I SA/Po 1274/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak /spr./ Sędziowie NSA Sylwia Zapalska Jerzy Małecki Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów za 1995 r. oraz niezaewidencjonowanego przychodu i podatku od tego przychodu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. /-/ J.Małecki /-/ S.Marciniak /-/ S.Zapalska W [...] r. u skarżącego H. K. została przeprowadzona kontrola podatkowa przez Urząd Skarbowy w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Po przeprowadzonej kontroli został sporządzony i podpisany w dniu [...] r. protokół. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej i stwierdzonych w jej trakcie nieprawidłowości organ podatkowy wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], w którym postanowił wszcząć postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 1995 w stosunku do skarżącego H. K. Po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] na podstawie art. 207 i art. 21§3, art. 53§1 i §4 Ordynacji podatkowej oraz §10ust. 1 pkt 1 i §11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 40, poz. 463), art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 140, poz. 786 ze zm.), w której określił H. K. zaległość podatkową w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1995 r. w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości, obliczone na dzień wydania decyzji, w kwocie [...] zł. Ponadto organ podatkowy określił wartość niezaewidencjonowanego przychodu na kwotę [...] zł i ustalił wartość podatku od tej kwoty w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że w wyniku analizy dokumentów z przeprowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono, że zaniżenie przychodów na kwotę [...] zł, powstało na skutek księgowania w ewidencji przychodów, kwot w niższej wartości niż wynika to z niektórych wystawionych rachunków. Zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w razie nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika, organ podatkowy określi wartość niezaewidencjonowanego przychodu i ustali od tej kwoty podatek w wysokości 20%. Nie wpisanie określonych kwot przychodów do ewidencji sprzedaży w pełnej wysokości powoduje wprawdzie, że jej zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, jednak organ podatkowy może odstąpić od szacowania podstawy opodatkowania, jeżeli wynika ona z dokumentów źródłowych, jakimi są rachunki nieuwzględnione prawidłowo w ewidencji. Od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie do Izby Skarbowej za pośrednictwem Urzędu Skarbowego, w którym domagał się zmiany, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że kwota [...] zł określona przez organ podatkowy jako niezaewidencjonowana w istocie nie stanowi przychodu w rozumieniu ustaw podatkowych. Organ podatkowy drugiej instancji po przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podatkowy podkreślił, że w ocenie Izby Skarbowej okoliczności przedstawione w odwołaniu nie stanowią naruszenia prawa skutkującego uchyleniem przedmiotowej decyzji. Ponadto Izba Skarbowa nie dopatrzyła się nieprawidłowości w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji. Od ostatecznej decyzji organu podatkowego skarżący wniósł w dniu [...] r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. Skarżący ponownie podniósł, że ustalony przez organ podatkowy przychód w wysokości [...] zł, od którego został ustalony podatek w wysokości 20% tej kwoty, w istocie nie stanowił przychodu w rozumieniu ustaw podatkowych. Skarżący powołał się w tym zakresie na treść umowy zawartej z odbiorcą usług, z której, w ocenie skarżącego, wynika, że przekazane mu kwoty nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Następnie skarżący uzupełnił skargę kilkoma pismami (k. 36-38, k. 46, k. 53-56). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi, uznając zarzuty podniesione przez skarżącego za bezzasadne. W uzasadnieniu organ podatkowy ponownie podkreślił, że w pełni zasadne są ustalenia stanu faktycznego dokonane w toku postępowania przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji. Organy podatkowe prawidłowo dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego ustalając zobowiązanie podatkowe w wysokości 20% od niezaewidencjonowanego przez podatnika przychodu. W ocenie organu podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podatnika, że kwoty te nie stanowią przychodu w 1995 r. i powinny być rozliczone w późniejszym okresie /k. 15-20/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez skarżącego jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja organu podatkowego narusza przepisy prawa materialnego. Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Należy również podnieść, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd ma zatem prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. W związku z tym, granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś - przez całokształt aspektów prawnych. W analizowanej sprawie organ podatkowy określił zaległość podatkową w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995 r. Ostateczna decyzja podatkowa została wydana przez organ podatkowy [...] r. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych upłynął w 1996 r., a zatem zobowiązanie podatkowe z tego tytułu przedawnia z końcem 2001 r., ponieważ zgodnie z art. 70§1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z regulacją zawartą w Ordynacji podatkowej na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego stosunek zobowiązaniowy przestaje istnieć, co powoduje, że wobec podmiotu zobowiązanego nie może być skutecznie prowadzone postępowania podatkowe, ani przeprowadzona egzekucja należności. Przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i musi być uwzględnione z urzędu przez organ podatkowy. Ewentualne wykonanie przedawnionego zobowiązania podatkowego powoduje powstanie nadpłaty podatku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ostateczna decyzja podatkowa została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło postępowanie podatkowe, a zatem decyzja ta nie może rodzić negatywnych konsekwencji po stronie podatnika. W sprawie nie zaszły bowiem przesłanki, które skutkowałyby zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W analizowanej sprawie bieg terminu przedawnienia nie został przerwany w szczególności na skutek zastosowania środka egzekucyjnego. Pełnomocnik organu podatkowego, działając na żądanie Sądu, przedłożył do akt pismo z dnia [...] r. (k. 94-95), z którego wynika, że wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w stosunku do spornej należności. Postępowanie takie było prowadzone, lecz zostało umorzone w dniu [...] r. Z powołanego pisma wynika ponadto, że żaden środek nie został przeciw skarżącemu skutecznie podjęty, z powodu wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez wymaganego zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczenia podatnikowi upomnienia. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za uzasadnioną i na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonych decyzji podatkowych na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). /-/J. Małecki /-/S. Marciniak /-/S. Zapalska uk.