I SA/Po 143/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Dodatkowo, sąd podkreślił, że nieporadność skarżącej w formułowaniu pism procesowych uzasadnia potrzebę udziału profesjonalnego pełnomocnika, co jest zgodne z zasadą niezamykania stronie prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swoją trudną sytuację finansową jako osoby bezrobotnej, otrzymującej zasiłek. Po uzupełnieniu wniosku, przedstawiając szczegółowe informacje o swoich dochodach, wydatkach i posiadanych aktywach, referendarz sądowy oddalił jej wniosek. Skarżąca wniosła sprzeciw, podkreślając brak środków na pokrycie kosztów postępowania i reprezentacji.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 04 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata
Skarżąca [...] (dalej: "skarżąca") złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja finansowa jest trudna, gdyż jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Do wniosku załączyła kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r. o uznaniu wnioskodawczyni z dniem [...] maja 2014 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] maja 2014 r. w wysokości brutto [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych [...] miesięcy posiadania prawa do zasiłku, w wysokości brutto [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.
Na wezwanie z dnia [...] czerwca 2014 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2014 r. oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wskazała, że w jej małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa małżeńska. Skarżąca podała, że małżonek nie posiada konta bankowego, wnioskodawczyni posiada natomiast rachunek bankowy i załączyła wydruki wypłat gotówki, z wydruku z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że posiadała wolne środki w wysokości [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, który w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych, posiada natomiast samochód marki [...], rok prod. 2004, o wartości ok. [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada mieszkania w [...] na [...]. Mieszkanie sprzedała w dniu [...] maja 2014 r. za kwotę [...] zł. Do pisma załączyła kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r. o uznaniu skarżącej z dniem [...] maja 2014 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] maja 2014 r. w wysokości brutto [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, w wysokości brutto [...] miesięcznie. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2012 i 2013 r., z których wynika, że w 2012 r. dochód jej wyniósł [...] zł, w 2013 r. [...] zł, dochód małżonka w 2012 r. wyniósł [...] zł, w 2013 r. [...] zł.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] sierpnia 2014 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2014 r. oświadczyła, że na podstawie umowy przeniesienia praw z [...] czerwca 2014 r. nabyła obiekt znajdujący się na działce na terenie Ogrodów Działkowych w [...], który zaspokaja jej potrzeby mieszkaniowe. Wnioskodawczyni przeznaczyła kwotę [...] zł na przeniesienie praw do działki, [...] zł na przyjęcie jej w poczet użytkowników Ogrodów Działkowych w [...],[...] zł na podatek od czynności cywilnoprawnych. Skarżąca podała, że poniosła znaczne koszty, które nadal ponosi, na remont obiektu. Do pisma załączyła kserokopię umowy przeniesienia praw do działki, deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych i dowodu wpłaty podatku do Urzędu Skarbowego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym.
Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, podkreślając, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania i reprezentacji, co uniemożliwia jej skorzystanie z przysługujących jej praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd że rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: "CBOSA").
Wniosek okazał się zasadny, gdyż okoliczności dotyczące stanu majątkowego skarżącej przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W opinii sądu za uwzględnieniem wniosku w rozważanym przypadku przemawiają przesłanki o charakterze podstawowym a mianowicie zasada niezamykania stronie prawa do sądu. Skarżąca wykazuje się nieporadnością w formułowaniu pism procesowych. Udział profesjonalnego pełnomocnika po jej stronie jest konieczny.
Reasumując, [...] wykazała, że w jej przypadku może mieć zastosowanie instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Dlatego sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło