I SA/Po 136/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 09 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Po 136/15 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn; postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 136/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na wymienioną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Pismem z dnia 24 maja 2015 r. występujący w sprawie pełnomocnik skarżącego – doradca podatkowy E. D. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wskazanego powyżej wyroku. Po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego uzasadnienia wyroku, pismem z dnia 22 lipca 2015 r. wniesiono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 maja 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 136/15. W skardze kasacyjnej nie przytoczono podstaw kasacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do postanowień art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie "p.p.s.a.") – skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budziło wątpliwości, że brak skargi kasacyjnej w zakresie wymogów tzw. konstrukcyjnych, czyli występujących w art. 176 p.p.s.a. po spójniku "oraz", nie podlega sanacji i skutkuje jej odrzuceniem. Wynika to z faktu, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc może ją uwzględnić jedynie w zakresie wyznaczonym przez wniosek strony [tak: postanowienie NSA z dnia 13 września 2010 r. sygn. akt II FSK 1606/10, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 22/11 orzeczono jednak, że art. 180 w związku z art. 178 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – p.p.s.a. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany: a) jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą przyzwoitej legislacji, b) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 78 Konstytucji, a także z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Analiza treści sentencji wskazanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego prowadzi do wniosku, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok jest wyrokiem zakresowym, z jego sentencji nie wynika zatem wprost, że wskazane w nim przepisy p.p.s.a. – przewidujące odrzucenie skargi kasacyjnej nie spełniającej wymogów konstrukcyjnych są w całości niezgodne z konstytucją. Z przywołanego orzeczenia wynika jedynie, że przepisy p.p.s.a. są niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim przewidują odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Mając na uwadze wyżej przytoczone orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, z dniem 1 września 2015 r. ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1191) dodano do p.p.s.a. przepis art. 177a p.p.s.a., zgodnie z którym to – jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Należy przy tym dostrzec, że zgodnie z postanowieniami art. 2 ustawy nowelizującej – tj. przywołanej powyżej ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. – do skarg kasacyjnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Odnosząc normę prawną wynikającą z tego przepisu do realiów zawisłem przed sądem sprawy należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną w dniu 23 lipca 2015 r. (k. [...] akt sądowych), a więc przed dniem wejścia w życie art. 177a p.p.s.a. zgodnie jednak z postanowieniami art. 2 ustawy nowelizującej przepis ten należy stosować również do skarg kasacyjnych wniesionych przed dniem jego wejścia w życie. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że wniesiona przez pełnomocnika skarżącego skarga kasacyjna zasługuje na odrzucenie, bowiem nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych. W ocenie Sądu należy ponadto zauważyć, że przytoczenie w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie jest szczególnego rodzaju składnikiem sformalizowanego środka odwoławczego jakim jest skarga kasacyjna, w ocenie Sądu w sytuacji braku przytoczenia podstaw kasacyjnych trudno jest w istocie przyjąć, że wniesione przez stronę pismo jest w ogóle skargą kasacyjną. Również w doktrynie podnosi się, że podstawy skargi kasacyjnej stanowią najistotniejszy element jej wymogów materialnych [tak: M. Kania, Zwyczajne środki zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Oficyna 2009 – LEX nr 98593]. Zaznaczyć przy tym należy, że powołanie zarzutów następuje poprzez wskazanie, który przepis (oznaczony numerem artykułu, paragrafu, ustępu) został w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony, na czym to naruszenie polegało i w jaki sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być ogólnikowe. Precyzyjne określenie zarzutów jest o tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – tj. w granicach zakreślonych zarzutami, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA nie może wyjść poza zakres zaskarżenia, więc niemożliwe jest doprecyzowanie czy domyślanie się przez ten sąd nieprecyzyjnie postawionych zarzutów. Powyższe w ocenie Sądu jest uzasadnione sformalizowanym charakterze skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego obarczonego przymusem adwokacko-radcowskim, który najogólniej rzecz ujmując sprowadza się do wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 178 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.