I SA/Po 1566/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-24
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód z najmu nieruchomości, udokumentowany fakturami wystawionymi w późniejszym terminie, powinien zostać zaliczony do przychodów roku, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu najmu, czy do roku wystawienia faktur, jeśli najem był prowadzony w ramach działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód z najmu nieruchomości, nawet jeśli udokumentowany fakturami wystawionymi w późniejszym terminie, powinien zostać zaliczony do przychodów roku, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu najmu, jeśli najem był prowadzony w ramach działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem z działalności gospodarczej są kwoty należne, a nie tylko faktycznie otrzymane. W przypadku umów najmu, przychód powstaje z dniem wymagalności należności czynszowych, a w przypadku usług o charakterze ciągłym, z ostatnim dniem okresu rozliczeniowego, nie rzadziej niż raz w roku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej. Organy podatkowe ustaliły przychód z tytułu najmu nieruchomości, mimo że faktury zostały wystawione w 2012 r., a dotyczyły czynszu za okres od sierpnia do grudnia 2008 r. Skarżąca kwestionowała moment powstania obowiązku podatkowego, twierdząc, że przychód powinien być rozpoznany według metody kasowej, a nie memoriałowej, oraz że najem stanowił odrębne źródło przychodu, a nie działalność gospodarczą. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił M. K. (dalej zwanej podatniczką lub skarżącą) stratę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł.
Na skutek odwołania podatniczki Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] uchylił decyzję organu kontroli skarbowej przekazując sprawę do ponownego wyjaśnienia. Organ odwoławczy wskazał, że organ kontroli skarbowej w toku ponownego postępowania winien wezwać ponownie skarżącą do przedłożenia ksiąg, sporządzić protokół z ich badania oraz włączyć do akt sprawy umowę z dnia [...] lipca 2010 r. o dofinansowanie inwestycji zawartą ze X. Sp. z o.o., a Y.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] ponownie określił podatniczce stratę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł.
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ kontroli skarbowej wyjaśnił, że skarżąca w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36L za 2008 r. wykazała stratę w kwocie [...] zł. W toku postępowania kontrolnego kilkakrotnie i bezskutecznie wzywano skarżącą do przedłożenia dokumentów i ewidencji związanych z prowadzoną z 2008 r. działalnością gospodarczą. W toku ponownego rozpoznawania sprawy, w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2014 r. poinformowała, że nie udało się jej uzyskać od Syndyka masy upadłości Z. Sp. z o.o. żądanych przez organ kontroli skarbowej dokumentów. Ponownie postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. organ kontroli skarbowej wezwał podatniczkę do przedłożenia ewidencji i ksiąg podatkowych za 2008 r. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że nie udało się uzyskać od Syndyka masy upadłości Z. sp. z o.o. żadnych dokumentów, oraz że z informacji uzyskanych od Syndyka wynika, że "odkrył" on dokumenty, które nie zostały przekazane do archiwum państwowego. Podatniczka wniosła jednocześnie o przesunięcie terminu do dostarczenia dokumentów do dnia [...] grudnia 2014 r. Mimo upływu wskazanego przez podatniczkę terminu nie przedłożono żadnych dokumentów i ewidencji związanych z jej działalnością. Ponadto nie stawiła się ona na przesłuchanie w charakterze strony. W tej sytuacji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. włączył do akt postępowania następujące dokumenty pozyskane z Prokuratury Rejonowej P. - [...]:
– kopię wezwania do zapłaty wystawionego przez skarżącą skierowanego do X. Sp. z o.o., wraz z kopiami faktur VAT wystawionymi przez podatniczkę z tytułu najmu nieruchomości w 2008 r.;
– kopię protokołu przesłuchania skarżącej w charakterze świadka;
– kopię umowy najmu z dnia [...] lipca 2008 r. zawartej pomiędzy skarżącą a X. Sp. z o.o.
Na mocy postanowienia organu kontroli skarbowej z dnia [...] lutego 2014 r. włączono do akt postępowania kontrolnego materiały zgromadzone w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec skarżącej za 2011 r.
Organ kontroli skarbowej na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału ustalił, że skarżąca w dniu [...] lipca 2008 r. zawarła z najemcą – X. Sp. z o.o. umowę najmu nieruchomości położonej w A., przy ul. B. [...]. W umowie tej określono wysokość miesięcznego czynszu najmu na kwotę [...] zł powiększoną o podatek VAT. Ustalono również, że czynsz będzie płatny na podstawie faktur VAT wystawionych przez skarżącą. Umowa została zawarta od dnia [...] sierpnia 2008 r. na czas nieokreślony, z możliwością 6 miesięcznego wypowiedzenia. Transakcje najmu nieruchomości zostały udokumentowane przez podatniczkę fakturami dopiero w 2012 r., a w zeznaniach złożonych w Prokuraturze dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca potwierdziła swój podpis na fakturach. W zeznaniach tych skarżąca wyjaśniła, że nie zna szczegółów transakcji, gdyż wszystkie czynności w tym zakresie wykonywał jej mąż A. K. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. włączono do akt postępowania kontrolnego kopie protokołów z przesłuchań świadka M. J. – prezesa X. Sp. z o.o. oraz kopię protokołów z przesłuchań świadka A. K. – męża podatniczki. W dniu [...] marca 2014 r. przesłuchano ponadto wskazanych świadków, którzy potwierdzili swoje wcześniejsze zeznania dotyczące okoliczności związanych z zawarciem przez skarżącą umowy najmu ze X. Sp. z o.o. Zeznania M. J. i A. K. oraz zawarta przez X. Sp. z o.o. umowa z Y. potwierdzają fakt użytkowania przez wskazaną spółkę nieruchomości znajdującej się w A..
Mając na uwadze nieprzedstawienie przez skarżącą ksiąg związanych z prowadzoną działalnością oraz fakt, że w wyniku przeprowadzonego w 2011 r. postępowania kontrolnego nie stwierdzono nierzetelności księgi podatkowej za 2008 r., a także okoliczność, iż dane z księgi podatkowej zostały przeniesione do deklaracji podatkowej za 2008 r. – za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto przychód oraz koszty uzyskania przychodów wynikające z deklaracji PIT-36L za 2008 r. Zauważono przy tym, że w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] dokonano wobec skarżącej rozstrzygnięcia dotyczącego podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r. We wskazanej decyzji stwierdzono, że skarżąca nie zaewidencjonowała i nie opodatkowała obrotu wynikającego z umowy najmu nieruchomości położonej w A.. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie.
W wyniku porównania obrotu w rozliczeniu podatku od towarów i usług w deklaracjach VAT-7 z wartością przychodu wykazanego w deklaracji PIT-36L za 2008 r. organ kontroli skarbowej ustalił, że wartości te są takie same i wynoszą [...] zł. Stwierdzono, że powyższe potwierdza, iż wartość przychodu wykazanego przez skarżącą w zeznaniu PIT-36L za 2008 r. nie obejmuje wartości przychodu wynikającego z umowy najmu nieruchomości przez X. Sp. z o.o. z 2008 r. w kwocie [...] zł. Nieuwzględnienie wartości wynikających z faktur dokumentujących najem nieruchomości znajduje również potwierdzenie w tym, że korekta deklaracji PIT-36L za 2008 r. została złożona w dniu [...] lutego 2010 r., gdy tymczasem faktury zostały przez skarżącą wystawione w dniu [...] maja 2012 r., co potwierdził w swoich zeznaniach mąż skarżącej. Organ kontroli skarbowej nie uznał wystawionych następnie przez skarżącą faktur korygujących kwotę czynszu wykazanego w pierwotnie wystawionych fakturach. Stwierdzono, że zawarta przez podatniczkę umowa najmu wymagała dla jej zmiany zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, a w toku postępowania kontrolnego ustalono, że nigdy nie sporządzono aneksu zmieniającego pierwotne postanowienia umowy. Zwrócono również uwagę, że skarżąca wezwała X. Sp. z o.o. do zapłaty czynszu wynikającego z pierwotnie wystawionych faktur VAT. Wyjaśniono, że zgodnie z zawartą umową najmu oraz wynikającymi z faktur VAT datami sprzedaży obowiązek podatkowy powstał w 2008 r. i w tym okresie skarżąca winna zadeklarować do opodatkowania przychód wynikający z faktur dokumentujących najem.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wyjaśnił, że podatniczka skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia korekty zeznania podatkowego w terminie zakreślonym do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Złożona jednak przez skarżącą korekta deklaracji nie obejmowała całości stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości.
Organ kontroli skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli strony ustalą, że usługa będzie rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku. Odnosząc przytoczony przepis do realiów sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wskazał, że obowiązek podatkowy skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu usług najmu nieruchomości powstał w 2008 r. w miesiącach od sierpnia do grudnia 2008 r.
Nie zgadzając się z decyzją organu kontroli skarbowej z dnia [...] stycznia 2015 r. podatniczka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. zarzucono:
– naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej – poprzez prowadzenie postępowanie z rażącym naruszeniem prawa polegającym na uznaniu, iż możliwe jest wystawienie faktur, w których wyznaczono termin płatności z datą wsteczną;
– naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, w związku z wydaniem decyzji z góry ustalonym założeniem;
– naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
– rażące naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez bezpodstawne uznanie, iż w przypadku najmu obowiązek podatkowy powstaje w terminie przypadającym na trzy lata wcześniej niż termin wystawienia faktury;
– wydanie decyzji określającej stratę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości [...] zł mimo tego, że zobowiązanie to na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej z dniem 31 grudnia 2014 r. uległo przedawnieniu, co oznacza, że na podstawie art. 208 § 1 powołanej ustawy postępowanie to winno zostać umorzone.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ kontroli skarbowej dokonał rozszerzającej wykładni art. 14 ust. 1 i 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie odwołującego się w przypadku najmu czy dzierżawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze. W ocenie skarżącej w tym przypadku mamy do czynienia z zasadą pierwszeństwa, czego konsekwencją jest, że strony mogą swobodnie wyznaczyć moment wymagalności zapłaty a tym samym powstania obowiązku podatkowego. Zaznaczono przy tym, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 2014 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu kontroli skarbowej z dnia [...] stycznia 2015 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skoro odliczenie straty od dochodu jest możliwe w ciągu kolejnych pięciu lat podatkowych, to organy podatkowe mogą określić wysokość straty w takim terminie, w jakim są uprawnione do określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym, a więc zasadniczo w okresie pięciu lat po upływie roku kalendarzowego, w którym upłynął pięcioletni okres, w którym odliczenie straty było możliwe. W ocenie organu odwoławczego decyzja określająca wysokość straty może zostać wydana tak długo, jak długo możliwa jest weryfikacja deklaracji za rok podatkowy, w którym strata ta została odliczona. Wyjaśniono, że w niniejszej sprawie skarżąca ponosząc w 2008 r. stratę, miała prawo – stosownie do postanowień art. 9 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – do obniżenia o jej wysokość dochodu w latach 2009 – 2013 r. Wyjaśniono, że zobowiązanie podatkowe za 2013 r. przedawnia się dopiero z upływem 2019 r., i do tego czasu dopuszczalne jest wydanie decyzji określającej wysokość straty.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu kontroli skarbowej, że kwota [...] zł stanowiła przychód podatniczki w 2008 r. Podkreślono, że w przepisie art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca zawarł szczególne zasady powstawania przychodu dotyczące usług o charakterze ciągłym. Podkreślono, że zasady określone wskazanym przepisem dotyczą również przychodów z tytułu umów najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, a przychód ze świadczenia usług o charakterze ciągłym powstaje z chwilą, gdy należności z nich wynikające stają się wymagalne. W ślad za organem I instancji stwierdzono, że w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu najmu nieruchomości w okresie od sierpnia do grudnia 2008 r. powstał w 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że fakt użytkowania nieruchomości przez X. Sp. z o.o. został potwierdzony zeznaniami świadków M. J. i A. K. Wymagalność zobowiązań z tytułu umowy najmu potwierdzają również wezwania do zapłaty z dnia [...] maja 2012 r. skierowane przez skarżącą do X. Sp. z o.o. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają kwalifikacji przychodów podatkowych od uzyskania zapłaty za świadczone usługi. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji poprzedzone zostało zebraniem i wnikliwym rozpatrzeniem całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowi przedmiot skargi podatniczki kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o umorzenie postępowania, oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. zarzuca się:
– naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, w związku z wydaniem decyzji z góry ustalonym założeniem;
– rażące naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – poprzez bezpodstawne uznanie, iż w przypadku najmu źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza, a nie najem, podnajem, dzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze;
– rażące naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż w przypadku przychodów z tytułu najmu zastosowanie znajduje zasada memoriałowa a nie metoda kasowa zgodnie z którą przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne lub wartość otrzymanych świadczeń w naturze.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że kwestionuje się moment uzyskania dochodu z umowy najmu, zdaniem podatniczki uzyskała ona z tytułu najmu przychód ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie przychód ze źródła działalność gospodarcza. Powyższe oznacza, że obowiązek podatkowy z tytułu najmu powstawał na zasadzie kasowej, co oznacza, że w kontrolowanym okresie przychód ten w ogóle nie powstał. Kwestionując wysokość ustalonego przez organ czynszu wyjaśniono, że jego wysokość kształtowała się inaczej w dacie zawarcia umowy a inaczej w momencie wystawiania faktur. Zaznaczono przy tym, że podstawą do zmiany czynszu było przeprowadzone rozpoznanie rynku, co do tego jak kształtowała się wysokość czynszu za nieruchomości wynajmowane w pobliżu miejsca położenia nieruchomości skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Istotą sporu w omawianej sprawie jest zaliczenie do przychodów podatkowych skarżącej w roku 2008 kwoty [...] zł wynikającej z pięciu faktur VAT dotyczących najmu nieruchomości położonej w A., ul. B. [...], wystawionych w dniu [...] maja 2012 r., a dotyczących należności z tytułu czynszu w kwocie netto [...] zł miesięcznie za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r.
Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu rażące naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – poprzez bezpodstawne uznanie, iż w przypadku najmu źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza, a nie najem, podnajem, dzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze.
Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia wśród źródeł przychodów, prócz pozarolniczej działalności gospodarczej, również najem, podnajem, dzierżawę, poddzierżawę oraz inne umowy o podobnym charakterze, co powoduje, że możliwe jest osiąganie dochodu zarówno z najmu świadczonego w ramach działalności gospodarczej, jak i z umowy najmu jako odrębnego źródła.
Dyspozycją art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy objęty został tylko taki najem, który nie stanowi działalności gospodarczej wynajmującego. W omawianej sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalono, że umowę najmu nieruchomości położonej w A., przy ul. B. [...] skarżąca zawarła jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Fakt ten wynika zarówno z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jak z oświadczenia skarżącej zawartego w umowie najmu z dnia [...] lipca 2008 r.
W przepisie art. 5a pkt 6 ustawy o PIT ustawodawca stanowi, że przez pozarolniczą działalność gospodarczą należy rozumieć działalność zarobkową:
1) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
2) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do przychodów z pozostałych źródeł przychodów wymienionych w ustawie.
Ustawodawca przyjął uniwersalną definicję pozarolniczej działalności gospodarczej. Dla uzyskiwania przychodów z tego źródła nie jest nawet konieczne, aby podatnik miał status przedsiębiorcy. Ustalając, czy dany przychód pochodzi z działalności gospodarczej, należy w pierwszym rzędzie podjąć próbę przypisania go do jednego z pozostałych, wymienionych w ustawie źródeł. Jeżeli okaże się to niemożliwe, a osiągnięcie przychodu jest wynikiem działalności zarobkowej wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły, wówczas przychód ten będzie stanowił przychód z działalności gospodarczej. W realiach niniejszej sprawy nie ma żadnej podstawy do przypisania przychodu z tytułu najmu przedmiotowej nieruchomości do innego źródła niż prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza. Zastosowanie znajdzie zatem przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, jak słusznie przyjął organ odwoławczy.
Artykuł 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, dotyczącej zasad ustalania wielkości przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1. Przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są mianowicie kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane po wyłączeniu wartości zwróconych towarów oraz udzielonych bonifikat i skont. Dniem uzyskania przychodu jest więc dzień, w którym powstała należność, a nie dzień, w którym podatnik otrzymał pieniądze za sprzedaną rzecz czy wykonaną usługę. Rozwiązanie to może prowadzić do sytuacji, w której podatnik nie otrzymał od swojego kontrahenta żadnej zapłaty, a będzie musiał uiścić podatek dochodowy – jak w omawianej sprawie.
W przypadku przychodów z tytułu umów najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze przychód powstaje z dniem wymagalności należności czynszowych wynikających z tych umów.
Zgodnie z art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli strony ustalą, że usługa będzie rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.
W cytowanym przepisie ustawodawca zawarł szczególne zasady powstawania przychodu dotyczące usług o charakterze ciągłym, świadczonych na podstawie umów najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze. Przychód ze świadczenia usług o charakterze ciągłym powstaje z chwilą, gdy należności z nich wynikające stają się wymagalne. W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu najmu nieruchomości w okresie od sierpnia do grudnia 2008 r. powstał w 2008 r., bowiem zgodnie z umową czynsz najmu powinien być płatny miesięcznie, za poszczególne miesiące. Na podkreślenie zasługuje dodatkowo, że wezwaniu z dnia [...] maja 2012 r. kierowanym do najemcy skarżąca określiła prawidłowo daty wymagalności należności z tytułu czynszu.
W świetle powyższego nie można uznać za zasadny podniesionego w skardze zarzutu rażącego naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ prawidłowo przyjął, że mimo bezspornego braku płatności należności z tytułu czynszu przez najemcę, obowiązek podatkowy skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodu z przedmiotowego najmu powstał w roku 2008.
Nie potwierdził się także zarzut naruszenia przez organy zasady zaufania określonej w art. 121 §1 Ordynacji. Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami, bezstronnie, z zapewnieniem stronie udziału w nim. Wyborem podatniczki było, że nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani nie złożyła żadnych wyjaśnień w jego toku.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani do naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło