrzygnięcia. Samo twierdzenie w zażaleniu Spółki, że możę przedstawić inne dowody potwierdzające utratę płynności finansowej może wskazywać, że to organom podatkowym winno zależeć na poszukiwaniu dowodów dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Przedłożone wyciągi z rachunków bankowych są nieczytelne, a ponadto stan rachunków nie świadczy o płynności finansowej. Wręcz odwrotnie o niezagrożonej płynności finansowej Spółki A świadczy to, że w dniu 17 marca 2008 r. dokonywała zakupu samochodu M. za kwotę (...) zł. oraz w dniu 20 maja 2008 r. samochodu M. za kwotę (...) zł. z przeznaczeniem na wynajem, na które zaciągnęła kredyty w wysokości odpowiednio (...) zł. i (...) zł. Poza tym Spółka A w porównaniu z dochodzonymi należnościami budżetowym i posiada znaczący majątek o wartości ponad (...) złotych. Powyższe postanowienie zaskarżył pełnomocnik Spółki A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, w której wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika oraz naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. W konsekwencji domagał się uchylenia obu postanowień i zasądzenia kosztów postępowania na rzecz Spółki A. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia i wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Należy zaznaczyć, że nie dotyczy to czy w kryteriach słuszności bądź sprawiedliwości takie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji było trafne. Zgodnie z art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60) organ podatkowy z urzędu lub na wniosek strony wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Zachodzi więc możliwość wstrzymania wykonania decyzji z urzędu lub na wniosek strony. Pomimo tego, że organy podatkowe w uzasadnieniach swoich decyzji powołały niewłaściwe brzmienie tego przepisu wskazując, iż organ podatkowy na wniosek strony może wstrzymać wykonanie decyzji, sugerując tym samym jakoby decyzja organu podatkowego w tym przedmiocie była oparta na swobodnym uznaniu, to jednak ta okoliczność – zdaniem Sądu – nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie problem sprowadza się do tego czy w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organ podatkowy zobowiązany był do poszukiwania dowodów na okoliczność istnienia po stronie podatnika ważnego interesu, skoro sam podatnik takich dowodów nie przedstawił. Zgodnie z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W doktrynie prawa podatkowego podnosi się, iż powołany przepis nie dostarcza jednak podstaw do twierdzenia, iż ciężar przeprowadzenia dowodu w postępowaniu podatkowym zawsze spoczywa na organie podatkowym. Na gruncie prawa podatkowego również ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Nie wynika ona jednak z art. 6 k.c., ale z wykładni celowościowej art. 122 i prostej konstatacji, że proces dowodzenia polega na wykazaniu istnienia danego faktu a nie na negowaniu jego istnienia (S. Babiarz, B. Dauter... Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexixNexix, s. 501). Obowiązkiem podatniczki Spółki A było przedstawienie dokumentów potwierdzających utratę płynności finansowej, a co za tym idzie potwierdzających istnienie po jej stronie ważnego interesu a nie oczekiwanie na wezwanie organu podatkowego. Podatniczka Spółka A powinna wykazać, w tym konkretnym przypadku, inicjatywę w uzasadnieniu swojego wniosku. To ona bowiem wie najlepiej, jakie argumenty przemawiają za uznaniem jej interesu za ważny. Tym bardziej, iż jak podniosła w zażaleniu, oprócz wyciągów bankowych, mogła wskazać inne dowody potwierdzające utratę płynności finansowej (str. 5 zażalenia). Dowodów tych jednak Spółka A nie przedstawiła. Sąd przy tym podkreśla, iż organ II instancji powołał okoliczność, która świadczyła o dobrej kondycji finansowej skarżącej Spółki A, a mianowicie okoliczność otrzymania przez skarżącą kredytu na zakup luksusowych samochodów osobowych. Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasada wyrażona w art. 187 § 1 wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa zawartej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Szczególne wymagania wynikające z tej zasady tzw. "kompletności" związane są z postępowaniem dowodowym. Ta zasada kompletności w świetle ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w ocenie Sądu nie została naruszona. Sąd mając na uwadze te powyższe ustalenia i brak uzasadnionego ważnego interesu do wstrzymania wykonania decyzji po stronie podatniczki wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/S. Zapalska /-/K.Wolna-Kubicka