I SA/Po 1415/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 1998 roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia K.S. zobowiązania, zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 1998 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy za miesiące sierpień, wrzesień i grudzień 1998 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż w wyniku postępowania podatkowego w firmie K. S. stwierdzono zaniżenie przychodu z faktur dokumentujących sprzedaż. W dokumentacji dotyczącej sprzedaży towarów brak było zaewidencjonowania faktury nr 6/09/98 z 16.09.1998 r. odnośnie sprzedaży materiałów budowlanych M. S. na kwotę [...] + [...] VAT; natomiast na fakturze nr 2/08/98 z 19.08.1998 r. dotyczącej sprzedaży również M. S. stwierdzono różnicę w poz. nr 2 między kserokopią oryginału faktury a jej kopią znajdującą się u kontrolowanego, a dotyczącą wodouszczelniacza w ilości 86 l, na kwotę [...] + [...] VAT. Ponadto analiza ilościowo-wartościowa wykazała, że podatnik zawyżył podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakup cegły pełnej w ilości 182.050 sztuk, gdy tymczasem zgodnie z dokumentacją księgową zakupił tylko 93.900 sztuk cegły, zaniżając tym samym zobowiązanie w VAT na kwotę [...]. Żadna z powyższych faktur nie została opatrzona słowami faktura "pusta" czy "pro forma", a treść powyższych faktur przesądza o tym, że są to faktury VAT w rozumieniu art. 32 ustawy o VAT i w rozumieniu § 36 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 15.12.1997 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1024). Zgodnie też z przepisem art. 33 ust 1 ustawy VAT, w przypadku wystawienia faktury przez osobę fizyczną, z wystawioną kwotą podatku - osoba wystawiająca fakturę jest zobowiązana do zapłacenia podatku. Dowodem na to, że owe faktury znajdowały się w obiegu prawnym jest to, iż oryginały owych faktur znajdowały się w dokumentacji księgowej M.S. - nabywcy towarów. Postępowanie podatkowe - zdaniem organu - było prowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w art. 121 §1, art. 122, art. 124 i art. 125 Ordynacji podatkowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - K.S. powyższej decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności zasad ogólnych i regulujących postępowanie dowodowe. Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnia, iż sporne faktury zawierały wszystkie cechy faktury VAT, a ponadto nie były opatrzone słowami "faktura pro forma". Z pisma Prokuratury z Słupcy z 29.11.2001 r. jednoznacznie też wynika, iż faktura była w obrocie prawnym, gdyż M. S. dokumentował zakup towarów przy pracach budowlanych Szkoły Muzycznej w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej określenia K. S. zobowiązania w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1998 roku. Z drugiej natomiast strony sąd administracyjny - orzekając w kwestii legalności wymiaru przez organy podatkowe skarżącemu zobowiązań podatkowych - winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej ( zakaz reformationis in peius). I tak skład sądzący przede wszystkim wyjaśnia, iż obowiązująca w Polsce od 1993 r. konstrukcja prawa podatku od towarów i usług jest jedną z odmian powszechnego podatku obrotowego wielofazowego. Tym, co odróżnia go od innych wielofazowych podatków obrotowych jest system jego poboru. Podatek od wartości dodanej obciąża w każdej fazie obrotu nie cały obrót, lecz jedynie wartość dodaną w danej fazie. Metody ustalania wartości dodanej przez sprzedawcę towarów i usług mogą być różne. Konstrukcja tego podatku przewidziana w ustawie z dnia 11 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) zwana jest metodą potrąceń, a polega na obliczeniu podatku od wartości sprzedaży i pomniejszeniu go o podatek od nakładów). Przewaga tej metody nad pozostałymi polega na tym, że obowiązek zapłaty VAT łączy się z konkretnymi transakcjami (obrotem), a ponadto - z zapewnieniem "dobrego śladu" - w postaci faktur sprzedaży dla kontroli krzyżowej sprawowanej przez urzędy skarbowe. Konieczność prowadzenia i przechowywania dokumentacji obrotu, jako jedynego źródła dowodowego przeprowadzonych transakcji sprawia, że ta metoda ustalania obciążenia VAT-em zwana jest również metodą fakturową, W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż skarżący K. S. wystawił faktury VAT o nr 6/09/98 z dnia 16.09.1998 r. która nie została ujęta w ewidencji sprzedaży podatnika. Natomiast kopia i oryginał faktury VAT o nr 2/08/98 z dnia 19.08.1998 r. dotycząca sprzedaży towarów również M. S. różniły się treścią w punkcie 2 i również ona nie została ujęta w ewidencji podatnika. Oryginały obu faktur organy znajdowały się jednak w ewidencji księgowej M. S. - nabywcy towarów, co świadczy, że faktury te - wbrew twierdzeniom strony skarżącej znajdowały się w obrocie prawnym. Obie powyższe faktury spełniają wszystkie wymogi faktur VAT wyliczone w art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w § 38 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.).Żadna z tych powyższych faktur nie była też opatrzona słowami np. ,,faktura pusta" czy "faktura pro forma", ani też skorygowana fakturą korygującą. Zgodnie też z art. 33 ust. 1 ustawy VAT - w przypadku gdy osoba fizyczna wystawi fakturę w które wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty nawet wtedy, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Jak już wcześniej wyjaśniano, konstrukcja podatku należnego w VAT opiera się w Polsce na tzw. metodzie fakturowej. Twierdzenia skarżącego podnoszone na rozprawie, iż nie wie dlaczego zostały owe faktury wystawione i nie ujęte przez osobę prowadzącą księgowość albo ewentualnie skorygowane fakturami korygującymi - nie mogą podatnika tłumaczyć, gdyż na nim spoczywa ciężar prawidłowego samoobliczenia tego podatku. Podatnik może mieć jedynie regres cywilnoprawny przed sądem powszechnym w stosunku do osoby, która nieprawidłowo wykonała zlecone jej czynności podatkowe. O tym , że wystawione przez podatnika faktury VAT znajdowały się w obrocie prawnym świadczy nie tylko to, że odnaleziono ich oryginały u nabywcy towarów - M. S., ale także pismo Prokuratury Rejonowej w Słupcy z dnia 29.11.2001 r. Organy podatkowe w swych decyzjach wyczerpująco również wyjaśniły z jakich powodów uznały zawyżenie odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem cegły pełnej - sąd i w tym zakresie nie dopatrzył się, by organy podatkowe dopuściły się naruszenia jakiejś z zasad ogólnych postępowania podatkowego czy też postępowania dowodowego. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński LF