I SA/Po 1570/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o d d a l a s k a r g ę /-/R. Wiatrowski /-/W. Zygmont /-/S. Zapalska Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległości powstałe na skutek nie uiszczenia przez zobowiązanego podatku VAT za m-c XII 2007 w kwocie należności głównej [...] zł + należne odsetki za zwłokę, Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań - W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec R. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w P. przy ul. [...]. Organ egzekucyjny dokonał próby zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne z rachunków bankowych w bankach: [...] S.A. [...] i [...] S.A. [...]. Zajęcia te jednak okazały się bezskuteczne, gdyż zobowiązany nie był klientem żadnego z wyżej wymienionych banków. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono stronie zobowiązanej w dniu 23.06.2008r. W związku z powyższym R. Z., w piśmie z dnia 30.06.2008r., wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w którym zawarł wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do momentu wyjaśnienia sprawy i wydania "ostatecznych kolejnych prawomocnych decyzji" (art. 23 § 6, art. 35 oraz art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.; dalej: p.e.a.). Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań - W. postanowieniem z dnia 25.07.2008r nr [...] odmówił zobowiązanemu uznania zasadności wniesionych zarzutów, na które zobowiązany R. Z. złożył zażalenie. Tego samego dnia postanowieniem nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań - W. odmówił także uwzględnienia - zawartego w zarzutach z dnia 30.06.2008r. na prowadzone postępowanie egzekucyjne - wniosku zobowiązanego R. Z. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 17 i art. 56 § 1 ustawy o p.e.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie Naczelnik stwierdził, że wprawdzie w dniu 28.02.2008r. zobowiązany wystąpił z wnioskiem o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku VAT za IV kwartał 2007r. w kwocie [...] zł, ale wniosek ten decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań 1 - W. z dnia 24.04.2008r nr [...] został załatwiony odmownie i według stanu z dnia 09.07.2008r. brak było jakichkolwiek informacji o wniesieniu przez podatnika odwołania od wymienionej decyzji. Zobowiązany R. Z. na wyżej wymienione postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego złożył zażalenie z dnia 13.08.2008r., ponownie wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do wydania kolejnych ostatecznych decyzji w sprawie. Rozpatrując zażalenie zobowiązanego na odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia 10.10.2008r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż stan faktyczny sprawy nie spełnia przesłanek zawartych w art. 56§1 ustawy o p.e.a., stanowiących podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że treść pism kierowanych przez zobowiązanego pozwala przyjąć, że utożsamia on instytucję wstrzymania postępowania egzekucyjnego i jego zawieszenia. Powoływane przez R. Z. regulacje prawne odnoszą się bowiem nie do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, lecz do jego wstrzymania. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu R. Z. wniósł skargę domagając się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 10.10.2008r nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 121§1, art. 223§1, art. 224§2 i art. 253§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), a także art. 122 i art. 125§1 oraz art. 187§1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty w niej podniesione za bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 56§1 ustawy o p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego oraz w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu. W sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje postanowienie, na które służy zażalenie. Należy podkreślić, że podstawy do zawieszenia postępowania, o jakich mowa w art. 56 ustawy o p.e.a., zostały wymienione w sposób enumeratywny. Oznacza to, że organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego może je oprzeć wyłącznie na jednej z wymienionych przesłanek. Powoływanie przez zobowiązanego innych okoliczności nie może więc stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnienia wymaga także rozróżnienie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wstrzymania. Zgodnie z art. 1a pkt 16 ustawy o p.e.a. przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego możliwe jest na podstawie przepisów, które powołuje w skardze skarżący, tj. m.in. art. 23§6, art. 35§1 i §2 i art. 54§6 ustawy o p.e.a. Natomiast zgodnie z art. 58 §1 ustawy o p.e.a. w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z określonych przyczyn mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Na mocy art. 58§2 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Dokonanie powyższego rozróżnienia jest konieczne wobec faktu, iż zaskarżając postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego skarżący powoływał się głównie na przepisy dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego, co wskazywałoby na utożsamianie przez skarżącego instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego z instytucją jego wstrzymania. Należy także podkreślić, że zasadnie organ odwoławczy przyjął, że istotne znaczenie dla kierunku rozpatrywania sprawy miało zawarte w piśmie z dnia 30.06.2008r. żądanie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego tym bardziej, że R. Z. nie odpowiedział na wezwanie do sprecyzowania złożonego wniosku w wyznaczonym terminie 7 dnia od otrzymania wezwania. Organ egzekucyjny prawidłowo postąpił więc prowadząc odrębne postępowania w przedmiocie wstrzymania i zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że powoływanie się przez skarżącego na odmowne decyzje organów podatkowych w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej i odroczenia terminu płatności oraz na fakt wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w tej sprawie nie może uzasadnić zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Żadna z tych okoliczności nie została wymieniona w art. 56§1 ustawy o p.e.a., co wyklucza możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, że katalog przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego został ściśle określony w art. 56§1 ustawy o p.e.a. i stanowi on jedyną podstawę wydania postanowienia w tym przedmiocie. Nie znajdują również uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 122, art. 125§1, art. 187§1 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem podkreślić, że przepisy Ordynacji podatkowej nie znajdują zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem podatkowym. Prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy o p.e.a., natomiast - zgodnie z art. 18 tej ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. - Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), nie zaś przepisy Ordynacji podatkowej. Należy także podkreślić, że skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Zarzuty te nie były natomiast podnoszone w toku postępowania egzekucyjnego przed organami I i II instancji. Niezależnie od błędnie powołanej podstawy prawnej Sąd nie dopatrzył się jednak naruszenia zasad postępowania w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z tych powodów Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w sentencji wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ W.Zygmont /-/ S.Zapalska