I SA/Po 1377/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-12-19

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Gabriela Gorzan, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopłaty wniesione do spółki z o.o. bez zachowania trybu i zasad określonych w Kodeksie spółek handlowych powinny być zaliczone do przychodów spółki na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych?
Ratio decidendi
Dopłaty do spółki z o.o. nie są wyłączone z przychodów podatkowych, jeśli nie zostały wniesione w trybie i na zasadach określonych w Kodeksie spółek handlowych, w szczególności gdy umowa spółki i uchwały wspólników nie określają wysokości i terminów dopłat. W takim przypadku dopłaty należy zaliczyć do przychodów spółki na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. w C. otrzymała w 2002 roku środki pieniężne tytułem dopłat do kapitału zapasowego, jednak Zgromadzenie Wspólników nie podjęło uchwał określających wysokość i terminy tych dopłat. Dopłaty obejmowały również zwrot pożyczki udzielonej przez wspólników oraz należne odsetki, również bez uchwał. Uchwały podjęte w sprawie dopłat nie określały wysokości dopłat poszczególnych wspólników w stosunku do ich udziałów ani terminów dopłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r oddala skargę /-/R. Wiatrowski /-/ J. Ruszyński /-/ G. Gorzan Wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] w sprawie ze skargi A Spółka z o.o. w C na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. W zakresie wymagającym ponownego rozpoznania okoliczności faktyczne sprawy winny być niesporne. Wynika z niego, że w [...] do Spółki z o.o. A w C wniesiono środki pieniężne tytułem dopłat do kapitału zapasowego. Umowa Spółki przewiduje, że Zgromadzenie Wspólników może zobowiązać wspólników do dopłat w kwotach nie przekraczających dziesięciokrotnej wartości udziałów oraz, że uchwała Zgromadzenia Wspólników określi wysokość i termin dopłat. Zgromadzenie Wspólników nie podjęło uchwał o dopłacie dokonanej w dniu [...]. w kwocie [...] i o dopłacie dokonanej w dniu [...] w kwocie [...]. Na poczet dopłat do kapitału została zaliczona również kwota [...] stanowiąca zwrot pożyczki w kwocie [...] udzielonej przez wspólników B i M S oraz należnych od tej pożyczki odsetek w wysokości [...] i w tym zakresie Zgromadzenie Wspólników również nie podjęło uchwały. Natomiast strona przedłożyła uchwały Zgromadzenia Wspólników podjęte w sprawie wniesienia dopłat : nr [...]. Podjęte uchwały nie określały wysokości dopłat poszczególnych wspólników w stosunku do ich udziałów, jak również nie określały terminu dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie przyjmuje powyższe ustalenia jako nie budzące wątpliwości wskazując jednocześnie, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się dopłat wnoszonych do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Z treści powołanego przepisu wynika wyraźnie, że dopłaty nie są zaliczone do przychodów, jeśli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przez odrębne przepisy należy rozumieć regulacje zawarte w kodeksie spółek handlowych. Zgodnie z art. 177 § 1 k.s.h. umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów (§2 art.177 k.s.h.). Zatem, aby mogło mieć zastosowanie wyłączenie z przychodów na podstawie powołanego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązek wnoszenia dopłat musi być określony w umowie spółki, natomiast uchwała wspólników musi określać wysokość i terminy dopłat. Dopłaty muszą być określone w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziałów, zatem wysokość dopłaty musi mieć odniesienie do udziału. Wartość nie musi być określona kwotowo, ale winna być określona np. poprzez wielokrotność udziału, iloraz udziału czy procent udziału. Obowiązek dokonania i uiszczenia dopłaty nakłada się na wszystkich wspólników. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia [...], że dopłaty dokonane na rzecz skarżącej Spółki w roku [...] nie zostały wniesione w trybie i na zasadach określonych w Kodeksie spółek handlowych. Pogląd Sądu, że art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przewidujący wyłączenie z przychodów dopłat, jeżeli ich wniesienie nastąpiło w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Według tego Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać oceny ustaleń organów podatkowych odnośnie charakteru wpłat wspólników z powołaniem się na dowody i materiały zebrane w sprawie. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niesporne winno być to, że ani umowa Spółki ani podejmowane uchwały Walnego Zgromadzenia Wspólników dotyczące dopłat dokonywanych w okresie [...] nie przewidywały dokonywania zwrotu dopłat. Niesporne winno być również to, że dopłaty nie zostały zwrócone do dnia wydania wyroku przez Sąd. Aby można było mówić o zwrotności dopłat (oprócz wyżej przedstawionych dowodów), konieczne jest ich równomierne zwrócenie, co przewiduje art. 179 § 3 Kodeksu spółek handlowych. Skoro niesporne jest, że dopłaty nie zostały wniesione równomiernie, to oczywiste jest, że nie mogą zostać równomiernie zwrócone. Jest to dodatkowy argument przemawiający za ich bezzwrotnością. Skoro dopłaty zostały wniesione do Spółki bez zachowania trybu i zasad przewidzianych w odrębnych przepisach, - a w niniejszej sprawie są nimi postanowienia art. 177 - 179 ustawy z dnia 15.09.2000 r. - Kodeks spółek handlowych - to zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, należy je zaliczyć do przychodów z tytułu otrzymanych pieniędzy lub wartości pieniężnych wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.p. Otrzymane przez Spółkę pieniądze zwiększyły majątek Spółki, zostały wniesione do kapitału zapasowego, a więc nie mogą być przedmiotem nieodpłatnego korzystania z cudzych pieniędzy. Organy podatkowe trafnie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Przedstawiły dowody pozwalające przyjąć, że nie może być mowy o zwrotności dopłat. Wyjaśniły też prawidłowo, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów uzasadniających przyjęcie, że dopłaty miały charakter zwrotny. Nie ma zatem przeszkód do przyjęcia, że przedmiotowe dopłaty były w istocie darowizną na rzecz Spółki. Z powyższych powodów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono. /-/R. Wiatrowski /-/J. Ruszyński /-/G. Gorzan LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło