I SA/Po 13/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem (spr.) WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potrącenia (kompensaty) zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008 r. ze zgłaszanymi wierzytelnościami oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Nikodem Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. P.B. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o potrącenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008r. z wierzytelnością podatnika wobec Skarbu Państwa. Organ podatkowy wezwał w dniu[...]czerwca 2010 r. P. B. o przedłożenie dokumentów, z których wynika wzajemna, bezsporna i wymagalna wierzytelność wobec Skarbu Państwa z tytułów o których mowa w art. 64 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.) dalej zwaną O.p. W odpowiedzi P. B. wskazał, że we wniosku z dnia[...]kwietnia 2010 r. powołał się na wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 565/08 z 5 grudnia 2008 r., który to wyrok potwierdza zasadność podania. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił dokonania potrącenia. Organ przeprowadził dowód z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 565/08 i stwierdził, że wyrokiem tym WSA w Poznaniu oddalił skargę P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tym samym w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. powołany wyrok nie stanowi tytułu do domaganie się zastosowania instytucji potrącenia, o której mowa w art. 64 § 1 O.p., nie potwierdza istnienia wzajemnej, wymagalnej i bezspornej wierzytelności podatnika w stosunku do Skarbu Państwa. P. B. złożył odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona w odwołaniu podkreśla, że wniosek o potrącenie jest zasadny, jednakże organ podatkowy I instancji winien wziąć pod uwagę inny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a mianowicie wyrok z dnia 05.12.2008 r. sygn. akt I SA/Po 1045/08, z którego, jego zdaniem, wynika wierzytelność podatnika wobec Skarbu Państwa. Nadto żądając potrącenia, wskazuje jako podstawę prawną art. 498 § 1 kodeksu cywilnego oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...].10.2005 r. o sygn. akt [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że instytucja potrącenia bieżących zobowiązań podatkowych oraz zaległości podatkowych podatnika z wierzytelnościami podatnika wobec Skarbu Państwa oraz państwowych jednostek budżetowych została uregulowana w przepisach art. 64 O.p. Przepisy określają enumeratywnie przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest dokonanie potrącenia. Obowiązek wykazania, że istnieje wierzytelność spełniająca przesłanki określone w art. 64 § 1 O.p. spoczywa na podatniku, dlatego też organ I instancji wezwał w toku postępowania P.B. do przedłożenia dokumentów, z których wynikałaby wzajemna, bezsporna i wymagalna wierzytelność podatnika wobec Skarbu Państwa. Z powołanych wyroków Sądu Najwyższego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wynika, że podatnik posiada wierzytelność, z którą mogłyby zostać potrącone na podstawie art. 64 § 1 O.p. zaległości podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w P. podnosi, że powołany w odwołaniu wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 1045/08 nie potwierdza istnienia wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności, o której mowa w Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem, na który powołała się strona w odwołaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].06.2008 r. o nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia[...].02.2008r. o nr [...] (wystawionego wobec zobowiązanego P. B. przez Burmistrza Ś. na łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2007r.) i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...].05.2008r. nr [...], jednakże nie orzekł o jakimkolwiek odszkodowaniu na rzecz strony, zasądził jedynie od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżących P. B. i M. B. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. W decyzji wskazano, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia kwoty [...] zł na koszty egzekucyjne dotyczące tytułu wykonawczego obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 roku. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że z informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wynika, że P. B. mając na uwadze wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10.05.2005 r. o sygn. akt I SA/Po 727/03 uchylający decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. nr [...] z dnia [...].03.2003 r. i decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...]12.2002 r. o nr [...] określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym, zaległości podatkowe oraz odsetki za zwłokę za okresy od stycznia 1999 r. do grudnia 1999r., wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o odszkodowanie z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub zwrotu wydatków poniesionych w związku ze złożeniem skargi do Sądu poprzez kompensatę ze zobowiązaniami podatkowymi. We wrześniu 2008 r. P. B. złożył skargę w tej sprawie do Ministra Finansów. Skarga ta została przekazana do rozpatrzenia do Dyrektora Izby Skarbowej w P., który w piśmie nr [...] z dnia [...].11.2008 r. przedstawił stan faktyczny sprawy i nie znalazł podstaw do uznania zarzutów P. B. za zasadne. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że P. B. posiada wzajemną, bezsporną i wymagalną wierzytelność w stosunku do Skarbu Państwa, o której mowa w treści art. 64 § 1 O.p., jednocześnie wskazuje, że przedmiotem kompensaty nie może być wyłącznie roszczenie podatnika. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. P. B. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że posiada wierzytelność wobec Skarbu Państwa, wynikającą z wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 1045/08. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. Sąd uchyla zaskarżone orzeczenia, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej zwaną p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń stanu faktycznego, wykonuje bowiem wyłącznie funkcję kontroli zewnętrznej, a nie organu merytorycznie rozstrzygającego sprawę. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie odmowy potrącenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. i grudzień 2008 r. ze zgłoszonymi wierzytelnościami. Skarżący złożył wniosek o potrącenie wskazanych zaległości podatkowych z wierzytelnością wobec Skarbu Państwa, która jak twierdzi wynika z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2008 r. o sygn. akt I SA/Po 1045/08. Potrącenie jest jednym ze sposobów wygasania zobowiązań podatkowych i może być dokonane wyłącznie w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 64 § 1 O.p. zobowiązania podatkowe oraz zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa podlegają, na wniosek podatnika, potrąceniu z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa z tytułu: 1) prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego; 2) prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego; 3) nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami; 4) odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, uzyskanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego; 5) odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu Państwa Polskiego; 6) odszkodowania orzeczonego w decyzji organu administracji rządowej. § 2. Przepis § 1 stosuje się również do wzajemnych, bezspornych i wymagalnych wierzytelności podatnika wobec państwowych jednostek budżetowych z tytułu zamówień wykonanych przez niego na podstawie umów zawartych w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, pod warunkiem że potrącenie jest dokonywane przez tego podatnika i z tej wierzytelności. Podatnik zatem może wystąpić z wnioskiem o potrącenie, gdy wierzytelność wobec Skarbu Państwa jest wzajemna, bezsporna oraz wymagalna, nadto wierzytelność ta musi wynikać ze źródła wskazanego w powołanym wyżej przepisie. Powołany przepis wskazuje, że wierzytelność ta musi wynikać z prawomocnego wyroku sądowego (bądź ugody) wydanego na podstawie przepisów normujących odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza państwowego, bądź musi być to wierzytelność z tytułu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenie nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami albo z tytułu odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie, zatrzymanie lub też z tytułu odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu Państwa Polskiego, jak również z tytułu odszkodowania orzeczonego w decyzji organu administracji rządowej. Przepisy art. 64 § 1 O.p. wprowadza zamknięty katalog wierzytelności, z których może nastąpić potrącenie zaległości podatkowych z podatków wpływających do budżetu państwa. Aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie podatnik winien wskazać konkretną wierzytelność wobec Skarbu Państwa wynikającą z tytułu, o jakim mowa w powołanym przepisie. Strona skarżąca wskazała, że wierzytelność wobec Skarbu Państwa wynika z orzeczenia WSA w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 1045/08. Kserokopia powołanego wyroku znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym wyrokiem uwzględnił skargę P.B. i M. B. i uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżących kwotę [...]zł tytułem kosztów sądowych. Pomimo, że skarga został uwzględniona przez sąd administracyjny, jednakże z wyroku nie wynika, że skarżący posiada jakąkolwiek wierzytelność, o której mowa w art. 64 § 1 lub 2 O.p. Dlatego też, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, albowiem organy wobec braku wskazania przez skarżącego istniejącej wierzytelności, o której mowa w przepisach Ordynacji podatkowej, nie miały podstaw do uwzględnienia wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi. /-/ K. Nikodem /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Pawlicki