I SA/Po 1429/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-05
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która ponosi straty z działalności gospodarczej, ale uzyskuje wynagrodzenie z umowy o pracę i alimenty na dzieci, a także posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej i środków transportu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jej dochody z wynagrodzenia i alimentów, posiadana nieruchomość rolna oraz środki transportu wykorzystywane w działalności gospodarczej, a także możliwość uzyskania pomocy od małżonka, podważają wiarygodność twierdzeń o braku środków na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Skarżąca podała, że ponosi straty z działalności gospodarczej, uzyskuje wynagrodzenie z umowy o pracę i alimenty na dzieci, posiada nieruchomość rolną oraz środki transportu. W odpowiedzi na wezwania uzupełniła informacje dotyczące swojego majątku, dochodów i kosztów utrzymania, wskazując m.in. na sprzedaż części pojazdów i nabycie nowych w ramach leasingu. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości podatkowe zbywcy do wysokości wartości nabytego majątku postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Skarżąca AR, reprezentowana przez adwokata MO złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę, natomiast z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie. Ponadto otrzymuje na dzieci alimenty. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] córką J, [...] synem M i [...] synem M. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...], nie posiada natomiast domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazała, że na dzieci otrzymuje alimenty w wysokości [...], z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...], a zatem łączny dochód skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy AR w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Nie posiada z małżonkiem wspólnego majątku, jednakże nie mają rozdzielności majątkowej. Oświadczyła również, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą [...] miesięcznie, przy czym koszty użyczenia lokalu [...], leczenie dzieci [...], rozłożenie wierzytelności [...], koszty utrzymania rodziny [...]. Skarżąca wskazała, że dom, w którym mieszka, należy do jej brata. Za użyczenie jednego piętra tego domu, t.j. ok.[...] m2, pokrywa koszty eksploatacji w wysokości [...]. Do pisma załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], kserokopie protokołów z rozpraw o alimenty, wyciągi bankowe.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że samochód ciężarowy marki S został złomowany, gdyż nie nadawał się do dalszej eksploatacji. Natomiast [...] ciągniki siodłowe M, ciągnik siodłowy M, [...] naczep, samochód F, samochód ciężarowy S i ciągnik U zostały sprzedane z powodu złego stanu technicznego. Uzyskane z tego tytułu pieniądze przeznaczyła na wpłaty wstępne do umów leasingowych, które zawarła w celu nabycia pojazdów potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej i są to: ciągnik siodłowy S, rok prod. [...], wartość[...] netto, ciągnik siodłowy S, rok prod. [...], wartość [...] netto, ciągnik siodłowy S, rok prod. [...], wartość [...] netto, naczepa ciężarowa I, rok prod. [...], wartość [...] netto, naczepa ciężarowa G, rok prod. [...], wartość rynkowa [...] netto. Skarżąca posiada także ładowarko-spycharkę, rok prod.[...] o wartości [...] netto. Z urządzeń, które dostała na podstawie umowy darowizny do osobistego majątku od ojca SJ, za zgodą żony H J, posiada fax P o wartości [...] oraz zestaw C o wartości [...].
Wniosek o udzielenie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje [...] miesięcznie, otrzymuje na dzieci alimenty w wysokości [...]. Ponadto z oświadczenia skarżącej wynika, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Skarżąca nie wskazała czy z tego tytułu uzyskuje jakieś dochody i czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej, ewentualnie czy o takie dopłaty wystąpiła. Wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości, posiada natomiast [...] ciągniki siodłowe i [...] naczepy ciężarowe, które wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym mężem i wobec tego nie wskazała jakie jej małżonek uzyskuje dochody i czy posiada osobisty majątek. Wnioskodawczyni wskazuje jedynie na fakt, iż nie pozostaje z małżonkiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że małżonkowie pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może pomóc swojej żonie w opłaceniu kosztów sądowych (por. orz. NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt I FZ 674/06). Godzi się także zauważyć, że skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika - adwokata M O, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe, w tym wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...]. Do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, któremu pismem z dnia [...] A R udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło