I SA/Po 1244/00
WyrokWSA w Poznaniu2001-08-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inspektor kontroli skarbowej ma uprawnienie do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej?Ratio decidendi
Tak, inspektor kontroli skarbowej ma uprawnienie do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Wynika to z art. 24 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej, który przyznaje mu uprawnienia organu podatkowego przewidziane w przepisach podatkowych, w tym możliwość stwierdzenia nierzetelności ksiąg i określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania, co jest logiczną konsekwencją stwierdzenia nierzetelności ksiąg.Stan faktyczny
Skarżący P. S. kwestionował decyzję Izby Skarbowej w P., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą wyższą kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kontroli skarbowej i Ordynacji podatkowej, wskazując, że inspektor nie miał podstaw do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do wspólnego zeznania podatkowego z żoną z uwagi na umowę o rozdzielności majątkowej, a nierzetelność ksiąg uzasadniała oszacowanie przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2001 r. przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - oddala skargę.
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej B. M. z dnia 10 grudnia 1999 r. (...) określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie wyższej, niż wynikająca ze złożonego zeznania podatkowego.
Według organu odwoławczego brak było podstaw do złożenia zeznania podatkowego wspólnie z żoną, gdyż podatnik zawarł z żoną umowę o rozdzielności majątkowej. Ze względu na nierzetelne prowadzenie ksiąg oraz brak dowodów organ I instancji obliczył przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w drodze oszacowania, przyjmując za podstawę średnie ceny jednostkowe sprzedaży poszczególnych asortymentów paliw.
W skardze na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 4 kwietnia 2000 r. P. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego naruszono art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, który nie daje Inspektorowi Kontroli Skarbowej podstawy do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
Naruszono również według skarżącego art. 23 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. wniosła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej po zakończeniu kontroli i rozpatrzeniu zastrzeżeń kontrolowanego, inspektor wydaje decyzję w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych.
Oznacza to, że oprócz urzędów skarbowych, decyzje ustalające i określające zobowiązanie podatkowe wydają inspektorzy kontroli skarbowej.
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej przy określaniu podstaw opodatkowania organowi kontroli skarbowej przysługują uprawnienia organu podatkowego przewidziane w przepisach podatkowych oraz w art. 186 par. 2 i art. 193 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że kontroler skarbowy ma prawo wzywania do udzielenia niezbędnych wyjaśnień, a także, do stwierdzenia, że księgi są nierzetelne.
Uprawnieniem kontroli skarbowej jest też z mocy art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydawanie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego. Jest to bowiem uprawnienie zawarte w przepisie podatkowym. Nieracjonalne i nieefektywne byłoby pozbawienie organu kontroli skarbowej do określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania. Jeżeli bowiem organ ten z mocy art. 193 par. 6 Ordynacji podatkowej jest uprawniony do stwierdzenia, że księgi podatkowe są nierzetelne, to nie można tego organu pozbawiać możliwości określania zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania a poprzestać na stwierdzeniu nierzetelności ksiąg. Organ kontroli skarbowej wydaje decyzję, gdy jego ustalenia dotyczą podatków, których określenie należy do właściwości urzędów skarbowych.
Skoro organowi podatkowemu przysługuje uprawnienie przewidziane w przepisie podatkowym a nadto w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Skarga podlega więc oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło