I SA/Po 1489/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2009r. sprawy ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwot podatku od towarów i usług do zapłaty w wysokości podatku należnego wykazanego w wystawionych fakturach za miesiące luty i od maja do sierpnia 2005 r. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ E. Brychcy /-/ M. Jaśniewicz Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej [...] określił M. K. w podatku od towarów i usług do zapłaty w wysokości podatku należnego wykazanego w wystawionych fakturach VAT: - za luty 2005r. [...]zł, - za maj 2005r. [...] zł, - za czerwiec 2005r. [...]zł, -za lipiec 2005r. [...] zł, -za sierpień 2005r. [...]zł, Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia powołano art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W toku postępowania kontrolnego organ ustalił, że: - podatnik w okresie od lutego do sierpnia 2005r. prowadził działalność gospodarczą jako [...] w [...], -w w/w okresie podatnik wystawił [...] sztuk faktur sprzedaży złomu dla firmy [...] w [...], - według zeznania podatnika jego działalność podlegała wyłącznie na wypisywaniu faktur dla w/w firmy po uzgodnieniu z jej właścicielem ilości złomu do rozpisania na fakturach sprzedaży, - wystawione faktury opiewały łącznie na kwotę [...] zł wartości netto oraz [...]zł podatku od towarów i usług, - za powyższe podatnik otrzymał od J. D. wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie, - w sierpniu 2005r. podatnik zlikwidował swoją firmę, a w październiku 2006r. zgłosił się do prokuratury i opisał prowadzoną przez siebie działalność, - przesłuchany przez prokuratora w charakterze podejrzanego M. K. przyznał się do popełnienia przestępstwa polegającego na bezpodstawnym uszczupleniu należności Skarbu Państwa z tytułu zaniżenia podatku od towarów i usług w ten sposób, że w celu posłużenia do potwierdzenia rzekomych transakcji sprzedaży złomu metali wystawił i przekazał J. D. [...] sztuk poświadczających nieprawdę faktur VAT, na podstawie których sporządzone były miesięczne deklaracje dla podatnika od towarów i usług VAT - 7. Deklaracje te J. D. przedkładał w Urzędzie Skarbowym w [...] wprowadzając w ten sposób w błąd i doprowadzając do zaniżenia należnego Skarbowi Państwa podatku w wielkiej wartości. W ocenie organu w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na podstawie którego podatnik obowiązany jest do zapłaty wykazanego na każdej wystawionej i wprowadzonej do obrotu prawnego fakturze, nawet w sytuacji, gdy jest to dokument potwierdzający nieprawdę i gdy opisuje czynności faktycznie niewykonane. W odwołaniu z dniu [...] M. K. wskazał, że nie przesłuchano osób, które brały udział w opisanym w decyzji procederze. Ponadto ani organ podatkowy ani prokuratura nie przeprowadziły konfrontacji w celu wyjaśnienia , kto dysponował towarem w postaci złomu i skąd on pochodził. Podatnik wniósł również o całkowite umorzenie podatku oraz wstrzymanie decyzji do zakończenia kontroli w firmie [...] i rozpatrzenia sprawy przez Sąd Okręgowy w [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wyjaśnił iż sam fakt wystawienia faktur i wykazania w nich podatku należnego, spowodował powstanie obowiązku jego zapłaty, pomimo że faktury nie dokumentowały faktycznych transakcji. Organ podkreślił też, iż prowadzone i nie zakończone przez Prokuraturę Okręgową w [...] śledztwo, jak również kontrola prowadzona w firmie J. D., nie stanowią przeszkody do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu podatkowym. W skardze z dnia [...] M. K. podał, że naliczonego przez organy podatku nie pobrał i nie odliczył. Zwrócił też uwagę, iż nie przesłuchano osób, które brały bezpośredni udział w sprawie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej polegającej na obrocie złomem z firmą [...] Na powyższe wskazują: - przesłuchanie kontrolowanego M. K. w charakterze strony (protokół przesłuchania z [...] - k. [...] akt administracyjnych). Skarżący podał, że jego działalność polegała na wypisywaniu faktur dla firmy [...] po wcześniejszym ustaleniu ich treści z J. D. Zdawał sobie przy tym sprawę, że takie postępowanie jest nielegalne. - przesłuchanie M. K. jako podejrzanego w dniu [...] przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] ( k. [...]). Skarżący wyjaśnił, że wystawione przez niego faktury nie dokumentują rzeczywistej działalności gospodarczej. Nigdy też fizycznie nie dysponował żadnym złomem metalu. - [...]faktur VAT (k.[...]), co do których skarżący wyjaśnił, iż zostały przez niego własnoręcznie sporządzone, podpisane i opieczętowane pieczątką firmową i imienną (k.[...]). W tym stanie rzeczy, zdaniem składu orzekającego, organy prawidłowo przyjęły, iż w sprawie ma zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Istotę sporu pomiędzy stronami postępowania stanowi kwestia obowiązku rozliczenia przez skarżącego podatku należnego z w/w faktur VAT. Należy podkreślić, że już sam fakt wystawienia przez podatnika tych faktur i wykazania podatku należnego, spowodował powstanie obowiązku jego zapłaty, albowiem zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty danej kwoty, zgodnie z w/w przepisem, nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. Tym samym faktury nie dokumentujące faktycznych transakcji rodzą obowiązek zapłaty wykazanego w nich podatku należnego w świetle treści w/w przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że unormowanie art. 108 ust. 1 ustawy jest zbliżone treściowo do przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm), który stanowił, że w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niernająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Należy jednak zauważyć, że obie regulacje wcale nie są tożsame, na co wyraźnie wskazuje ich brzmienie. Obecnie obowiązujący art. 108 ust. 1 ustawy został skrócony o zwrot: "także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku". Na marginesie należy również wskazać, że takie rozwiązanie, jakie ustawodawca zamieścił w art. 108, koresponduje z regulacją unijną wyznaczoną w art. 21.1 (d) Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.Urz. UE L z dnia 13 czerwca 1977 r. Nr 145, poz. 1 ze zm.), który stanowi, że w ramach systemu wewnętrznego do zapłaty podatku od wartości dodanej zobowiązana jest jakakolwiek osoba, która wykazuje ten podatek na fakturze. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że wystawca faktury ma obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze również wtedy, gdy jego kwota jest wyższa od rzeczywistej kwoty podatku należnego z tytułu danej transakcji, gdy dana czynność nie jest objęta zakresem opodatkowania lub podlega zwolnieniu, a także wówczas, gdy faktura w ogóle nie odzwierciedla żadnej transakcji. Taka regulacja wynika ze szczególnej roli faktury we wspólnym systemie podatku od wartości dodanej, a mianowicie z faktu, że dla podatnika otrzymującego fakturę staje się ona zwykle podstawą do obniżenia podatku należnego, czyli własnego zobowiązania podatkowego, czy wręcz do żądania zwrotu podatku. Innymi słowy, ponieważ w przypadku wystawienia faktury zawierającej wykazaną kwotę podatku, nawet jeżeli faktura taka nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym, istnieje istotne ryzyko, że adresat takiej faktury potraktuje wykazany w niej podatek jako podatek naliczony podlegający odliczeniu, a władze skarbowe nie wykryją tej nieprawidłowości, zobowiązanie wystawcy faktury do zapłaty podatku bez względu na jego związek z czynnością opodatkowaną stanowi swego rodzaju ograniczenie możliwości dokonywania nadużyć prawa do odliczenia podatku (por: J.Fornalik [w:] VI Dyrektywa VAT. Komentarz do Dyrektyw Rady Unii Europejskiej dotyczących systemu podatku od wartości dodanej pod redakcją Krzysztofa Sachsa, wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004,s.519). Takie stanowisko zaprezentowano również w wyrokach WSA we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2007r. sygn. akt ISA/Wr 1337/06 oraz w Gdańsku - z dnia 13 marca 2008r. sygn. akt ISA/Gd 879/07 ( por. centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - strony internetowe "orzecenia.nsa.gov.pl/"). W tym stanie rzeczy nie miały znaczenia zarzuty zawarte w odwołaniu i w skardze odnośnie braku przesłuchania osób biorących udział w procederze wystawiania faktur oraz ich konfrontacji ze skarżącym. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/E. Brychcy /-/M.Jaśniewicz