I SA/Po 1285/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sylwia Zapalska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. postanawia: oddalić wniosek /-/ Sylwia Zapalska Wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Sąd na skutek sprzeciwu z dnia [...]który skarżąca wniosła od postanowienia wydanego w dniu 18 grudnia 2008r. przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym wniosek oddalono. Wpis od skargi wynosi [...]. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. K. wskazała, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych będących współwłaścicielami. Odpowiedzialność ta jest solidarna, a zatem organ ma obowiązek - jeśli nie wydał jednej decyzji na nazwiska wszystkich współwłaścicieli - zaznaczyć przy nazwisku adresata decyzji, że odpowiada on ze wszystkimi innymi współwłaścicielami. Skarżąca natomiast ma ograniczone prawa, gdyż nie może dysponować udziałem w nieruchomości jak właściciel, tj. nie może sprzedać swojego udziału do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym [...] o podział majątku wspólnego i dział spadku. Wskazała także, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci. Córka jest studentką, syn- uczniem szkoły podstawowej. Skarżąca otrzymuje na dzieci alimenty w wysokości ..,- zł miesięcznie. Dalej zaś D. K. oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, spłaca kredyt konsolidacyjny w... zaciągnięty na łączną kwotę [...]. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. W uzupełnieniu wniosku skarżąca podała, że nie ma lokat, posiada jedynie rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy, na którym jest saldo ujemne (debetowe) na kwotę [...]. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym to kwota od [...] do [...] przy czym [...] najem, czynsz, woda, [...] energia elektryczna, [...] kablówka, [...] bilety MPK, [...] telefon stacjonarny + Internet, [...] telefon komórkowy, [...] rata kredytu zaciągniętego w 2007r. na okres 7 lat, raty równe, kredyt został przeznaczony na spłatę uprzednio zaciągniętych kredytów na cele konsumpcyjne i leczenie syna, [...] opłata za czesne, od [...] do [...] na wyżywienie, zakup środków czystości i ubrań. Skarżąca często korzysta z karty kredytowej. Nie posiada samochodów osobowych, ani dodatkowych źródeł dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Córka jest studentką I roku ..., zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna absolwentka szkoły średniej, od dnia 5 listopada 2008r. podjęła staż z urzędu zatrudnienia, za co będzie otrzymywać wynagrodzenie miesięczne w wysokości do [...] do dnia 31 marca 2009r. Skarżąca wynajmuje mieszkanie należące do zasobów mieszkaniowych miasta P., powierzchnia użytkowa wynosi [...]. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca wskazała ponownie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wiąże się z brakiem dostępu do sądu, a zatem wniosła o uwzględnienie sprzeciwu. Rozpatrzenie trzech spraw, jakie toczą się obecnie przed sądem wymaga poniesienia opłaty w wysokości łącznej[...], co znacznie przekracza możliwości finansowe strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 cytowanej ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Z przedstawionej sytuacji finansowej skarżącej nie wynika, aby spełniała ona warunki do zwolnienia od wpisu od skargi. Twierdzenia o zupełnym braku możliwości finansowych nie można uznać za wiarygodne, skoro z przedłożonych dokumentów wynika, iż strona osiąga stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] brutto, a także alimenty na dwoje dzieci w wysokości [...], zaś córka podjęła zatrudnienie w ramach stażu i również uzyskuje dochód w wysokości ok. [...]. Co prawda skarżąca spłaca kredyt konsolidacyjny (rata w wysokości [...]), który zaciągnęła na spłatę innych kredytów konsumpcyjnych i na leczenie syna. Zauważyć należy, że kredyt ten został zaciągnięty na spłacenie indywidualnych zobowiązań skarżącej, a zatem nie można powyższej okoliczności traktować jako przesłanki przemawiającej za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych i z tego tytułu finansować prowadzone postępowanie sądowoadministracyjnego przez ogół obywateli. Nadto skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. ... i .... w P., a zatem stan jej majątku jest znaczący i w ocenie Sądu nie można wobec skarżącej zastosować instytucji prawa pomocy, która w swej istocie stanowi pomoc państwa dla najuboższych. Zgodnie bowiem z tezą postanowienia NSA "udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe". (vide postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006r., sygn. II OZ 96/06, publ. w LEX nr 360343). Z wyżej przedstawionych powodów, na podstawie art. 245 § 3 związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia, /-/ Sylwia Zapalska