I SA/Po 1602/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr) as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok od przychodów nie znaj- dujących pokrycia w ujawnionych źródłach I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [....], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej 2.700,- zł (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński W wyniku postępowania podatkowego Urząd Skarbowy ustalił, że małżonkowie P i J S. ponieśli w 1996 roku wspólnie wydatki w wysokości [...] złotych a uzyskane przez nich łącznie dochody stanowiły kwotę [...]złotych. Ustalono również, że J. S. w dniu [...].06.1996 r. kupiła z majątku odrębnego lokal mieszkalny za [...]złotych. Urząd Skarbowy uznał, że oświadczenia J. S. i złożone przez nią dowody nie dają podstaw do uznania, że w dniu [...].12.1995 r. posiadała ona oszczędności pochodzące z ujawnionych źródeł przychodów. Na podstawie informacji uzyskanych z Banku Gospodarki Żywnościowej SA i Banku Zachodniego WBK w Z. i S. organ I instancji ustalił, że skarżąca na dzień [...].12.1996 r. posiadała [...] złotych w WBK a w BGŻ - [...]złotych. W dniu [...].12.1995 r. skarżąca była klientem tych banków. W związku z tym, że Państwo J. i P. S. posiadają wspólnotę majątkową Urząd Skarbowy powołując się na przepisy art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdził, iż należy odrębnymi decyzjami ustalić wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dla każdego z nich. Wg organu I instancji P. S. posiadał w 1996 r. dochody na pokrycie poniesionych wydatków, dlatego też dnia [...].10.2002 r. wydał podatnikowi decyzję Nr [...] umarzającą postępowanie podatkowe za rok 1996, na podstawie art. 207 i 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W celu ustalenia wysokości wydatków poniesionych przez J. S. w 1996r. do wyliczonej kwoty [...]zł., tj. wydatku przypadającego na każdego małżonka dodano [...]zł., tj. wartość zakupionej przez stronę z majątku odrębnego nieruchomości wraz z kosztami notarialnymi, w wyniku czego uzyskano kwotę [...]zł. Na pokrycie wydatków przyjęto połowę dochodu małżonków [...]zł. oraz nadwyżkę dochodu P. S. nad poniesionymi wydatkami [...]zł. Różnica [...] - [...]=[...]zł. nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów J. S.. Biorąc powyższe pod uwagę Urząd Skarbowy w S. ustalił J. S. w decyzji z dnia [...]., Nr [...] za 1996 rok podatek dochodowy od osób fizycznych w formie ryczałtu w kwocie [...]zł. stanowiący 75% dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, przy przyjęciu za podstawę opodatkowania kwoty [...]zł. Po rozpoznaniu odwołania J. S. od powyższej decyzji Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu Izba Skarbowa stwierdziła, że skoro z wyjaśnień strony oraz z zeznań świadka R.R. wynika, że lokaty na okaziciela stanowiące według odwołującej się źródło finansowania poniesionych w 1996 roku wydatków zostały założone przez rodziców podatniczki i stanowiły ich własność, to odsetki od tych lokat nie mogły być uwzględnione przy ustalaniu dochodów skarżącej. Za zasadny uznano natomiast zarzut J. S. dotyczący nie uregulowania kwoty [...]złotych tytułem odsetek za okres od [...].01.1996 r. do [...].12.2000 r. Zdaniem Izby Skarbowej organ I instancji nie ustalił wysokości odsetek przypadających na poszczególne lata w tym na 1996 r. Powyższe nie ma jednak wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, Urząd Skarbowy w S. nie uwzględnił bowiem jako wydatku roku 1996, stanu kont bankowych strony na dzień [...].12.1996 r., tj: w BZ WBK na dzień [...].12.1996 r. strona posiadała [...]zł. w BGŻ SA na dzień [...].12.1996 r. strona posiadała 3 rachunki, saldo w kwocie [...]zł. Środki te bezspornie zostały zgromadzone w 1996 r. Reasumując nawet przy założeniu, że cała kwota w/w odsetek została dopisana do rachunku w 1996 r. i powinna zwiększyć dochody małżonków tego roku to i tak podstawa opodatkowania w decyzji organu I instancji została zaniżona. W skardze na decyzję Izby Skarbowej z [...]r. J. S. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu stwierdza, iż każdy przedstawiony przez stronę dowód na okoliczność zebranego do 1995r. majątku był deprecjonowany przez organy podatkowe nie na podstawie zebranego materiału lecz domysłów i domniemań osoby sporządzającej decyzję podatkową. Zdaniem pełnomocnika organ podatkowy przyjął na podstawie dowodów, że strona uzyskiwała przed 1996r. dochody ze stypendiów sportowych, naukowych natomiast bezpodstawnie stwierdził, iż na pewno ich nie zgromadziła bowiem miała inne potrzeby. Podnosi również, że strona udowodniła fakt posiadania przez nią lokat bankowych na okaziciela natomiast organ odwoławczy, bez jakichkolwiek dowodów uznał, iż powyższe lokaty stanowiły własność rodziców strony. Według pełnomocnika organy podatkowe nie kwestionując, że strona posiadała oszczędności, a uznając je za pochodzące ze źródeł przychodów nie opodatkowanych bądź nie ujawnionych, jednocześnie nie przyjęły wykazanych odsetek od tych oszczędności jako środków finansowania poniesionych wydatków, chociaż są wolne od opodatkowania i nie wyczerpują znamion źródeł nieujawnionych z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto organy podatkowe odmawiają wiarygodności wyjaśnieniom strony dotyczącym wynagrodzenia z prac na wysokościach, czy posiadaniu lokat w banku, z uwagi na brak dokumentów pisemnych to potwierdzających. Natomiast zgodnie z orzecznictwem NSA wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawach z nieujawnionych źródeł nie mogą być tłumaczone na niekorzyść strony. Z kolei upływ terminu przedawnienia podatkowego powoduje jednocześnie, że podatnik nie ma obowiązku przechowywania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanych dochodów. Urząd Skarbowy nie może podnosić więc w takiej sytuacji wobec strony zarzutu, że nie potrafi udokumentować wysokości uzyskanych dochodów. Na zakończenie skargi pełnomocnik zarzuca Urzędowi Skarbowemu, iż nie dał on odpowiedzi na pytanie w jakiej wysokości mogła strona zgromadzić majątek biorąc pod uwagę, że pochodziła z zamożnej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie powinno budzić wątpliwości to, że ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawa dla ewentualnego określenia podatku dochodowego z nieujawnionych źródeł dochodu nie może się opierać na założeniu, że nieprawdziwe są zeznania podatnika tylko dlatego, że nie przechowywał on swoich oszczędności na koncie bankowym lub na książeczkach oszczędnościowych. Wszelkie wątpliwości nie mogą być tłumaczone na korzyść organu skarbowego. To właśnie urząd powinien udowodnić podatnikowi braki z jego strony pokrycia dokonywanych wydatków w zgłoszonych do opodatkowania źródłach przychodu. Wystarczy, że podatnik uprawdopodobni, że posiadał lub mógł posiadać kwestionowane przez urząd kwoty pieniędzy (wyrok NSA z 26.9.1995 r. SA/Lu 1929/94). Jeżeli skarżąca nabyła lokal mieszkalny ze środków pochodzących z jej majątku odrębnego, to w postępowaniu podatkowym dotyczącym przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, będzie konieczne najpierw ustalenie, z jakiego konkretnie majątku odrębnego pochodziły te środki, a następnie, czy wydatek związany z zakupem lokalu mieszkalnego mógł zostać pokryty zasobami z tego źródła. Według organów podatkowych lokaty na okaziciela zakładali rodzice skarżącej, również z jej majątku posagowego. Nie stanowi to jednak dla organów dowodu, iż lokaty te wchodziły do majątku odrębnego skarżącej. Przeciwnie, organy skarbowe powołują się na oświadczenie skarżącej i zeznania jej ojca R.R. twierdząc, że środki zgromadzone na lokatach stanowiły własność rodziców skarżącej. Tymczasem z zeznań R.R. wynika, że jako osoba dobrze sytuowana przekazywał córce rożne kwoty, które ona przeznaczała na lokaty, z myślą o budowie domu. Z wyjaśnień męża skarżącej wynika, że jej rodzice zakładali lokaty na okaziciela oraz, że lokaty te były zakładane również z majątku odrębnego skarżącej. Środki na te lokaty pochodziły zarówno z darowizn rodziców jak i z jej zarobków, stypendiów. Strona skarżąca wyjaśniła natomiast, że rodzicom oddawała wszystkie zarobione przez siebie pieniądze (ze stypendium sportowego, stypendiów naukowych i fundowanych, z prac na wysokościach), a rodzice z tych kwot zakładali lokaty na okaziciela. W świetle tych dowodów należało dojść do wniosku, że organy skarbowe nie uzasadniły w należyty sposób, dlaczego odmawiają tym dowodom wiarygodności. Oparły się natomiast na domniemaniach, że ze względu na to, że rachunki i lokaty zakładane były na okaziciela to należy domniemywać iż przedstawione przez skarżąca dowody mogły być własnością zupełnie innej osoby. Zapomniano jednak o tym, że swoją tezę organy podatkowe winny udowodnić. Organy podatkowe eksponując fakt zakładania lokat na okaziciela przez rodziców skarżącej nie uwzględniły tego, że z materiału dowodowego wynika, iż jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego przez skarżącą sprawy majątkowe skarżącej prowadzili jej rodzice. Po zawarciu małżeństwa nie było natomiast tak, by skarżąca i jej mąż przekazywali uzyskane przez siebie środki rodzicom skarżącej. Ustalenia w tym zakresie są niewystarczające, zwłaszcza że przedmiot sporu nie jest wysoki. Brak precyzji w ustaleniu źródła dochodu lokowanego na lokatach na okaziciela powoduje, że zaskarżone decyzje zależało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze względu na rok podatkowy (1996) organy skarbowe winny wziąć pod uwagę z urzędu ewentualne przedawnienie zobowiązania podatkowego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/wym. ustawy. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński