I SA/Po 1298/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-10-02
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy będącego przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony jedynie w części poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad określoną kwotę, ponieważ skarżący, będąc przedsiębiorcą osiągającym stały dochód, nie wykazał obiektywnej niemożności pokrycia całości kosztów sądowych. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez stronę i powinno być udzielane w przypadkach rzeczywistej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący M.Ś., reprezentowany przez doradcę podatkowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, jest jedynym żywicielem rodziny (żona i troje dzieci), a jego dochód jest ograniczony. W odpowiedzi na wezwanie uzupełnił dane dotyczące dochodów, wydatków oraz sytuacji majątkowej. Sąd uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie tylko w części.Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Wobec tego skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego P.J., złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi własną działalność gospodarczą. Jest jedynym żywicielem rodziny. Ma na utrzymaniu żonę i troje dzieci. Dochód skarżącego wynosi od [...]. Żona skarżącego nie pracuje, redaguje natomiast artykuły na zlecenie prasy lokalnej i wobec tego jej dochód wynosi od [...] do [...] miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z żadnych świadczeń rodzinnych, zapomóg, dotacji itp. Wskazał, że mieszka w domu swoich rodziców. Podał, że nie posiada jakichkolwiek możliwości zdobycia dodatkowych środków finansowych. Wskazał, że jego rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z trójką małoletnich dzieci. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Również osoby pozostające ze skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych wartościowych przedmiotów. Wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie około [...] - [...], natomiast małżonka z tytułu umowy zlecenia około [...] - [...]. Zatem łączny dochód skarżącego i jego żony wynosi około [...].
W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy M.Ś. pismem z dnia [...] wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...], przy czym energia elektryczna [...], woda [...], koszty wyżywienia [...], gaz [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy [...], koszty lekarstw i leczenia [...], koszty nauki [...]. Skarżący oświadczył, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów ani też nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący i jego małżonka nie posiadają samochodów osobowych. Dom, w którym mieszkają ma powierzchnię około [...] z piwnicą i garażem, powierzchnia działki wynosi [...] m2. Skarżący i jego żona nie mieszkają z rodzicami. Małżonka skarżącego nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, ponieważ zajmuje się trzyletnim synem. Do wniosku załączono kserokopie zeznań podatkowych za [...], odpisy z kont bankowych, zaświadczenie o wynagrodzeniu małżonki skarżącego.
Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 100,- zł.
Skarżący, jak wynika z akt spraw znajdujących się w I Wydziale Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ma kilka skarg (I SA/Po 1002/07 - wpis [...], I SA/Po 1003/07 - wpis [...], I SA/Po 1057/07 - wpis [...] ) i wobec tego przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym uwzględniono tę okoliczność.
Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący osiąga stały miesięczny dochód, który jest wyższy od najniższego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Również żona skarżącego uzyskuje, wprawdzie w niewysokiej kwocie, miesięczny dochód. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości, tym bardziej, że skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Skarżący w swoim wniosku i w pismach całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła mu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe ( w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się M.Ś., jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.
Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ skarżący jest przedsiębiorcą i być może będzie posiadał środki pieniężne na uiszczenie tych kosztów. Również małżonka skarżącego może w przyszłości podjąć stałą pracę. Jeżeli natomiast skarżący nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na opłacenie kosztów to będzie mógł zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło