I SA/Po 143/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest inwalidą z jedynym źródłem dochodu w postaci niskiej renty, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona wykazuje nieporadność w formułowaniu pism procesowych, a jej sytuacja materialna jest trudna (niska renta jako jedyne źródło dochodu, inwalidztwo), udział profesjonalnego pełnomocnika jest konieczny dla zapewnienia prawa do sądu.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na inwalidztwo, chorobę psychiczną i nowotworową oraz niską rentę jako jedyne źródło dochodu. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono uczestnika postępowania od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla uczestnika postępowania adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 04 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia 1. zwolnić uczestnika postępowania [...] od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla uczestnika postępowania [...] adwokata Uczestnik postępowania [...] (dalej: "wnioskodawca") złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest inwalidą z orzeczonym inwalidztwem, jedyne źródło dochodu to renta w wysokości [...] zł netto. Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] września 2013 r. Na wezwanie z dnia [...] czerwca 2014 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2014 r. oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Podał, że nie posiada konta bankowego. Koszty miesięcznego utrzymania zaspokaja w całości z renty w wysokości [...] zł. Wskazał, że nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych oraz pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Jego żona nie posiada mieszkania w [...] na [...]. Mieszkanie sprzedała za kwotę [...] zł. Wnioskodawca wskazał, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, między nim i jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2012 i 2013r., z których wynika, że w 2012 r. dochód małżonki wyniósł [...] zł, w 2013 r. [...] zł, dochód wnioskodawcy w 2012 r. wyniósł [...] zł, w 2013 r. [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując na swój stan zdrowia: choroba psychiczna i choroba nowotworowa, niepełnosprawność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd że rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: "CBOSA"). Wniosek okazał się zasadny, gdyż okoliczności dotyczące stanu majątkowego wnioskodawcy przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W opinii sądu za uwzględnieniem wniosku w rozważanym przypadku przemawiają przesłanki o charakterze podstawowym a mianowicie zasada niezamykania stronie prawa do sądu. Skarżący wykazuje się nieporadnością w formułowaniu pism procesowych. Udział profesjonalnego pełnomocnika po jego stronie jest konieczny. Reasumując, [...] wykazał, że w jej przypadku może mieć zastosowanie instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło