I SA/Po 1314/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-02-07
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Sylwia Zapalska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wartości diet z tytułu zagranicznych podróży służbowych pracowników w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom zgodnie z przepisami, w szczególności w kontekście ustalania czasu trwania podróży służbowej poza granicami kraju?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów nadwyżki diet z tytułu zagranicznych podróży służbowych ponad limit określony w przepisach. Ustalenie czasu trwania podróży służbowej poza granicami kraju, zgodnie z przepisami, wymagało precyzyjnego określenia momentu przekroczenia granicy. Zebrane dowody, w tym wykazy Urzędu Celnego, były wystarczające do dokonania tych ustaleń, a przesłuchanie kierowców nie wniosłoby istotnych nowych informacji.Stan faktyczny
Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu zagranicznych podróży służbowych kierowców, uznając, że zawyżono koszty poprzez nieprawidłowe rozliczenie czasu podróży i przysługujących diet. Podatnik w odwołaniu i skardze kwestionował te ustalenia, domagając się m.in. przesłuchania kierowców. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i I. S. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska
Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy określił I. i B. małż. S. należny podatek dochodowy za 1998 rok w kwocie [...] zł z tytułu prowadzonej przez I.S. działalności gospodarczej oraz osiąganych przychodów w spółce cywilnej "A", zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz należne odsetki w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że w trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż podatnik I.S. uwzględnił w kosztach uzyskania przychodów wydatki w kwocie [...] zł z tytułu rozliczenia kosztów zagranicznych podróży służbowych.
Podczas weryfikacji poleceń wyjazdów służbowych, pod względem prawidłowości rozliczonego czasookresu przebywania kierowców za granicą, a także ilości i wartości przysługujących diet, ustalono, iż podatnik podczas rozliczenia ilości diet, często zawyżał ilość przysługujących kierowcom diet zarówno w pełnej wysokości jak w mniejszym zakresie tj. w 1/2 diety oraz 1/3, a tym samym niesłusznie zawyżał koszty uzyskania przychodów z tytułu podróży służbowych zagranicznych.
Datę wyprowadzenia towaru z polskiego obszaru celnego transportem drogowym, a także wyjazd pustego pojazdu z kraju, ustalono na podstawie wykazu sporządzonego przez Urząd Celny w Ś. w dniu [...] 2000 r. Ponadto datę przekroczenia granicy polskiej ustalono na podstawie rozliczonych wydatków z tytułu opłaty granicznej.
W trakcie kontroli ustalono ponadto, iż podatnik do kosztów uzyskania przychodów uwzględnił również koszty podróży służbowych, na których brak było potwierdzenia pokwitowania odbioru gotówki przez pracowników.
W wyniku ponownego rozliczenia kosztów podróży służbowych w roku 1998 ustalono, iż podatnik zawyżył koszty z tego tytułu o kwotę [...] zł.
W odwołaniu wniesionym przez I.S. do Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy podatnik zarzucił jej naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem odwołującego się organ podatkowy bezzasadnie nie uznał za koszt uzyskania przychodu kosztu diet wypłacanych pracownikom w oparciu o nieznaną podatnikowi kalkulację prowadzącą do zmniejszenia czasu przejazdu na odcinkach pomiędzy miejsce za lub wyładunku , a granicą.
W przypadku wątpliwości organ powinien przeprowadzić dowód z zeznań świadków tj. kierowców, gdyż podatnik obliczał należne im diety w oparciu o przedstawiane przez nich wyliczenia.
Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powtórzono argumenty dotyczące rozliczenia czasu podróży zagranicznych. Odnośnie zarzutu niedokonania przesłuchania pracowników - kierowców Izba wyjaśniła, iż fakt ten jest uzasadniony treścią art. 188 Ordynacji podatkowej, bowiem zebrane w sprawie dowody wskazują jednoznacznie na stwierdzone przez Urząd Skarbowy nieprawidłowości tj. zawyżenie kosztów z tytułu rozliczenia zagranicznych podróży służbowych.
W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez pełnomocnika skarżących zarzucono decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe bezpodstawnie stwierdziły, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodu, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera zakazu zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu diet wypłacanych pracownikom z tytułu wykonywania pracy poza granicami kraju w kwotach wyższych niż ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej jako minimalne.
Ponadto zarzucono organom całkowitą dowolność przy korekcie czasu rozliczonego przez podatnika na przejazd pojazdów na odcinku miejsce za/wyładunku - granica.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm./, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.
W roku 1998 sprawę diet z tytułu zagranicznych podróży służbowych regulowały przepisy wydane przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej: zarządzenie z dnia 29 maja 1996 r. /M.P. Nr 34, poz. 346 ze zm./ i rozporządzenie z dnia 3 lipca 1998 r. w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju /Dz. U. Nr 89, poz. 568 ze zm./.
To ostatnie weszło w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1998 r. i uchyliło zarządzenie z dnia 29 maja 1996 r.
W § 1 rozporządzenia zawarta została definicja "podróży służbowej", przez którą rozumie się wykonywanie zadania w terminie i w państwie określonym przez pracodawcę.
Z kolei § 2 pkt 1 precyzuje, jak należy liczyć czas pobytu pracownika poza granicami kraju. Czas ten liczy się - przy podróży odbywanej środkami komunikacji lądowej - od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze powrotnej do kraju.
Dalsze przepisy rozporządzenia podają zasady obliczania diet /§§ 4-7/.
Wobec takiego brzmienia powyższych przepisów za prawidłowe należy uznać działania organu skarbowego zmierzające do dokładnego określenia momentu przekroczenia granicy przy wyjeździe i wjeździe do kraju.
W aktach administracyjnych znajduje się wykaz sporządzony przez Urząd Celny w Ś. w dniu [...] 2000 r., stanowiący załącznik nr [...] do protokołu z kontroli przeprowadzonej u podatnika I. S. W wykazie tym podano dokładny czas przekraczania granicy przez pracowników - kierowców udających się z towarem w zagraniczne podróże służbowe zgodnie z poleceniami wyjazdu wpisanymi w delegacjach służbowych, których zestawienie stanowi załącznik nr [...] do w/w protokołu.
W odwołaniu jak i w skardze powyższe ustalenia nie były poddawane w wątpliwość. Strona skarżąca domagała się jedynie przesłuchania w charakterze świadków kierowców zatrudnionych w firmie I.S. Przy czym mieli oni wyjaśnić, dlaczego w rozliczeniu delegacji składanej pracodawcy podali taki, a nie inny czas przejazdu.
Zdaniem Sądu zebrane w sprawie dowody były wystarczające, aby dokładnie określić moment przekraczania granicy przy wyjeździe i wjeździe do kraju.
Ewentualne przesłuchania pracowników podatnika nie wniosłoby nic nowego do sprawy, ponieważ zadaniem organu podatkowego nie było ustalenie, jak długo kierowcy byli w ogóle w podróży, ale jak długo trwała podróż służbowa poza granicami kraju zgodnie z treścią powołanych wyżej przepisów.
W tych okolicznościach, uznając, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego są zgodne z prawem, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
/-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński /-/ S.Zapalska
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło