I SA/Po 1479/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant ref. staż. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie m.in. art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i pkt 4, art. 108 i art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Ł. P., członka zarządu X. Sp. z o.o. z siedzibą w A. (działającej do dnia 27 grudnia 2011 r. pod nazwą: Y. Sp. z o.o.), za zaległości podatkowe powyższej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2011 r. w kwocie [...],- zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...],- zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie wpłaciła na konto urzędu skarbowego w całości kwoty podatku od towarów i usług, wynikającej ze złożonej deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 2011 r. w wysokości [...],- zł. W celu dochodzenia powyższej należności, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu 9 lutego 2012 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w oparciu o który prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki. W toku tego postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego dłużnika w Banku A. w B., jednakże z uwagi na brak środków realizacja zajęcia okazała się nieskuteczna. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł. Organ I instancji podniósł, że aktem notarialnym [...] z dnia 28 grudnia 2011 r., uchwałą nr 2 i 3 nowy zarząd Spółki w osobie Ł. P. (powołanego uchwałą nr 3 podjętą na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki w dniu 27 grudnia 2011 r.) dokonał zmiany m.in. nazwy spółki z Y. Sp. z o.o. na X. Sp. z o.o. oraz adresu siedziby Spółki. Od momentu ujawnienia zmiany siedziby Spółki w KRS w dniu [...] stycznia 2012 r., organem podatkowym oraz organem egzekucyjnym właściwym dla Spółki stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., który prowadził dalsze postępowanie egzekucyjne z jej majątku. Wobec bezskuteczności egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia 31 października 2012 r., nr [...], umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy. W toku wszczętego następnie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Ł. P. za powyższą zaległość Spółki w podatku od towarów i usług, organ ustalił, że w okresie powstania tej zaległości pełnił on funkcję prezesa zarządu Spółki. Według organu Ł. P. był prezesem zarządu Spółki w okresie od 27 grudnia 2011 r. do 12 lipca 2013 r. (został powołany w skład zarządu Spółki uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 27 grudnia 2011 r. oraz odwołany z pełnionej funkcji uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 12 lipca 2013 r.). Zatem Ł. P. był członkiem zarządu w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, a wobec braku ziszczenia się przesłanek określonych w art. 116 O.p., pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności, odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki. Organ I instancji podniósł bowiem, że podatnik w oświadczeniu z dnia 23 czerwca 2014 r. nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości Spółki, a także nie wykazał okoliczności lub dowodów, które wskazywałyby na brak jego winy w niedopełnieniu powyższego obowiązku. Zaznaczono, że Sąd Rejonowy w P. w piśmie z dnia 19 lutego 2014 r. poinformował organ podatkowy, że Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Organ I instancji stwierdził także, że w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek egzoneracyjnych, która wyłączyłaby odpowiedzialność podatnika za przedmiotową zaległość podatkową Spółki. W tym kontekście wskazano, że Spółka już na przestrzeni 2011 r. trwale zaprzestała płacenia długów, w tym wymagalnych zobowiązań podatkowych, wynikających z jej bieżącej działalności zobowiązań podatkowych, m.in. wykazanych w złożonych w Urzędzie Skarbowym w P. deklaracjach podatkowych za poszczególne miesiące od września do grudnia 2011 r. Przedmiotowe zobowiązania nie były regulowane przez Spółkę zarówno w terminach ustawowych, jak również nie zostały uregulowane do dnia wydania decyzji. W konsekwencji powstałe zaległości płatnicze Spółki obejmują zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług na łączną kwotę [...] zł oraz należne od tych zaległości podatkowych odsetki za zwłokę w wysokości [...],- zł. Spółka posiada również zadłużenie wobec innych wierzycieli na łączną kwotę [...] zł, w tym: - z tytułu nieuregulowanych zobowiązań w podatku od towarów i usług w kwocie [...],- zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...],- zł, należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P.; - z tytułu nieuregulowanych składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na łączną kwotę [...] zł; - należności wobec Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w kwocie [...],- zł. Zaległości te są objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez organ egzekucyjny. Jednocześnie wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec Spółki na podstawie wystawionego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów tytułu wykonawczego obejmującego nieuregulowaną należność w kwocie [...] zł. Mając na względzie powyższe organ I instancji uznał, że Spółka pozostając w zwłoce zapłaty powyższych podatków i nie wykonując swoich wymagalnych zobowiązań, winna w trybie przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej w skrócie: "P.u.n."), złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, wobec wystąpienia obiektywnych ku temu przesłanek. Podkreślono przy tym, że przedmiotowe zaległości płatnicze powstały na przestrzeni dłuższego czasu, co świadczy nie o przejściowych trudnościach, lecz trwałym załamaniu zdolności finansowania własnych zobowiązań przez Spółkę. Według organu I instancji Ł. P. pełniąc statutowe obowiązki w zarządzie Spółki i posiadając umocowanie do bieżącego monitorowania jej sytuacji finansowej oraz oceny stopnia zagrożenia upadłością, miał pełną świadomość zaprzestania w sposób trwały i nieodwracalny wykonywania przez Spółkę swoich wymagalnych zobowiązań. W związku z tym uznano, że nie dochował on wymogu ustawowego terminu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a tym samym nie zagwarantował wierzycielom Spółki jakiejkolwiek możliwości wyegzekwowania swoich należności. Zaznaczono przy tym, że również w toku prowadzonego postępowania podatnik nie ujawnił jakiegokolwiek majątku Spółki, który mógłby stanowić podstawę zaspokojenia wierzytelności publicznoprawnych Skarbu Państwa. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik złożył odwołanie, w którym podniósł, że na okoliczność istnienia majątku Spółki winien być przesłuchany jej obecny prezes i właściciel. Stwierdził, że nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, gdyż w okresie, w którym był prezesem zarządu Spółki, zobowiązania innych firm w stosunku do Spółki znacznie przewyższały kwotę zobowiązań Spółki wobec urzędu skarbowego. W piśmie z dnia 19 grudnia 2014 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 116 § 1 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności strony w sytuacji, gdy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy; 2) art. 116 § 2 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności strony za zobowiązanie, którego termin płatności upływał przed czasem pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu; 3) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W szczególności podatnik zakwestionował stanowisko organu, że pełnił obowiązki członka zarządu Spółki od dnia 27 grudnia 2011 r. (w terminie płatności przedmiotowej należności za listopad 2011 r.). Wyjaśnił, że dopiero w dniu 28 grudnia 2011 r. nastąpiło zwołanie Zgromadzenia Nadzwyczajnego Wspólników w osobie podatnika i tego też dnia nastąpiła sprzedaż udziałów Spółki przez poprzedniego wspólnika. W ocenie odwołującego się treść jego oświadczenia z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz wyciąg z KRS potwierdzają, że został on powołany na członka zarządu Spółki dopiero w dniu 28 grudnia 2011 r., a nowy zarząd mógł zacząć pełnić obowiązki dopiero po ustąpieniu poprzedniego zarządu, który funkcjonował do dnia 27 grudnia 2011 r. W ocenie strony, dla sprawy istotne znaczenie ma również okoliczność, iż podatnik dopiero od dnia 28 grudnia 2011 r. rozpoczął faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu w Spółce oraz fakt, że deklarację VAT-7 za listopad 2011 r. podpisał oraz złożył poprzedni zarząd Spółki w dniu 27 grudnia 2011 r., a więc w terminie płatności wynikającego z niej zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że wbrew twierdzeniom podatnika pełnił on obowiązki członka zarządu Spółki od dnia 27 grudnia 2011 r. Z akt rejestrowych Spółki znajdujących się w KRS wynika bowiem jednoznacznie, iż uchwałą nr 3 podjętą w dniu 27 grudnia 2011 r. na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki pod firmą Y. Spółka z o.o. Ł. P. z chwilą podjęcia uchwały został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu Spółki. Funkcję tą pełnił do dnia 12 lipca 2013 r., tj. do momentu podjęcia uchwały na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki X. Sp. z o.o. o jego odwołaniu z zarządu Spółki. Zaakcentowano, że stosunek prawny członka zarządu rozumiany jako uprawnienie do reprezentowania spółki powstaje z momentem powołania danej osoby w skład zarządu przez właściwy organ spółki. Oznacza to, że powołany członek zarządu już z chwilą powołania zyskuje wszystkie uprawnienia i obowiązki dotyczące reprezentowania spółki jak również odpowiada za jej działania. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że Ł. P. w dniu 27 grudnia 2011 r. pełnił już funkcję członka zarządu w Spółce. Wpis do rejestru dotyczący zmiany składu osobowego w organach spółki ma jedynie charakter deklaratoryjny i nie stanowi o dacie powołania danej osoby do pełnienia funkcji członka zarządu, czy też odwołania z tej funkcji. Bez wpływu na moment rozpoczęcia pełnienia funkcji członka zarządu Spółki pozostają również okoliczności dotyczące nabycia udziałów Spółki. Osoba nabywająca udziały spółki, z chwilą ich nabycia, staje się wspólnikiem spółki, nie zaś członkiem jej zarządu. W związku z tym również zawarcie w dniu 28 grudnia 2011 r. umowy sprzedaży udziałów Spółki, zgodnie z którą B. B. sprzedał Ł. P. [...] udziałów w kapitale zakładowym Spółki prowadzącej działalność pod firmą Y. Sp. z o.o., w żaden sposób nie potwierdza stanowiska o pełnieniu przez Ł. P. funkcji członka zarządu w Spółce dopiero od dnia 28 grudnia 2011 r. Organ II instancji podkreślił, że użyte przez ustawodawcę w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie "pełnienie obowiązków" członka zarządu, a nie ich "wykonywanie", oznacza, że chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania z funkcji członka zarządu. Uwzględniając zaś, że momentem powołania Ł. P. na członka zarządu Spółki był dzień 27 grudnia 2011 r., stwierdzono, iż okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub nie wykonywaniem tych obowiązków nie mają w tym zakresie żadnego znaczenia. Odnosząc się do drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, jaką jest bezskuteczność egzekucji, organ odwoławczy podniósł, że prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia jej wierzycieli. W tym zakresie wskazano, że w toku czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku A. w B., jednakże z uwagi na brak środków egzekucja okazała się bezskuteczna. Organ powołał się na informacje uzyskane z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz Zarządu Geodezji i Katastru w P., z których wynika, że Spółka nie figuruje w rejestrach prowadzonych przez te podmioty jako właściciel nieruchomości lub gruntu położonych na terenie miasta P. i powiatu p. Na podstawie wykazu uzyskanego z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że Spółka posiada samochód osobowy [...] nr rej. [...], rok produkcji 2007, ciągnik samochodowy [...] nr rej. [...], rok produkcji 1996, ciągnik samochodowy [...] nr rej. [...], rok produkcji 2003, naczepę ciężarową [...] nr rej. [...], rok produkcji 2001 oraz naczepę [...] nr rej [...], rok produkcji 2001. Przy czym co istotne w miejscu wskazanym przez Spółkę w KRS, jako adres siedziby Spółki, faktycznie nie prowadzi ona żadnej działalności gospodarczej i fizycznie nie ma tam siedziby. Adres ujawniony w KRS, zgodnie z umową o świadczenie usług, zawartą w dniu 29 grudnia 2011 r. pomiędzy Q. Sp. z o.o. - usługodawcą, a Y. Sp. z o.o. - usługobiorcą, siedziba w P. ul. A. był adresem dla potrzeb określenia siedziby Spółki wyłącznie dla rejestracji powyższego podmiotu gospodarczego. Z uwagi na brak możliwości ustalenia adresu siedziby Spółki oraz adresu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i tym samym podejmowania skutecznych działań egzekucyjnych postanowieniem z dnia 31 października 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W tym zakresie wskazano, że ujawniony w rejestrze KRS adres siedziby Spółki – P. ul. A, od 29 grudnia 2012 r. nie jest rzeczywistym adresem jej siedziby. Spółka pomimo kierowanych do niej i jej członka zarządu wezwań, nie wskazała aktualnego adresu siedziby. Organ egzekucyjny mimo zastosowania wszystkich możliwych w sprawie działań egzekucyjnych, nie stwierdził również majątku, względem którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Zaznaczono, że choć w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Spółka figuruje jako właściciel pojazdów, to jednak z uwagi na nie wskazanie przez nią aktualnego adresu jej siedziby, brak było możliwości ustalenia miejsca położenia tych ruchomości i tym samym dokonania przez organ egzekucyjny ich zajęcia. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek egzoneracyjnych, która wyłączyłaby odpowiedzialność podatnika za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki. W tym kontekście organ wyjaśnił, że podatnik nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., jak i nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości. Odwołując się do przepisów P.u.n. organ II instancji podał, że dłużnik jest obowiązany złożyć stosowny wniosek nie później niż w 14 dni od dnia, w którym zaprzestano płacenia długów lub majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Spółka oprócz zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2011 r., nie wykonała również swoich wymagalnych zobowiązań wobec: 1) Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z tytułu: - podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2011 r. w kwocie należności głównej [...] zł, październik 2011 r. w kwocie należności głównej [...],- zł, grudzień 2011 r. w kwocie należności głównej [...],- zł; - podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące styczeń i luty 2012 r. w kwocie należności głównej [...],- zł; 2) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz FGŚP za okres od lipca 2011 r. do lutego 2012 r. w kwocie należności głównej [...],- zł; 3) Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z tytułu kosztów za przeprowadzone badania ambulatoryjne w kwocie należności głównej [...] zł; 4) Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z tytułu udzielonych uprawnień wystawionych w związku z orzeczeniem z dnia [...] września 2011 r. w kwocie należności głównej [...],- zł. W oparciu o powyższe informacje organ wywiódł, że przesłanka do zgłoszenia przez Spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania jej zapobiegającego zaistniała jeszcze przed objęciem przez Ł. P. funkcji członka zarządu w Spółce. Nadto stan ten trwał nadal w czasie, gdy podatnik pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce. Skoro zatem poprzedni zarząd Spółki nie wywiązał się z obowiązku zgłoszenia przedmiotowego wniosku w momencie, gdy zaistniały ku temu okoliczności obligujące go do podjęcia tych działań, to obowiązkiem strony, po objęciu funkcji członka zarządu było zbadanie sytuacji finansowej Spółki, rzetelności regulowania przez nią wymagalnych zobowiązań, a w sytuacji stwierdzenia zaistnienia jednej z przesłanek upadłości, niezwłocznego tj. w terminie 14 dni od dnia objęcia funkcji członka zarządu, zgłoszenia stosownego wniosku. Ł. P. jako nowo powołany członek zarządu jednak tego nie uczynił. Zwrócono także uwagę, że pomimo ustawowego obowiązku Spółka nie złożyła w organie podatkowym ani też w sądzie sprawozdania finansowego (bilansu oraz rachunku zysków i strat) za 2011 r. Brak tych dokumentów uniemożliwił zaś organom podatkowym dokonanie oceny kondycji majątkowej i finansowej Spółki za 2011 r. Za chybione uznano twierdzenie podatnika, który podnosząc brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, podniósł, iż w dniu powołania go do zarządu Spółki nie mógł zgłosić wniosku o ogłoszenie jej upadłości, gdyż nie znał w tym dniu sytuacji finansowej Spółki i nie miał wiedzy, czy zachodzą okoliczności uzasadniające podjęcie takich działań. W ocenie organu podatnik rozpoczynając pełnienie funkcji członka zarządu w Spółce winien już na samym początku zażądać od poprzedniego zarządu sporządzenia bilansu na dzień rozpoczęcia pełnienia funkcji członka zarządu, a także przedstawienia sumy wymagalnych na ten dzień zobowiązań Spółki. Okoliczność zaniedbania dokonania tych czynności i brak wiedzy o ciążących na Spółce zaległościach finansowych, wskazuje na brak należytej staranności ze strony Ł. P. jako członka zarządu i nie może stanowić przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości Spółki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje również uzasadnienia dla uwolnienia strony od odpowiedzialności za przedmiotową zaległość podatkową Spółki, okoliczność podwyższenia w dniu 28 listopada 2011 r. kapitału zakładowego Spółki i objęcia go przez podatnika za gotówkę, a tym samym dysponowania przez Spółkę środkami finansowymi. Przedstawione w tym zakresie przez stronę argumenty, wobec wykazanego przez organy podatkowe trwałego zaprzestania regulowania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań podatkowych, nie stanowią przesłanki uwalniającej stronę od obowiązku niezwłocznego po objęciu funkcji członka zarządu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Stwierdzono także, że podatnik nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu twierdzenia, że w momencie pełnienia funkcji członka zarządu Spółka posiadała majątek, oraz że zobowiązania innych firm w stosunku do Spółki znacznie przewyższały jej zobowiązania wobec urzędu skarbowego, zwrócono uwagę, że podatnik nie wskazał żadnych dowodów potwierdzających istnienie owego, nie określonego przez niego, co do rodzaju, majątku. Nie podał również o jakie wierzytelności chodzi, czy są one bezsporne i wymagalne. Zaznaczono, że organy podatkowe pomimo podjętych prób nie miały możliwości przesłuchania ujawnionego w rejestrze KRS obecnego członka zarządu Spółki X. – C. C. Obecny adres siedziby Spółki jest bowiem nieznany. Z dniem 29 grudnia 2012 r. Spółka utraciła prawo do posługiwania się adresem – P., ul. A. Podjęte przez Sąd próby ustalenia adresu obecnego członka zarządu nie powiodły się. W tych okolicznościach sprawy, wobec niewskazania przez stronę wraz z żądaniem o przesłuchanie wspomnianego członka zarządu Spółki aktualnego adresu wskazanego świadka lub siedziby Spółki, niecelowym było kierowanie wezwań na nieaktualny już adres Spółki, bowiem i tak nie odniosłoby to żadnego skutku prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że podpisanie deklaracji VAT-7 za listopad 2011 r. przez B. B., pełniącego funkcję członka zarządu w Spółce do dnia 27 grudnia 2011 r., pozostaje bez wpływu na zasadność orzeczenia o odpowiedzialności Ł. P. za zaległość podatkową wynikającą z tej deklaracji. Organ zauważył bowiem, że rozliczenie to dotyczyło okresu, w którym B. B. pełnił funkcję członka zarządu w Spółce, a deklarację tę podpisał imieniem i nazwiskiem, jako osoba reprezentująca podatnika, nie zaś jako prezes zarządu Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że nie podlegają wykonaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 99 ust. 1 i art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.t.u.") w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległość podatnika wynikającą z deklaracji VAT-7 podpisanej przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji podatnika na podstawie żadnego znanego stosunku prawnego; 2) art. 116 § 1 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności strony, jeżeli niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy; 3) art. 116 § 2 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności strony z tytułu zobowiązania, którego termin płatności upływał przed czasem pełnienia przez Stronę obowiązków członka zarządu; 4) art. 122 w zw. z ar. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy; 5) art. 210 § 4 O.p. poprzez częściowe nieuzasadnienie skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona w znacznej części powieliła argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący ponownie wskazał, że w dniu 27 grudnia 2011 r. formalnie pełnił obowiązki jeszcze poprzedni zarząd Spółki, czego faktycznym również wyrazem był fakt podpisania i złożenia deklaracji VAT-7. Jednocześnie autor skargi podniósł, że w sytuacji gdyby uznać, że poprzedni zarząd nie pełnił wówczas funkcji, to oznacza, że deklaracja ta - z której wynika zaległość, za którą odpowiedzialny ma być skarżący - została złożona przez nieuprawniony podmiot. Skarżący zarzucił, że organ nie wskazał z jakiego dowodu wywodzi, że B. B. był uprawniony do złożenia w imieniu Spółki deklaracji VAT-7 w dniu 27 grudnia 2011 r., skoro w tym dniu B. B. nie był ani pracownikiem Spółki, a w aktach brak jest jakiegokolwiek pełnomocnictwa dla tej osoby do reprezentacji Spółki w dniu 27 grudnia 2011 r. Zdaniem strony zaskarżona decyzja w ogóle nie odnosi się do argumentacji wskazującej brak podstaw do orzeczenia odpowiedzialności za przedmiotową należność. Skarżący wyraził przekonanie, że niezależnie od daty podjęcia uchwały o powołaniu go na członka zarządu skarżący mógł zacząć pełnić obowiązki w tym zakresie dopiero po ustąpieniu poprzedniego zarządu - który funkcjonował do dnia 27 grudnia 2011 r. włącznie. Wbrew informacjom zawartym w decyzji dopiero od tego dnia, tj. 28 grudnia 2011 r. rozpoczął również faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu i takie złożył oświadczanie. Skarżący zarzucił także, że w toku postępowania przed organami obu instancji zaniechano rzetelnego wyjaśnienia kwestii złożenia wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie. Organy obu instancji wyłącznie ustaliły, że wniosek taki, ani przez skarżącego, ani przez kolejny zarząd, nie został złożony, a ich zdaniem powinien być złożony wobec nie regulowania należności podatkowych przez Spółkę. Autor skargi zwrócił uwagę, że nawet gdyby zaczął pełnić funkcję członka zarządu Spółki w dniu 27 grudnia 2011 r., to w żaden sposób nie mógł w tym dniu złożyć wniosku o jej upadłość, bo byłby to pierwszy dzień wykonywania obowiązków. Z powyższego wywiódł, że nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, bo nie mógł tak szybko zorientować się w sprawach Spółki i przygotować wniosku o stwierdzenie upadłości. Według strony do momentu zaprzestania pełnienia funkcji członka zarządu, nie miał on podstaw aby złożyć stosowny wniosek i nie można mu przypisać winy w tym zakresie - tym bardziej, że Spółka istnieje formalnie do dnia złożenia skargi, a jej obecny zarząd także nie złożył wniosku o jej upadłość. Skarżący zwrócił także uwagę, iż dnia 28 grudnia 2011 r. podniesiony został kapitał zakładowy Spółki, a on sam objął go za gotówkę, czym dokapitalizował Spółkę. Wobec tego uznał, że Spółka miała pieniądze. Spółka miała również wierzytelności na znaczną kwotę, co może także potwierdzić poprzedni zarząd Spółki. Organy obu instancji zaniechały jednak wyjaśnienia tej okoliczności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga analizowana według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a.") nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w decyzjach organu I i II instancji znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś wydanie obu zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Zarzuty skargi dotyczą zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., jak i przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 116 § 1 lit. b O.p. W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty natury procesowej. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że postępowanie podatkowe zostało uregulowane w Dziale IV O.p. Zgodnie z przepisami zawartymi w tej części ustawy, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), a następnie, dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Przepis art. 191 O.p. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Mając na uwadze powyższe reguły, Sąd uznał, że wbrew zarzutom ujętym w skardze, sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim rygorom przewidzianym w przepisach O.p. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego organy ustaliły stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości, zgodnie z poszanowaniem obowiązujących zasad prawa, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Rozważenie zarzutów procesowych związanych z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego wymaga jednak, w ocenie Sądu, naświetlenia istoty odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. W tym zakresie należy zauważyć, że odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, uregulowana w Rozdziale 15 O.p. (art. 107-119), charakteryzuje się tym, że osoby te odpowiadają za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed uniknięciem odpowiedzialności przez podatników, płatników i inkasentów. Wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga więc wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie występują przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej wynika z art. 107 § 1 O.p., który stanowi, że osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe podatnika, a więc za cudzy dług. Stosownie do treści przepisu art. 116 § 1 O.p. członek zarządu sp. z o.o. odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe tej spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: 1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo 2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Członek zarządu spółki z o.o. odpowiada solidarnie ze spółką również wówczas, gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52, powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Cytowane wyżej przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.). Dla przypisania osobie trzeciej odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania spółki konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zaległości podatkowych w okresie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Członek zarządu może bowiem uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Przesłanką egzoneracyjną jest również wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika (Spółki) spoczywa na organach podatkowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 116 O.p. przewiduje odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych, niezależnie od tego, w jakim zakresie osoby te zarząd sprawują, czy też jakie czynności faktycznie wykonują zgodnie z ewentualnymi wewnętrznymi ustaleniami. Stąd przepis art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Z powołanych regulacji prawnych wynika, że obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika – spółki spoczywa na organach podatkowych. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu nie ulega żadnej wątpliwości, że organy podatkowe zasadnie orzekły o odpowiedzialności solidarnej skarżącego Ł. P. za zaległości podatkowe X. Sp. z o.o. z siedzibą w A. (działającej do dnia 27 grudnia 2011 r. pod nazwą: Y. Sp. z o.o.). W sprawie nie jest w istocie kwestionowana wysokość zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2011 r. w kwocie [...],- zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...],- zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie obciążyły odpowiedzialnością za zaległości podatkowe skarżącego Ł. P., który kwestionuje jakoby był prezesem zarządu Spółki w okresie od 27 grudnia 2011 r. do 12 lipca 2013 r. Tymczasem w akt badanej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący został powołany w skład zarządu Spółki uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 27 grudnia 2011 r. (k. 121-123 akt podatkowych) oraz odwołany z pełnionej funkcji prezesa uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 12 lipca 2013 r. W opinii Sądu nie budzi zatem wątpliwości, że Ł. P. był członkiem zarządu w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, a wobec braku ziszczenia się przesłanek określonych w art. 116 O.p., pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności, odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki. Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, że przepis art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej jedynie formalnie, a podstawą powstania odpowiedzialności solidarnej skarżącego jest sam fakt bycia członkiem zarządu Spółki w okresie, w którym powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Wbrew zarzutom skargi i w świetle zapisów uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 27 grudnia 2011 r. (k. 121-123 akt podatkowych), z tym dniem Ł. P. stał się Prezesem Zarządu Spółki, bo uchwała weszła w życie z chwilą podjęcia i z tym dniem odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki. Wbrew także zarzutom skargi organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepis art. 116 O.p. Z regulacji tej wynika, że dla przypisania osobie trzeciej odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe Spółki konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zaległości podatkowych w okresie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność - członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Nadto przesłanką egzoneracyjną jest również wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika spoczywa na organach podatkowych. W ocenie Sądu, dokonane przez organy podatkowe ustalenia w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce są prawidłowe i znajdują w pełni oparcie w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, przeciwko Spółce prowadzone było postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości podatkowych na łączną kwotę [...] zł oraz należne od tych zaległości podatkowych odsetki za zwłokę w wysokości [...],- zł. Spółka posiadała również zadłużenie wobec innych wierzycieli na łączną kwotę [...] zł, w tym: - z tytułu nieuregulowanych zobowiązań w podatku od towarów i usług w kwocie [...],- zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...],- zł, należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P.; - z tytułu nieuregulowanych składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na łączną kwotę [...] zł; - należności wobec Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w kwocie [...],- zł. Zaległości te były objęte postępowaniem egzekucyjnym, które zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Zdaniem Sądu, nie ulega także żadnej wątpliwości, że organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, które bezsprzecznie powstały w okresie pełnienia przez podatnika funkcji prezesa zarządu. Organy dokonując oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo przyjęły jako wiarygodne dane wynikające z uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 27 grudnia 2011 r. (k. 121-123 akt podatkowych). Wbrew twierdzeniom autora skargi sporządzony następnego dnia 28 grudnia 2011 r. protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (w formie aktu notarialnego k. 2-11 akt podatkowych) nie zawiera zapisów o powołaniu, czy zatwierdzeniu powołania Ł. P. do pełnienia funkcji prezesa. W tym stanie rzeczy trafnie wywiedziono, że podatnik bezsprzecznie pełnił obowiązki członka zarządu Spółki w czasie gdy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe, czyli od dnia 27 grudnia 2011 r. Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że wynikające z art. 116 O.p. pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe, a mianowicie: istnienie zaległości, pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upłynął termin płatności zobowiązania, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce zostały w dostateczny sposób wykazane. Na skarżącym z kolei spoczywał ciężar wykazania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności, co oznacza stosownie do treści art. 116 § 1 O.p., wskazanie mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, bądź wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Analiza akt sprawy dowodzi, że skarżący nie wskazał mienia Spółki, które pozwoliłoby na zaspokojenie zaległości podatkowych. Bezsporne jest, że skarżący nie złożył także wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania układowego. W toku postępowania sam skarżący potwierdził, że nie widział takiej potrzeby skoro Spółka posiadała środki pieniężne przekazane na podwyższenie kapitału zakładowego. Celem normy z art. 116 O.p. jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, a podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Dla uznania odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki powstałe w czasie kiedy pełnił on funkcję prezesa zarządu wystarczające było wykazanie, że formalnie pełnił on funkcję członka zarządu od dnia podjęcia uchwały, która nie została w niniejszej sprawie skutecznie podważona. Na uchylenie się od ponoszenia odpowiedzialności nie ma żadnego wpływu fakt, że Spółka nadal istnieje. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 99 ust. 1 i art. 103 ust. 1 i 2 u.p.t.u. w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległość Spółki, wynikającą z deklaracji VAT-7 podpisanej przez osobę nieuprawnioną do jej reprezentacji. W ocenie Sądu w badanej sprawie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług powstał, a wykazana należność przekształciła się w zaległość podatkową. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje, wbrew zarzutom skargi, nie naruszają obowiązujących przepisów prawa podatkowego materialnego, ani procesowego. Organy podatkowe obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.