I SA/Po 151/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu [...] września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towaru i usług za miesiące od lutego do grudnia 2011 r. postanawia: zawiesić postępowanie. W dniu [...] grudnia 2016 r. F. B. Sp. z o.o. w [...] wniosła skargę na wskazaną w rubrum decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2017 r. sekretariat Wydziału I tut. Sądu wezwał pełnomocnika spółki skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. KRS-u pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi pełnomocnik spółki skarżącej przy piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. złożonym w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu [...] lutego 2017 r. przedłożył wydruk z KRS-u spółki według stanu na dzień [...] lutego 2017 r., z którego wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd, przy czym brak jest jakichkolwiek osób fizycznych wchodzących w skład tego organu. Spółka nie posiada również prokurenta. Tego samego dnia wpłynęło do Sądu pismo z dnia [...] lutego 2017 r., w którym pełnomocnik spółki wyjaśnił, że w KRS uwidoczniono zmiany w organie spółki zgodnie z wnioskiem o wykreślenie członków zarządu oraz o zmianę adresu spółki. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił, że obecnie nie powołano nowych członków zarządu i wniósł o zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. tut. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braków formalnych skargi przez przedłożenie oryginałów uchwał (bądź uchwały) lub ich poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów o odwołaniu wszystkich członków zarządu skarżącej, tj. uchwał (uchwały), które stanowiły podstawę do wykreślenia całego zarządu skarżącej z KRS – w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania (k. [...] akt). Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została odebrana osobiście przez pełnomocnika skarżącej w dniu [...] maja 2017 r. (k. [...] akt). Termin zakreślony wezwaniem upłynął bezskutecznie. Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Sąd, w oparciu o przepis art. 31 § 1 P.p.s.a. wyznaczył pełnomocnikowi skarżącej dwumiesięczny termin do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej, zobowiązując go do poinformowania Sądu w terminie 7 dni o dokonaniu tej czynności. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] czerwca 2017 r. (k. [...] akt), a termin zakreślony wezwanie upłynął bezskutecznie. Sąd zważył, co następuje: Treść art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje, że przyczyną skutkującą zawieszeniem postępowania z urzędu w wypadku osób prawnych są braki w składach organów uniemożliwiające im działanie, gdyż zgodnie z art. 28 P.p.s.a. dokonują one czynności przez swoje organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przesłanka zawieszenia postępowania wskazana w art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy braki w składzie organów nie mają pierwotnego charakteru, co oznacza, że muszą powstać w toku prowadzonego przez sąd postępowania. Oznacza to, że przepis ten będzie miał zastosowanie wtedy, gdy skargę wnosił podmiot, który miał zdolność procesową w momencie dokonywania tej czynności, którą to następnie utracił. Zrealizowanie się hipotezy wynikającej z unormowania art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. co do zasady obliguje sąd do zawieszenia postępowania. Do sądu należy jedynie ocena, czy ustalone okoliczności pozwalają uznać, że opisany brak rzeczywiście zaistniał (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 759/16 – wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie tut. Sąd wezwał pełnomocnika spółki do usunięcia braków formalnych skargi przez przedłożenie oryginałów uchwał (bądź uchwały) lub ich poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów o odwołaniu wszystkich członków zarządu skarżącej, tj. uchwał (uchwały), które stanowiły podstawę do wykreślenia całego zarządu skarżącej z KRS – w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania (k. [...] akt) celem oceny, czy spółka miała zdolność procesową w momencie wniesienia skargi, którą to następnie utraciła, tj. czy braki w składzie zarządu spółki nastąpiły w toku prowadzonego przez sąd postępowania, czy też miały charakter pierwotny. Należy bowiem wskazać, że wykreślenie z rejestru wpisu dotyczącego członków zarządu osoby prawnej ma charakter deklaratoryjny i co do zasady brak legitymacji do reprezentowania danego podmiotu wynika już z samej uchwały podjętej przez właściwy organ. Pomimo zatem obowiązku ujawnienia odwołania składu organu spółki w rejestrze, uchwała w stosunku do odwołanego członka zarządu rodzi skutek od momentu jej podjęcia. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącej spółki odebrał ww. wezwanie w dniu [...] maja 2017 r. (k. [...] akt), wobec czego termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu [...] maja 2017 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, wobec czego Sąd nie może ocenić, czy w sprawie wypełniona została hipoteza normy prawnej zawartej w art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym kontekście podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 31 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Wobec faktu, że braki w składzie organu spółki dają się uzupełnić, tut. Sąd wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej oraz poinformowania Sądu o dokonaniu ww. czynności. Wezwanie to zostało odebrane w dniu [...] czerwca 2017 r., ale termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie w dniu [...] sierpnia 2017 r., ponieważ pełnomocnik nie poinformował Sądu o dokonaniu jakiejkolwiek czynności w tym zakresie. W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Chodzi tu m. in. o sytuacje dotyczące braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej skarżącego albo braków w składzie właściwych organów skarżącego – art. 31 P.p.s.a. [por. M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, LEX/el. 2016]. Przesłanka zawieszenia postępowania sądowego wskazana ww. przepisie zachodzi wówczas, gdy zostały wyczerpane wymagane w danych okolicznościach czynności sądu zmierzające do nadania sprawie dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 792/11), przy czym w tej sprawie było to zobowiązanie pełnomocnika spółki do przedłożenie oryginałów uchwał (bądź uchwały) lub ich poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów o odwołaniu wszystkich członków zarządu skarżącej, tj. uchwał (uchwały), które stanowiły podstawę do wykreślenia całego zarządu skarżącej z KRS (celem ocenienia wystąpienia przesłanki z art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) oraz do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej (art. 31 § 1 zdanie pierwsze). Z uwagi na fakt, że wezwania skierowane do pełnomocnika pozostały bez odpowiedzi, w sprawie zaistniała przesłanka z art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na marginesie Sąd odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje, że stosownie do ww. przepisu sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Tut. Sąd zauważa, że przepis ten miałby zastosowanie w sprawie, gdyby skarżąca spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców. Na dzień złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, tj. [...] lutego 2017 r. spółka nadal istniała (nie była wykreślona z KRS), a co za tym idzie, miała zdolność sądową i zdolność procesową, wobec czego nie zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie ww. przepisu. Należy wyraźnie odróżnić przesłankę do zawieszenia postępowania z uwagi na braki w składzie organu uniemożliwiające działanie osoby prawnej (art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) od zawieszenia postępowania z uwagi na utratę przez stronę zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony (art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.