I SA/Po 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniosła pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. W skardze, wniesiono przy tym o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek w tym przedmiocie wskazano przede wszystkim na wiarygodność zarzutu wadliwości zaskarżonej decyzji. Dalej zaznaczono, że wykonanie objętej skargą decyzji może spowodować utratę płynności finansowej wnioskodawczyni, a ponadto wyrządzić znaczną i nieodwracalną szkodę. W tym kontekście stwierdzono, że ze względu na dokonane zatrzymania urządzeń skarżącej oraz wydawanie decyzji i tytułów wykonawczych, kondycja finansowa skarżącej spółki została mocno naruszona powodując stratę. W ocenie skarżącej taka sytuacja może doprowadzić do szybkiej upadłości, a więc sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy oraz nie naprawi szkody. Wnioskodawczyni wyjaśniła przy tym, że ponosi duże straty a uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, dodatkowo pogorszy jej sytuację finansową. Skarżąca zaznaczyła także, że w stosunku do niej prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły wykonawcze, co bardzo utrudnia jej funkcjonowanie m.in. z uwagi na zajęcia ruchomości czy rachunków bankowych. Zaznaczono także, że wykonanie zaskarżonych decyzji naraża Skarb Państwa na niepowetowaną i znaczną szkodę, w kontekście tego powołano się na dane dotyczące liczby zajętych przez Służbę Celną automatów do gier oraz hipotetyczne konsekwencje uznania za niezgodne z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę dla wymierzenia kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że "wysoka wiarygodność wadliwości zaskarżonej decyzji" niezależnie od trafności tego stwierdzenia, nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania wydanej wobec skarżącej decyzji. Argumentacja powołująca się na niezgodność z prawem zaskarżonego aktu abstrahuje bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazano już powyżej warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest udowodnienie przez stronę, że w wyniku wykonania tego aktu dojdzie do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 590/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu I instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej [por.: postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca powołała się również na hipotetyczne skutki, jakie mogą wynikać dla Skarbu Państwa z ewentualnego stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tego rodzaju argumentacji należy stwierdzić, że możliwość uznania za niezgodne z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonego aktu nie stanowi w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej. Co więcej, wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania wymienionej w rubrum niniejszego orzeczenia decyzji są na chwile obecną nieaktualne, z uwagi na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14, jak również wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P 32/12 [orzeczenia dostępne pod adresem: http://otkzu.trybunal.gov.pl]. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała również, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić jej znaczną i nieodwracalną szkodę, uzasadniając to twierdzenie wskazano na zatrzymanie urządzeń skarżącej oraz na pogarszającą się sytuacje finansową. Zauważyć w tym miejscu jednak należy, że skarżąca nie przedstawiła Sądowi żadnych dowodów które udowadniałyby bądź chociaż uprawdopodabniałby zasadność twierdzenia, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie po stronie wnioskodawczyni do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W kontekście podnoszonych przez skarżącą argumentów należy wskazać, w ślad za orzecznictwem sądowoadministracyjnym, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Tymczasem skarżąca formułując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej takich okoliczności nie wykazała. Na marginesie warto zauważyć, że w aktach sprawy brakuje dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy, które umożliwiałby Sądowi dokonanie samodzielnej oceny czy w istocie w sprawie zmaterializowały się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.