I SA/Po 1399/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-05-14
Skład orzekający: Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, pozostająca w ustroju rozdzielności majątkowej z małżonkiem, który ponosi koszty jej utrzymania i spłaca jej długi, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, nawet pozostająca w ustroju rozdzielności majątkowej z małżonkiem, który ponosi koszty jej utrzymania i spłaca jej długi, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, może być podstawą do oceny możliwości finansowych strony, nawet przy rozdzielności majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc brak źródeł przychodu i trudną sytuację majątkową. Sąd, analizując sytuację materialną i rodzinną skarżącego, stwierdził, że nie wykazał on braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, zwłaszcza że jego żona ponosiła koszty jego utrzymania i spłacała jego długi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2003 - 2005 postanawia : oddalić wniosek. /-/K.Pawlicki
Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprzeciwie z dnia [...] od powyższego postanowienia pełnomocnik strony podniósł, że od października [...] pozostaje ona bez źródeł przychodu, a przedstawiony aktualny stan majątkowy wskazuje na brak możliwości finansowania postępowań. Wyjaśniono również, iż skarżący nie posiada dowodów dotyczących stanu finansów swojej żony i brak ten uzasadniony jest pozostawaniem w ustroju rozdzielności majątkowej.
Z kolei na pytania Sądu, zadane w piśmie z dnia [...], skarżący odpowiedział, że nie jest w stanie spłacać kredytu odnawialnego ani karty kredytowej. Ostatniej spłaty karty kredytowej dokonała żona skarżącego, ale odmówiła dalszego wspomagania go w tym zakresie. Do wyjaśnień strony z dnia [...] dołączono kopie -zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, skierowanego przez organ egzekucyjny do PKO BP, oraz wypowiedzenia przez tenże Bank umowy kredytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy, prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając sytuację rodzinną i materialną skarżącego, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie wynoszą [...]zł (wysokość wpisu od skargi).
We "Wniosku o przyznanie prawa pomocy" z [...] oraz w pismach z [...] i [...] skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku, a jego zatrudnienie zakończyło się we [...] Mieszka w domu, który jest własnością jego żony i związku z tym nie ponosi żadnych wydatków i kosztów utrzymania. Jednocześnie skarżący nie podaje, jakie są koszty miesięcznego utrzymania ponoszone przez jego małżonkę ( pytanie [...] pisma Sądu z dnia [...]), stwierdzając, że w związku z pozostawaniem z żoną od [...] w małżeńskiej rozdzielności majątkowej, nie jest w stanie udzielić informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej. Niemniej, jak to wynika z pisma skarżącego z [...], żona spłaciła jego zadłużenie na karcie kredytowej.
W tych okolicznościach Sąd zwraca uwagę, iż pozostawanie przez małżonków w rozdzielności majątkowej nie może być traktowane jako okoliczność wyłączająca obowiązywanie art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zgodnie z którym małżonkowie obowiązani są m. in. do wzajemnej pomocy. Fakt, iż skarżący mieszka w domu, który jest własnością jego żony, oraz to, że żona ponosi koszty utrzymania małżonka i dzieci, a ponadto spłaca jego długi wskazują, iż na taką pomoc skarżący może liczyć. Jednocześnie wobec nieprzedłożenia przez skarżącego informacji o stanie majątkowym małżonki i wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, należy uznać, iż nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że udzielenie prawa pomocy może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na opłacenie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Taka zaś sytuacja w przypadku skarżącego nie zachodzi.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ K.Pawlicki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło