I SA/Po 1484/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: I. zwolnić A. S. w połowie od uiszczenia wpisu sądowego; II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ Stanisław Małek Skarżąca A.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Sąd na skutek sprzeciwu z dnia 2 lutego 2009r., który skarżąca wniosła od postanowienia wydanego w dniu 28 stycznia 2009r. przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym wniosek oddalono. Wpis od skargi wynosi [...]. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest na studiach doktoranckich na dwóch uniwersytetach (w Polsce i we F.). W codziennej egzystencji pomagają jej rodzice, którzy są emerytami. Jest dotknięta nieuleczalną chorobą oczu, co zmusza ją do stałej kontroli lekarskiej i nabywania kosztownych leków. Koszty te pokrywają również jej rodzice, a każdy dodatkowy koszt, czy zobowiązanie finansowe ujemnie wpływa na jej egzystencję. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada mieszkanie o powierzchni 34 m-, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani wartościowych przedmiotów. Pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi nie prowadzi jednak wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że od listopada 2008r. do czerwca 2009r. ma przyznane stypendium naukowe na Uniwersytecie w P. [...] w wysokości [...] Euro. Na wynajem pokoju i opłaty przeznacza [...] Euro, na dojazd na uczelnię [...] Euro. Pozostała kwota oraz pomoc rodziców pozwala jej na zakup lekarstw, wyżywienie i przyjazd do kraju na Uniwersytet [...]. Koszty utrzymania mieszkania, będącego jej własnością, pokrywa matka G. S., która jest tam zameldowana na pobyt stały i opłaca czynsz w wysokości [...], telewizję kablową [...], energię elektryczną [...], ubezpieczenie mieszkania [...]. Skarżąca podała nadto, że nie posiada kredytów, nie ma też samochodu osobowego, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a utrzymanie we F. refundowane jest przez ojca i matkę. Od 29 września 2006r. do 14 marca 2007r. przebywała na zasiłku dla bezrobotnych. W P. przebywa od listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 cytowanej ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zgodnie z tezą postanowienia NSA "udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe". (vide postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006r., sygn. II OZ 96/06, publ. w LEX nr 360343). W świetle przedstawionej wyżej sytuacji majątkowo - finansowej należy uznać, iż skarżąca spełnia warunki do częściowego, to jest w połowie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego. Zainteresowana strona wykazała bowiem, iż otrzymuje jedynie stypendium naukowe i korzysta z materialnej pomocy najbliższej rodziny. Faktem jest też, że skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 34 m-. Mieszkanie to, co najemnej w okresie zagranicznych studiów doktoranckich, może być przedmiotem najmu. Uwzględniając wskazane okoliczności na zasadzie art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ Stanisław Małek p.b