I SA/Po 1269/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-16
Skład orzekający: Jerzy Małecki, Sylwia Zapalska, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej może być podstawą do kwestionowania zasadności wymiaru podatku?Ratio decidendi
Instytucja umorzenia zaległości podatkowych, w tym odsetek za zwłokę, ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie zaległości. Sprawa o umorzenie nie może dotyczyć kwestii ustalenia należności.Stan faktyczny
Podatnik W.N. złożył wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2003 r., kwestionując jednocześnie sam wymiar podatku. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Gminy) odmówił umorzenia, wskazując na brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące prowadzenia dwóch postępowań i braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za III ratę podatku od nieruchomości za rok 2003 oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska
Pismem z dnia [...]10.2003 r. W.N. wniósł o umorzenie nienależnych jego zdaniem odsetek za zwłokę z tytułu III raty podatku od nieruchomomości za 2003 r. Wskazał w nim, że decyzja Burmistrza Gminy jest błędna zarówno w zakresie powierzchni nieruchomości jak i rodzaju użytku gruntu i jest przedmiotem postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Aministracyjnym – Ośrodek Zamiejscowy w P. pod sygn. Akt [...]. Zaskarżona decyzja według podatnika nie może stanowić podstawy dochodzenia płatności wymiaru III raty podatku i naliczania odsetek do czasu wydania orzeczenia przez NSA.
Decyzją z dnia [...] o nr [...] Burmistrz Gminy na podstawie art.67 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) odmówił umorzenia odsetek za III ratę podatku od nieruchomości za 2003 r. W uzasadnieniu wskazano, że wysokość odsetek na dzień złożenia wniosku wynosiła [...] zł, a podatnik nie wskazał żadnej przyczyny ewentualnego umorzenia, ani też żadnego ważnego interesu podatnika, który należałoby rozpatrzyć. Decyzja w sprawie wymiaru podatku została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jest ona zatem ostateczna i obowiązująca. Obowiązkiem organu podatkowego jest dochodzenie wszystkich zaległości z niej wynikających wraz z należnymi odsetkami i kosztami.
Odwołanie od tej decyzji z dnia [...]11.2003 r. złożył W.N. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie kosztów postępowania. Podniósł w uzasadnieniu, że decyzja jest błędna w sferze formalno-prawnej jak i materialnej i w całości się z nią nie zgadza.
Decyzją z dnia [...] w sprawie [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności jej art.67 § 1 i § 2, które dają możliwość umorzenia należności podatkowej wraz z odsetkami, jeśli jest to podyktowane ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zważając na wysokość kwoty wnioskowanego umorzenia ([...]zł), ekonomikę postępowania administracyjnego oraz fakt, że podatnik może uiścić tą kwotę bez narażania swojego interesu organ odwoławczy nie znalazł podstaw by przychylić się do złożonego odwołania.
Pismem z dnia [...] 09.2004 r. W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, której zarzucił naruszenie art.166 Ordynacji podatkowej, bowiem w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej można wszcząć i prowadzić tylko jedno postępowanie, a Burmistrz Gminy prowadzi dwa postępowania, art.187 Ordynacji podatkowej, albowiem organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, podczas gdy SKO wydało decyzję nr [...] , w której nie zauważył organ II instancji błędnie zawyżonej powierzchni do opodatkowania podatkiem rolnym i sprawa ta jest przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pod sygn. akt. I SA/Po 1966/03, art.123 § 1 i art.200 Ordynacji podatkowej, bowiem organ I i II instancji nie zapewnił stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu i nie wyznaczył terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, art.240 §1 pkt.1 i 5 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem SKO nie uznaje i nie przyjmuje do wiadomości wiarygodności dokumentów przedkładanych przez podatnika, podtrzymując fałszywe okoliczności przedkładane przez organ podatkowy I instancji, co powoduje, że zaskarżona decyzja oparta jest na wadliwych dowodach. Uzasadniając podniesiono, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza obowiązujące normy prawne w szczególności, że nie ujawnił on okoliczności dotyczących decyzji , która została zaskarżona w sprawie [...]. Jako dowód skarżący wskazał akta sprawy I SA/Po 1966/03 WSA w Poznaniu i przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że sprawa wymiaru podatku została rozstrzygnięta odrębną decyzją. W sprawie nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego, a zatem nie zachodziła konieczność wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie takiego materiału w trybie art.200 Ordynacji podatkowej.
Wyrokiem z dnia 2.06.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie I SA/Po 1966/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Należy zauważyć, że podatek od nieruchomości wymierzany jest osobom fizycznym zgodnie z art.6 ust.7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych) w drodze decyzji organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Koniecznym zatem jest uprzednie wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym. Z kolei przepis art.47 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a przepis art.47 § 2 Ordynacji podatkowej, że jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Wynika stąd, że na skutek kasacyjnego orzeczenia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia [...] 06.2005 r. w sprawie [...] i uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. nie istnieje aktualnie w ogóle zobowiązanie podatkowe , a tym samym nie istnieją odsetki od zaległości , albowiem w ogóle nie rozpoczął swojego biegu termin płatności podatku.
Ponadto w toku postępowania argumentacja skarżącego sprowadzała się de facto do kwestionowania samego wymiaru podatku , co nie mogło być przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z art.67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zatem jako nieefektywny sposób wygasania zobowiązań podatkowych polega na ostatecznym odstąpieniu przez wierzyciela podatkowego od poboru podatku. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy , gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Jednakże wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie zaległości. Poza zatem kognicją Sądu pozostawały argumenty skarżącego dotyczące wymiaru podatku. Mogły być one podnoszone tylko i wyłącznie w ramach postępowania rozpoznawczego , ustalającego zakres odpowiedzialności W.N. za konkretne zobowiązanie podatkowe związane z posiadaniem nieruchomości. Sprawa o umorzenie nie może dotyczyć kwestii ustalenia należności ( por. wyrok NSA z dnia 13.09.2000 r. w sprawie III SA 1710/99 ). Satysfakcję w tym względzie zaś podatnik uzyskał w sprawie [...] i nie może domagać się rozpatrywania łącznie tej kwestii w oparciu o przepis art.166 Ordynacji podatkowej dotyczący współuczestnictwa w postępowaniu podatkowym. W niniejszym postępowaniu organ podatkowy nie był także zobligowany do sięgania do materiałów dotyczących postępowania wymiarowego stosownie do art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem inny był przedmiot tego postępowania. Z uwagi na treść żądania strony domagającej się weryfikacji w trybie umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 80 groszy, w ogóle samego wymiaru podatku oraz szczupłości materiału dowodowego należy uznać, że ewentualne naruszenie przepisów art.123 § 1 Ordynacji podatkowej i art.200 § 1 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, o czym stanowi przepis art.145§ 1 pkt.1) lit.c) ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ; dalej p.p.s.a.). Prowadzone postepowanie nie było postępowaniem wznowieniowym, a zatem organy podatkowe nie mogły uchybić art.240 § 1 pkt.1) i 5) i § 2 Ordynacji podatkowej.
Z tych przyczyn , nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego , orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
/-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło