I SA/Po 162/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-05-21

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy zarzuty dotyczą nieistnienia tego obowiązku?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Jest on związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. W przypadku zarzutu nieistnienia zobowiązania podatkowego, organ egzekucyjny nie może go uwzględnić, jeśli wierzyciel w swoim stanowisku nie potwierdzi tego zarzutu.
Stan faktyczny
R. K. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące nieuiszczenia grzywny nałożonej mandatem karnym, kwestionując samo istnienie obowiązku i brak otrzymania mandatu. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) zwrócił się do wierzyciela (Wojewody) o zajęcie stanowiska, który uznał zarzuty za bezzasadne. Po uchyleniu przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia organu I instancji z powodu niewłaściwego oznaczenia stron, sprawa została ponownie rozpoznana i zarzuty ponownie uznano za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. R. K. złożył skargę do WSA, domagając się umorzenia mandatu i kwestionując zasadność egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Jerzy Małecki WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu r.pr. A. B.kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych i . 100) uwzględniająca podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złote i ./100) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł (słownie [...] złotych). /-/ K.Nikodem /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął wobec R. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wojewodę [...] z tytułu nieuiszczenia grzywny. Pismem z dnia 13.06.2008r. zobowiązany R. K. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu wskazał na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, stwierdził, że nie otrzymał mandatu i nie posiada dokumentu potwierdzającego jego nałożenie. Ponadto wskazał, że tytuł wykonawczy zawiera nieścisłości, takie jak brak numeru dowodu osobistego, daty i miejsca jego urodzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2005r. Dz.U. nr 229, poz. 1954, ze zm, dalej: u.p.e.a. zwrócił się do Wojewody [...] o zajęcie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia 30.07.2008r. nr [...] Wojewoda uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu wskazano że w związku z nieuregulowaniem przez R. K. mandatu karnego nr [...] [...] Urząd Wojewódzki w [...]. w dniu [...]. wystawił zgodnie z obowiązującymi przepisami tytuł wykonawczy i przekazał do realizacji do Urzędu Skarbowego w [...]. Wskazane w tytule wykonawczym zobowiązanie podlega egzekucji w trybie administracyjnym. Odnosząc się do kwestii nieotrzymania mandatu karnego przez R. K. organ wskazał, że nie ma prawa badać zasadności ukarania mandatem karnym, to uprawnienie przysługuje zgodnie z art. 101 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. -Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2001 r. nr 106, poz.1148 ze zm.) sądowi, na którego obszarze nałożono grzywnę. Wskazano, że w sytuacjach wymagających wyjaśnienia wierzyciel może jedynie pośredniczyć w przekazywaniu pism osób ukaranych do organów, którym nadano uprawnienie do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego, w związku z tym Wydział Finansów i Budżetu Urzędu Wojewódzkiego w [...] zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w [...] o wyjaśnienie okoliczności nałożenia na R. K. mandatu karnego. W odpowiedzi organ ścigania potwierdził zasadność ukarania mandatem karnym kredytowanym nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]. postanowieniem z 08.09.2008r. nr [...] po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a., uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku objętego wystawionym tytułem wykonawczym. Na powyższe postanowienie R. K. złożył pismem z dnia 18.09.2008r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej [...] wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że nie popełnił wykroczenia zakłócenia spokoju publicznego. Zarzucił nadto, że na kserokopii mandatu karnego przy dacie oraz przy podpisie są widoczne poprawki. Ponownie stwierdził, że nie nałożono na niego żadnego mandatu karnego. Wskazał również, że niezrozumiałe jest podanie w zaskarżonym postanowieniu jako strony postępowania - Urzędu Gminy w [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 08.10.2008r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jako przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia wskazano niewłaściwe oznaczenie stron, albowiem Urząd Skarbowy w [...] wydając postanowienie z 08.09.2008 r. nr [...] o oddaleniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, skierował je nie tylko do R. K., ale również do Urzędu Gminy w [...], który nie jest stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm, dalej: k.p.a.). Ustosunkowując się do wniosku R. K. o uchylenie nałożonego mandatu karnego, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 09.10.2008r. wydał na podstawie art.66 § 1 k.p.a. postanowienie zawiadamiające, że w sprawie umorzenia grzywny nałożonej orzeczeniem z dnia 20.07.2006r. nr [...] winien złożyć odrębne podanie do właściwego organu administracji publicznej – Wojewody [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy i właściwym określeniu stron postępowania , postanowieniem z dnia 24.10.2008r. nr [...], uznał za nieuzasadnione zarzuty R. K. w zakresie prowadoznego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Na powyższe postanowienie R. K. pismem z dnia 04.11.2008r. złożył zażalenie. Skarżący podniósł, że prowadzenie egzekucji w celu ściągnięcia należności z tytułu mandatu za wykroczenie, którego nie popełnił poczytuje jako usiłowanie wyłudzenia kwoty [...] zł. Dlatego wnosi o umorzenie należności. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z 27.11.2008r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie jest uprawniony do kontroli orzeczenia, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. W skardze skierowanej do WSA w Poznaniu R.K. wniósł o umorzenie mandatu karnego w kwocie [...] zł. Zarzucił po raz kolejny, że nigdy nie był ukarany mandatem karnym. Ponadto mandat zawiera niepełne dane osoby ukaranej i widoczne poprawki. W ocenie skarżącego czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu mandatu karnego stanowią próbę wyłudzenia pieniędzy. Ponadto skarżący zarzucił Urzędowi Skarbowemu w [...] nieustosunkowanie się do kwestii powiązania Urzędu Gminy w [...] z wystawionym na niego mandatem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na :,,- • sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270, ze zm.) -dalej p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona. R. K. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącego co do nieistnienia egzekwowanego obowiązku ( art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżący w toku całego postępowania podnosi, że nie popełnił zarzuconego mu czynu, a egzekwowanego mandatu nigdy nie otrzymał. W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z zarzutami zawartymi w skardze, które w znacznej mierze wykraczają poza zakres zaskarżonego aktu prawnego oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego np.: próba wyłudzenia pieniędzy przez organ, unikanie odpowiedzialności przez Urząd Skarbowy w [...] Odnosząc się do meritum sprawy, czyli zarzutu skarżącego w zakresie nieistnienia obowiązku, należy wskazać że w toku postępowania organ egzekucyjny Urząd Skarbowy w [...], zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zwrócił się do wierzyciela o uzyskanie stanowiska, co do wniesionych zarzutów. Zgodnie bowiem z wyżej wskazanym przepisem zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 - 7, 9 i 10 ww. ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela Wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, zatem organ ten nie może podważyć stanowiska wierzyciela. Zgodnie z art. 29 u. p.e.a.organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym,. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Takie stanowisko prezentowane jest w licznym orzecznictwie NSA, np. wyrok NSA z 23 czerwca 1998r., sygn. SA/Sz 1802/97, I SA/Po 139/03 z 17 marca 2005r. Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, iż zarzut nieistnienia zobowiązania podatkowego nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny, w sytuacji, gdy wierzyciel w postanowieniu z dnia 30 lipca 2008 r. nr [...], wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdzi tego zarzutu. Postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 lipca 2008 r. nr [...], wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdzi tego zarzutu. Postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 lipca 2008 r. nie zostało przez R. K. zaskarżone. Na marginesie należy wskazać, że Wojewoda [...] pismem z 03.07.2008r. zwrócił się do organu, który nałożył grzywnę o zajęcie stanowiska co do wymierzonej kary. Pismem z dnia 9 lipca 2008r. Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] potwierdził zasadność ukarania mandatem karnym R. K. Za pozbawiony racji należy również uznać zarzut skarżącego w zakresie niewyjaśnienia okoliczności dotyczących przywołania jako strony w postanowieniu z 08.09.2008r. nr [...] Urzędu Gminy w [...] Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z 08.10.2008r. nr [...], które zostało doręczone R. K. 10.10.2008r. wyeliminowano z obiegu prawnego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 8 września 2008 r., przyznając rację skarżącemu, że organ egzekucyjny błędnie określił stronę postępowania. Odnosząc się do zawartego w skardze żądania umorzenia mandatu karnego kredytowanego, wskazuje się, że zgodnie z art. 42 ust.4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249 poz.2104 ze zm.) organem właściwym do umorzenia grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego jest kierownik państwowej jednostki budżetowej na rzecz której przypadają te należności, o czym w toku postępowania skarżący został pouczony ([...]). Z tych przyczyn nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło