I SA/Po 1354/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-04-11
Skład orzekający: Katarzyna Wolna – Kubicka, Karol Pawlicki, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą wymiar podatku od nieruchomości jest wadliwa, jeśli wcześniej zostało wydane inne ostateczne rozstrzygnięcie w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, jest dotknięta wadą nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Wynika to z faktu, że sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją SKO, która uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r. dla skarżącej. Skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc błędy organu I instancji i odpowiedzialność solidarną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W trakcie postępowania okazało się, że SKO wcześniej wydało inną decyzję, uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł ([...] złote 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił AB wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (zobowiązanie solidarne – art. 366 § 1 K.c.) Dz.U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) Wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Organ I instancji wyjaśnił, że wymiaru podatku od nieruchomości dokonano na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej, złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych przy zastosowaniu stawek uchwalonych przez Radę Miasta uchwałą, przy czym łączna kwota podatku jest iloczynem stawki i wielkości podstawy opodatkowania. W decyzji wymieniono pozostałych podatników.
Pismem z dnia [...] AB wniosła odwołanie od w.w decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że nie otrzymała żadnej informacji o wszczęciu postępowania w sprawie nieruchomości wspólnej położonej w P przy ul. K [...]. Wyjaśniła, że po nabyciu mieszkania w P przy ul. K [...] na wezwanie Wydziału Finansowego Urzędu Miasta w dniu [...] złożyła kopię aktu notarialnego dokumentującego zakup mieszkania oraz informację o nieruchomościach (deklarację podatkową). Na tej podstawie urząd ustalał dla niej co roku należny podatek od nieruchomości. Podatniczka zwróciła uwagę, że na skutek błędu urzędnika nie został ustalony podatek od nieruchomości wspólnej, w której posiada udział. Podatniczka podniosła, że ze swojej strony dopełniła wszelkich niezbędnych czynności pozwalających organowi podatkowemu na wymierzenie należnego podatku od jej mieszkania i udziału w nieruchomości wspólnej. Strona podkreśliła, że nie uchyla się od płacenia należnych podatków od posiadanych nieruchomości, w tym zwłaszcza od udziału w nieruchomości wspólnej położonej w P przy ul. K [...], jednakże płaci podatek w części odpowiadającej jej udziałowi. Na dowód załączyła potwierdzenie wpłaty tytułem podatku za lata [...]. Zdaniem podatniczki błąd urzędnika przy ustalaniu wymiaru podatku nie może powodować by była ona obciążona pełnym podatkiem w związku z odpowiedzialnością solidarną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] ([...]) w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2007.
AB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
1. niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przejawiające się w przyjęciu przez organ podatkowy I instancji za podstawę opodatkowania budynku powierzchnię całkowitą zamiast powierzchni użytkowej, co miało wpływ na wadliwy wymiar wysokości zobowiązania podatkowego,
2. naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego pomimo tego, że na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Ponadto organ nie ustalił, czy właściwie zostały ocenione zebrane dowody, mające znaczenie dla sprawy (art. 7 k.p.a.).
3. naruszenie art. 121 § 1 ordynacji podatkowej. Organ naruszył zasadę wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., ponieważ w takich samych stanach faktycznych i prawnych wydał dwa różne rozstrzygnięcia. Jest to naruszenie zasady praworządności, która wymaga, aby postępowanie organ prowadził w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca w uzasadnieniu odwołania podniosła, że w dniu [...] wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. SKO postanowieniem z dnia [...] wskazało nowy termin załatwienia sprawy do [...]. W dniu [...] otrzymała zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...]. W związku z negatywną decyzją SKO skarżąca skontaktowała się z innymi współwłaścicielami A i otrzymała od nich odpis decyzji SKO z dnia [...] Nr [...], na mocy której uchylono zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej uwzględnienie. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w sprawie doszło do sytuacji, w której SKO pomyłkowo wydało decyzję w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja Prezydenta Miasta ([...]) w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2007 należnego od nieruchomości położonej w P przy ul. K [...], mocą ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] nr [...], została uchylona a postępowanie w sprawie zostało umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 247 § 1 pkt 4) Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Chodzi tu o sytuację, w której rozstrzygnięto dwa razy tę samą sprawę (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2001 r., III SA 743/00, LEX nr 53971). O tożsamości sprawy można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Aby stwierdzić, że określona decyzja ostateczna dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, koniecznym jest stwierdzenie, że w momencie wydania tej decyzji w obrocie prawnym pozostaje już, ze skutkiem wiążącym wobec jej adresata i samego wydającego ją organu, inna decyzja ostateczna rozstrzygająca tę samą sprawę (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2007 r., I SA/Sz 200/07, LEX nr 467400).
Przedmiotem skargi w sprawie poddanej sądowej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r.
Zauważyć jednak należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że organ I instancji dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. od nieruchomości położonej w P przy ul. K [...] o pow. [...] oraz posadowiony na tej działce budynek centrum rekreacyjnego z krytym basenem. W oparciu o posiadaną dokumentację organ I instancji ustalił, że w.w działka – będąca własnością Miasta – jest przedmiotem użytkowania wieczystego zaś budynek centrum rekreacyjnego stanowi odrębną nieruchomość. W decyzji wymieniono współużytkowników wieczystych gruntu oraz współwłaścicieli budynku, w tym m.in. skarżącą AB. SKO w decyzji tej wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, podstawę opodatkowania budynków lub ich części podatkiem od nieruchomości stanowi powierzchnia użytkowa. SKO stwierdziło, że w świetle pisma B oraz wyjaśnień organu I instancji wynika, że powierzchnia przyjęta w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nie była powierzchnią użytkową. Wobec powyższego wymiar, jako sprzeczny z w.w przepisem ustawy nie może się ostać. SKO wskazało, że zgodnie z art. 68 Ordynacji podatkowej nie jest też możliwe jego zreformowanie, gdyż zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (t.j. powstające w drodze doręczenia decyzji wymiarowej), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 1 O.p.). Jeżeli zaś podatnik:
1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (§ 2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w.w decyzji stwierdziło, że upłynęły już obydwa terminy z powołanego przepisu a zatem należało uchylić nieprawidłową decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie.
Mając na uwadze przedstawiony przebieg zdarzeń, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w związku z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło