I SA/Po 16/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi KP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lutego oraz od września do grudnia 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę KP na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. Równocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że z uwagi na sytuację majątkową, w jakiej się znajduje, w związku z prowadzoną egzekucją, w ramach której zajęte ma wynagrodzenie za pracę, nie posiada środków umożliwiających jej uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z małoletnim synem. Wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, posiada miejsce postojowe o pow. [...] we wspólności majątkowej małżeńskiej o wartości [...]. Skarżąca podała, że syn jest właścicielem mieszkania. Wnioskodawczyni wskazała, że mąż z tytułu umowy o pracę otrzymuje [...] netto, skarżąca po zajęciu komorniczym [...] netto. Skarżąca podała, że czynsz za mieszkanie wynosi [...], opłata za energię elektryczną [...], opłata za media [...]. Do pisma załączyła informację o wynagrodzeniu i ubezpieczeniu za miesiąc [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają żadnych rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych. Skarżąca posiada samochód dostawczy F, rok prod. [...], o wartości [...]. Skarżąca podała, że aktualnie ona i jej mąż uzyskują dochody wyłącznie z umów o pracę. Nie uzyskują natomiast dochodów z żadnego innego tytułu. Wnioskodawczyni podała, że nie prowadzi działalności gospodarczej od [...]. Skarżąca podała, że miesięczne stałe koszty utrzymania jej i rodziny wynoszą: [...]. Skarżąca wyjaśniła, że jej syn stał się właścicielem mieszkania na mocy umowy darowizny zawartej przez skarżącą i jej męża w dniu [...]. Wnioskodawczyni podała, że w latach [...] była właścicielką innego mieszkania, które zbyła, a z uzyskanych środków nabyła mieszkanie, które zostało podarowane synowi. Ponadto do dnia dzisiejszego skarżąca i jej mąż są właścicielami miejsc garażowych w hali garażowej o wartości [...]. Z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne nie mogą one być zbyte. Żadnych innych darowizn w ostatnich [...] latach strony nie czyniły. Skarżąca podała, że nie posiada udziałów w spółkach prawa handlowego i nie pełni funkcji członka zarządu, członka rady nadzorczej czy prokurenta w jakiejkolwiek spółce. Do pisma załączyła zeznania roczne podatkowe za [...], wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, umowę darowizny z dnia [...] sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że jej mąż nigdy nie prowadził gospodarstwa rolnego. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że jej mąż w [...] nie prowadził działalności gospodarczej. Małżonek skarżącej działalność gospodarczą prowadził w okresie [...]. Do pisma załączyła wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że małżonek z dniem [...] zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że mąż nie posiada udziałów w spółkach ani nie pełni funkcji członka zarządu, członka rady nadzorczej ani prokurenta w żadnej spółce. Skarżąca nie jest już właścicielem żadnego samochodu osobowego marki T, natomiast pojazd taki posiadała wspólnie ze swoim mężem i zbyła go [...]. Kwota uzyskana ze sprzedaży została przez współwłaścicieli podzielona. Swoją część skarżąca przeznaczyła na spłatę prywatnych pożyczek rodzinnych oraz zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. W chwili obecnej nie posiada już żadnych środków pochodzących ze sprzedaży. Wnioskodawczyni podała, że formalnie jej wynagrodzenie dalej podlega zajęciu, jednakże umowa o pracę była zawarta na czas określony do dnia [...] i nie została ona przedłużona. Z uwagi na stan zdrowia skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje jedynie świadczenie chorobowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w miesiącu [...] otrzymała zasiłek w kwocie [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej i z przedłożonych przez nią kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z małoletnim synem. Skarżąca otrzymywała wynagrodzenie za pracę, które podlegało częściowemu zajęciu egzekucyjnemu, w [...] otrzymała zasiłek chorobowy, mąż skarżącej otrzymuje wynagrodzenie za pracę. Skarżąca i jej mąż nie uzyskują żadnych innych dochodów. Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają udziałów w spółkach prawa handlowego, nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, nie prowadzą działalności gospodarczej. Posiadają miejsca postojowe w hali garażowej, przy czym z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie mogą ich zbyć, nie posiadają samochodu osobowego, posiadają samochód dostawczy F o wartości [...], [...]-letni syn skarżących posiada mieszkanie, które otrzymał od swoich rodziców i w którym wnioskodawczyni razem ze swoją rodziną mieszka. Wnioskodawczyni i jej mąż w całości przeznaczają uzyskiwane środki na miesięczne utrzymanie. Skarżąca wykazała zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.