I SA/Po 1362/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-22
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Gabriela Gorzan, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, oparta na błędnej interpretacji przepisów dotyczących rażącego naruszenia prawa i braku uzasadnienia faktycznego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, stanowi rażące naruszenie prawa. Brak uzasadnienia faktycznego w decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności, co powinno zostać uwzględnione przez organy administracji.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym z tytułu przebudowy budynku. Wójt Gminy udzielił ulgi, jednak nie uwzględnił wszystkich nakładów. Spółka wniosła o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa i brak uzasadnienia faktycznego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że brak uzasadnienia faktycznego nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, a także ostateczną decyzję Wójta Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan Asesor sądowy Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006r. sprawy ze skargi Spółki A sp. z o. o. w Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], a także ostateczną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 440,00 zł ( czterysta czterdzieści złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie I do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/W. Zygmont /-/ G. Gorzan
sygn. akt I SA/Po 1362 /04
U Z A S A D N I E N I E
Spółka A sp. z o.o. w C. wnioskiem z dnia [...] 08. 2002r. wystąpiła o przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym z tytułu przebudowy budynku inwentarsko gospodarczego (ze zmianą sposobu użytkowania na składowo-inwentarski) położonego na działce gruntu nr [...] w C.
Wójt Gminy decyzją ostateczną z dnia [...]11.2002r. udzielił spółce ulgi w kwocie [...] zł tj. w wysokości 25% nakładów według załączonych rachunków na przebudowę budynku składowo-inwentarskiego.
W dniu [...] 03.2003r. Spółka A sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem, który ostatecznie sprecyzowała jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]11.2002r., złożonym w trybie art.241 § 1 O.p. do rozpatrzenia zgodnie z powołaną w nim podstawą prawną - art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p.
Wójt Gminy decyzją z dnia [...]odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]11.2002r.,gdyż wznowione postępowanie nie potwierdziło istnienia przesłanek z art.240 § 1 pkt.5 i 7 O.p., które uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji.
Podatnik w odwołaniu domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz obciążenia kosztami postępowania organu podatkowego. W odwołaniu podniósł, iż interpretacja pojęcia budynek inwentarski zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia2.10.1997r. sygn. akt I SA/Po 369/97, odmienna od przyjętej przez organ I instancji, stanowi w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nową okoliczność istotną dla sprawy , a nie znaną organowi w dniu wydawania decyzji i tym samym stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienia postępowania. W sprawie zastosowanie ma także przesłanka wznowienia postępowania określona przepisem art. 240 § 1 pkt 7 O.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję , podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie wystąpiła żadna z powołanych przez Spółkę A sp. z o.o. przesłanek stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W sprawie nie można mówić o wystąpieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. bowiem decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 11.2002r. nie została oparta na rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, które zostały następnie uchylone lub zmienione i to w taki sposób, że zmiana mogła mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Spółka A wnioskiem z dnia [...] 03. 2003r. zwróciła się do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 11.2002r. w sprawie udzielenia ulgi inwestycyjnej. W uzasadnieniu wskazała, iż organ przy ustalaniu wysokości ulgi nie uwzględnił nakładów inwestycyjnych związanych z modernizacją budynku w części składowej i to bez uzasadnienia faktycznego jak i prawnego wydanej decyzji, co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 107 k.p.a. Ponadto organ I instancji nie uwzględniając wniosku co do całości inwestycji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 248 § 2 pkt 1 i § 3 O.p., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...]11.2002r. Nr [...] w sprawie udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym.
Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy stwierdził, co następuje: przesłanka rażącego naruszenia prawa nie wynika z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak błędnie wskazała strona, ale z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Podstawę wydania kwestionowanej decyzji, stanowił art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.11. 1984r. o podatku rolnym w brzmieniu: "Podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na budowę lub modernizację budynków inwentarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska". Treść decyzji nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią tego przepisu. Ustawa ta nie zdefiniowała pojęcia budynku inwentarskiego, a więc istniała możliwość rozbieżnej interpretacji powyższej normy prawnej. W takiej sytuacji, zgodnie z orzecznictwem sądowym (wyrok NSA z dnia 4.12. 1996r. III SA 1817/95). skoro istnieje możliwość podjęcia na tle konkretnej normy prawnej, rozstrzygnięć o różnej treści, a dla każdego z takich rozstrzygnięć można znaleźć oparte na prawidłowej wykładni argumenty, to żadnego z takich rozstrzygnięć nie można kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa. Ponadto, chociaż treść uzasadnienia decyzji nie w pełni odpowiada wymogom ustawowym to uznać należy, że naruszenie prawa nastąpiło, ale nie stanowi ono rażącego naruszenia prawa nie miało bowiem wpływu na istotę rozstrzygnięcia.
Spółka A w odwołaniu wniesionym w trybie art. 221 O.p., domagała się uchylenia powyższej decyzji SKO i orzeczenia co do istoty sprawy. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 247§1 pkt 3 O.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że interpretacja art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym, dokonana przez organ podatkowy nie stanowi rażącego naruszenia prawa oraz, że SKO także nietrafnie oceniał, że decyzja podatkowa nie zawierająca uzasadnienia faktycznego nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 O.p., orzekło o utrzymaniu w mocy zakwestionowanej decyzji. Wskazało, że w sprawie spór dotyczy interpretacji art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, a konkretnie i pojęcia "budynek inwentarski". W świetle orzecznictwa sądowego, przy możliwości różnej interpretacji prawa, wybór jednego z możliwych wariantów interpretacyjnych, nawet jeśli zostanie on potem uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako naruszenie prawa "rażące". Natomiast, skoro treść uzasadnienia nie w pełni odpowiada wymogom art. 210 § 4 O.p., to naruszenie to nie stanowi "rażącego naruszenia prawa" i podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
W skardze podatnik domagał się uchylenia decyzji SKO i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenia od uczestnika postępowania na rzecz skarżącego kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Spółka wskazała, że bez wątpienia zachodzi przesłanka określona w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy. Treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu ustawy o podatku rolnym, gdzie intencją ustawodawcy było udzielenie ulgi podatkowej podatnikom, którzy dokonują wymienionych w tym przepisie inwestycji. Stąd też zawężająca interpretacja organu podatkowego nie mieści się w granicach uznaniowości czy też dowolności przy dokonywaniu wykładni i stosowania tej normy prawnej. Integralną częścią budynku inwentarskiego (obory krów mlecznych) są również m.in. pomieszczenia i urządzenia do przechowywania i chłodzenia mleka oraz wydawania mleka do punktu skupu. Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, iż skoro treść uzasadnienia decyzji nie w pełni odpowiada wymogom ustawowym to uznać należy, że naruszenie prawa nastąpiło ale nie stanowi ono rażącego naruszenia prawa, gdyż nie miało wpływu na istotę rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu odwoławczego wydaną w pierwszej instancji, a także ostateczną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, jako niezgodnych z prawem.
Powody.
Zasadny jest zarzut skarżącej spółki, że decyzja ostateczna Wójta Gminy z dnia [...]11.2002r.,udzielająca spółce ulgi tylko w kwocie [...] zł tj. wysokości 25% wybranych bez uzasadnienia nakładów inwestycyjnych, rażąco narusza prawo przez to, że nie zawiera uzasadnienia faktycznego.
"Naruszenie prawa" należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze i kompetencyjnym. Jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisów procesowych, co oznacza wyjście poza ramy wąsko rozumianego stosunku materialno-prawnego nawiązywanego na podstawie decyzji administracyjnej.
W orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyroki NSA z dnia 18.VI.1997r. III SA 422/96 lex nr 34457, z dnia 22.10.1997r. III SA 1702/96 lex nr 33558, z dnia 17.09.1997r. III SA 1425/96 lex nr 32626).
Spółka wykazała, że decyzja z dnia [...]11.2002r., Wójta Gminy powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6 O.p.), że uzasadnienie faktyczne tej decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 210 § 4 O.p.), jednocześnie wykazując, że decyzja ta nie ma ustaleń, co do stanu rzeczywistego oraz okoliczności mających wpływ na przyjętą do naliczenia ulgi wysokość nakładów inwestycyjnych spółki.
O wadze uzasadnienia świadczy dopuszczalność zaskarżenia samego uzasadnienia decyzji ze względu na jego wpływ na postępowanie w innych sprawach (por. I SA. 47/82 PiP 1985/1/147, z glosa J. Zimmermanna "Nowe Prawo" 5/1984 s.153-160 do wyroku I SA 178/83 ONSA 1983/1/51, Adamiak -Borkowski. "Komentarz do KPA" CHBeck 2003 str.500, T.Woś glosa do II SA 1790/83 OSPiKA 1985/4/720).
Spółka wykazała więc przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Decyzja z dnia [...] 11.2002r. Wójta Gminy podpadała pod przepis art. 247 § 1 pkt 3 O.p. i organy podatkowe mogły stwierdzić jej nieważność.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uchylił opisane w wyroku decyzje SKO i na podstawie art. 135 tej ustawy, uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, zastosował – jako wystarczający - ten sam środek do decyzji Wójta Gminy, orzekając jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/W. Zygmont /-/ G. Gorzan
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło