I SA/Po 1436/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S.A. w Z. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1995r. postanawia: zwolnić spółkę od wpisu od skargi kasacyjnej. /-/W. Zygmont Dyrektor Izby Skarbowej w Z. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 31.03.2008r. zwalniającego spółkę akcyjną "T." w Z. od obowiązku wniesienia należnego wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 28.12.2007r. w którym domagając się oddalenie wniosku, zarzucił postanowieniu naruszenie art. 245 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie , że spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na uiszczanie wpisu od skargi kasacyjnej. W ocenie organu odwoławczego spółka umotywowała wniosek tymi samymi okolicznościami, które podnosiła we wnioskach z 11.07.2006r. o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Po 1836/04 do I SA/ Po 1840/04 i które zostały ocenione przez sądy obu instancji, jako nie zasługujące na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego nie do zaakceptowania jest dokonanie w odstępie niespełna półtora roku, odmiennej oceny tych samych faktów i wydanie rozstrzygnięcia zwalniającego spółkę od obowiązku wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. Organ II instancji ponadto wskazał, że kwestionowane postanowienie nie zawiera oceny faktu sprzedaży przez spółkę w dniu [...]. prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w Z. oraz prawa własności znajdującego się na tej nieruchomości budynku, jak również budzi wątpliwości ustalenie, że spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie ma majątku ruchomego. Według organu odwoławczego nie jest prawdziwe twierdzenie spółki, że nie posiada ona rachunku bankowego, bowiem co innego wynika z pisma z 28.09.2007r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.. Wobec rezultacie stwierdza, że spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Z zakwestionowanego postanowienia wynika, że spółka wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadniła brakiem majątku umożliwiającego wniesienie należnego pokrycie wpisu. Przedstawiła, że trudności płatnicze rozpoczęły się już w 1996r., kiedy to organ kontroli skarbowej zabezpieczył cały majątek spółki, pozbawiając spółkę możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania zobowiązań, jednakże nie ogłosiła upadłości, albowiem prowadzi spory o przysługujące jej należności od Skarbu Państwa. Spółka dołączyła do wniosku dokumentacją finansową na poparcie twierdzeń, że nie posiada środków finansowych, które umożliwiłyby jej pokrywanie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, a także załączyła bilans na dzień 31.12.2006r., rachunek zysków i strat za 2006r., deklarację dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2008r. Podała, że wysokość kapitału akcyjnego spółki wynosi [...] zł, że nie posiada środków trwałych i obrotowych, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł, że nie posiada rachunku bankowego. Uzupełniając wniosek spółka sprecyzowała, że nie prowadzi działalności gospodarczej od dnia 1.01.2006r. a nadto i złożyła kopie zeznań podatkowych za 2005r. i 2006r., bilans i rachunek wyników za 2005r., sprawozdanie finansowe za 2005r. i 2006r. Ponownie podała, że nie posiada żadnych kont bankowych i nie ma środków finansowych na prowadzenie tych rachunków. Spółka poinformowała, że nie ponosi kosztów związanych ze swoim funkcjonowaniem, gdyż pokrywa je jedyny wspólnik z własnych środków finansowych. Nie zatrudnia pracowników, nie posiada telefonów stacjonarnych i komórkowych. Przyznała, że w dniu 31.01.2006r. sprzedała prawo użytkowania gruntu wieczystego nieruchomości położonej w Z. oraz prawo własności znajdującego się na tej nieruchomości budynku. Podała ponadto, że majątek ruchomy został sprzedany w latach 2000-2001, a uzyskane z tego tytułu środki zostały w całości przeznaczone na bieżącą działalność gospodarczą skarżącej i koszty procesów sądowych. Opierając się na powyższych dowodach referendarz sądowy uwzględnił wniosek spółki stwierdzając, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od dnia 1.01.2006r. Wysokość kapitału akcyjnego spółki wynosi [...] zł. Nie zatrudnia pracowników, nie posiada telefonów stacjonarnych i komórkowych. Nie posiada środków trwałych i obrotowych ani środków finansowych na prowadzenie kont bankowych. Majątek ruchomy został sprzedany w latach 2000-2001, a uzyskane z tego tytułu środki zostały w całości przeznaczone na bieżącą działalność. Według bilansu strata za ostatni rok obrotowy, którym jest 2006r. wynosi [...] zł. W dniu 31.01.2006r. spółka sprzedała, nie uzyskując środków finansowych, prawo użytkowania gruntu wieczystego nieruchomości położonej w Z. oraz prawo własności znajdującego się na tej nieruchomości budynku. Spółka nie ponosi kosztów związanych ze swoim funkcjonowaniem, gdyż pokrywa je jedyny wspólnik z własnych zasobów. dowody: - bilans spółki na dzień 31.12.2006r., -rachunek zysków i strat spółki za 2006r., -deklaracja spółki dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2008r., - zeznania podatkowe spółki PIT – 8 za 2005r. i 2006r., - bilans i rachunek wyników spółki za 2005r., - sprawozdanie finansowe spółki za 2005r. i 2006r. - akt notarialny z 31.01.2006r. umowa sprzedaży przez spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności znajdującego się na tej nieruchomości budynku - postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28.12.2007r. sygn. akt I SA/Go 898/07 zwalniające spółkę od kosztów sądowych Sąd ustalając powyższy stan faktyczny uznał za wiarygodne twierdzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy bowiem są konsekwentne, logiczne i znajdują oparcie w wyżej wymienionych niekwestionowanych dowodach z dokumentów. Z bilansów, rachunków zysków i strat spółki wynika, że spółka istotnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Zeznanie podatkowe spółki PIT – 8 za 2005r., wykazuje zerowy dochód oraz stratę w wysokości [...] zł, a zeznanie za 2006r., wykazuje nikłe przychody w kwocie [...] zł i wysoką stratę w wysokości [...] zł. Natomiast deklaracja spółki z dnia 20.02. 2008r. dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2008r. nie zawiera rozliczenia transakcji podlegających opodatkowaniu, podatku należnego, a także transakcji wykonywanych poza terytorium kraju, co jest praktycznym stwierdzeniem braku dostaw i braku świadczenia usług. W postanowieniu z dnia 28.12.2007r. sygn. akt I SA/Go 898/07 w stwierdzono, że spółka nie posiada wolnych środków finansowych na rachunku bankowym, ponieważ jest zajęty przez komornika sądowego. Natomiast umowa sprzedaży z dnia 31.01.2006r. jednoznacznie stwierdza, że zapłata ceny sprzedaży nastąpiła przez potrącenie wzajemnych wierzytelności sprzedającej spółki i nabywcy, wskutek czego wierzytelności nabywcy w stosunku do spółki sprowadzone zostały do niższej wysokości. Zatem umowa ta nie przyniosła spółce zasobów środków finansowych, a wręcz przeciwnie, wymagała poniesienia kosztów w kwocie [...] zł. Oceniając sprzeciw organu odwoławczego Sąd uważa, iż wskazywany w nim fakt odmowy przyznania spółce prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Po 1835/04 do I SA/ Po 1840/04 nie wiąże w niniejszej sprawie. Obecnie rozpatrywana sprawa jest sprawą odrębną w toku której na poparcie wniosku spółka podała także inne dowody, aniżeli w przywołanych w sprzeciwie sprawach. Wobec tego Sąd stwierdza jedynie, że z uzasadnienia załączonego do sprzeciwu postanowienia SO w G.. z dnia 20.02.2007r. sygn. akt I C 281/06, oddalającego wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, że sąd ten nie przeprowadzał dowodów z dokumentów bilansowych i podatkowych spółki, natomiast w uzasadnieniu omawianego powyżej później wydanego postanowienia z dnia 28.12. 2007r. WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt I SA/Go 898/07 znajduje się stwierdzenie, że sąd ten badał dokumentację źródłową spółki. Sąd podkreśla, że również zmianie uległy okoliczności sprawy. Przede wszystkim w niniejszym postępowaniu w grę wchodzi znacznie wyższa wysokość należnego od spółki wpisu sądowego. Ponadto wiadomo sądowi z urzędu, że skarga kasacyjna w jednej z wymienionych w sprzeciwie spraw, to jest w sprawie sygn. akt I SA/Po 1835/04, w której spółka wniosła należny wpis od skargi kasacyjnej , została uwzględniona przez sąd wyższej instancji: uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W chwili obecnej fakt ten wydaje się mieć podstawowe znaczenie dla zakończenia procedury określenia zobowiązania spółki w VAT za niektóre miesiące 1995r. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7.03.2007r. sygn. akt I SA/Po 1101/07 , uwzględniając zawarty w nim wiążący pogląd prawny, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 26.11.2002r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu umarzającym postępowanie w sprawie ze skargi spółki na decyzję z dnia 20.12.2000 r. Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Sądowi wiadomo z urzędu także , iż w pozostałych sprawach o sygn. akt I SA/Po 1836 do 1840/04 nie doszło do rozpoznania skarg kasacyjnych przez sąd wyższej instancji , ponieważ wobec niewniesienia należnego wpisu przez spółkę, skargi zostały odrzucone (aczkolwiek spółka ponownie złożyła skargi o wznowienie postępowania z wnioskiem o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi). Sąd w nawiązaniu do powyższych ustaleń i rozważań stwierdza, że przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść spółka na poczet postępowania sądowego, aktualnych możliwości płatniczych spółki. Pod rozwagę powinien być brany także element niematerialny jakim jest prawo podatnika do sądu gwarantowane art. 45 ust. 1 Konstytucji RP . Wzgląd na ogólną zasadę postępowania sądowego wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony zobowiązane są ponosić koszty związane z ich udziałem w sprawie, nie może mieć decydującego znaczenia. Skoro spółka w toku postępowania wykazała, że nie ma dostatecznych środków na wniesienie wpisu należnego od skargi kasacyjnej , przeto odmowa przyznania prawa pomocy zagrażałaby jej prawu do sądu. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Zygmont