I SA/Po 1655/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-13
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Waldemar Inerowicz, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie zgłosił wniosku o upadłość we właściwym czasie lub niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki do egzekucji. W ocenie sądu, nawet jeśli członek zarządu był 'papierowym' prezesem i nie miał pełnej wiedzy o działalności spółki, jego bierna postawa i brak staranności w sprawowaniu funkcji, w tym udzielenie szerokiego pełnomocnictwa, świadczą o winie w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki z o.o. za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Zaległość powstała w okresie, gdy skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że była 'papierowym' prezesem, nie miała wiedzy o nieprawidłowościach i została wmanipulowana w sprawę przez grupę przestępczą. Organy podatkowe i sąd uznały, że skarżąca nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, a jej bierna postawa i brak staranności w sprawowaniu funkcji świadczą o winie w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: referent stażysta Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] uwzględniając podatek od towarów i usług w wysokości [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], po wszczęciu z urzędu postępowania, na postawie m.in. art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, 4, oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") orzekł o solidarnej odpowiedzialności [...] jako byłego prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w [...], za zaległość podatkową Spółki powstałą w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł oraz należne odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że [...] Sp. z o.o. z/s w [...] jako czynny podatnik podatku od towarów i usług złożyła za I kwartał 2012 r. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7K, wykazując w niej kwotę zobowiązania podatkowego do wpłaty w wysokości [...] zł. Spółka przedmiotową kwotę wpłaciła. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. DZ. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej: "ustawa o VAT") określił Spółce [...] Sp. z o.o. podatek od towarów i usług do zapłaty za:
- I kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł,
- II kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p. z upływem dnia [...] czerwca 2014 r. Na skutek nie podjęcia przez Spółkę środków zaskarżenia stała się ostateczna.
Na podstawie materiału dowodowego organ ustalił, że na poczet zadeklarowanego zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. Spółka dokonała w dniu [...] maja 2012 r. wpłaty w wysokości [...] zł. W związku z tym, iż rzeczoną kwotę Spółka wpłaciła po ustawowym terminie, który dla płatności za I kwartał 2012 r. upływał w dniu [...] kwietnia 2012 r. na poczet należności głównej zarachowano kwotę [...] zł, zaś na poczet odsetek naliczonych od rzeczonej zaległości podatkowej [...] zł. Dodatkowo w dniu [...] maja 2012 r. Spółka wpłaciła kwotę [...] zł. W konsekwencji do zapłaty pozostała kwota w wysokości [...] zł, której Spółka nie uregulowała.
W związku z brakiem dobrowolnego uregulowania przez Spółkę zobowiązań wynikających z powyższej decyzji, jak również wobec braku możliwości zaspokojenia przedmiotowych zobowiązań na drodze postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] grudnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej [...] jako byłego Prezesa Zarządu Spółki [...] Sp. z o.o. z/s w [...] za zaległość powstałą z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego.
W odwołaniu nadanym w dniu [...] kwietnia 2015 r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 1, § 2 pkt 2, 4, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, § 2, § 4 O.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że bezsporną okolicznością pozostawał fakt pełnienia przez [...] funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności przedmiotowego zobowiązania. Treść dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, w tym kopie dokumentów z akt rejestrowych [...] Spółka z o.o. wskazywała, iż zarząd w Spółce w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] lipca 2012 r. sprawowała jednoosobowo [...]. Z protokołu zgromadzenia Wspólników Spółki wynikało, że w tym dniu podjęto Uchwałę nr 3 o powołaniu do Zarządu Spółki [...], powierzając jej jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Okres zarządu w Spółce strona pełniła do [...] lipca 2012 r. W tym bowiem dniu, zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2012 r. Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę nr 2 w sprawie odwołania Prezesa Zarządu. Z kolei organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności odwołującej się za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. Wysokość przedmiotowej zaległości podatkowej została określona decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. określającą podatek od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za: I kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł, II kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł. Na podstawie zebranych dowodów kontrolujący stwierdzili, że w badanym okresie Spółka [...] wystawiała faktury niedokumentujące faktycznie przeprowadzonych transakcji sprzedaży. Faktury te nie mogły tym samym stanowić podstawy ustalenia podatku należnego z tytułu dostaw towarów. Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT Spółka, jako wystawca faktur, była obowiązana do zapłaty wykazanych w nich kwot podatku. Termin płatności określonego decyzją podatku przypadał na dzień [...] kwietnia 2012 r.
W świetle powyższego w czasie sprawowania przez stronę jednoosobowego zarządu, powstała zaległość ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. oraz upłynął termin płatności zobowiązania Spółki z tego tytułu. Przeprowadzone natomiast wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Powyższe zostało stwierdzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2014 r. umarzającym prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stwierdzono bowiem, że egzekucja okazała się bezskuteczna z uwagi na brak składników majątkowych zobowiązanej Spółki, do których można byłoby prowadzić postępowanie egzekucyjne. Tym samym obie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 116 § 1 i § 2 O.p. zostały spełnione.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Strona nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość Spółki lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jej winy. Bezspornym było, że strona jako członek zarządu Spółki nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem organu dowodzona przez stronę okoliczność terminowego regulowania wyłącznie deklarowanych przez Spółkę należności publicznoprawnych nie mogła być utożsamiana z brakiem podstaw do ogłoszenia upadłości.
Organ podkreślił, iż rzetelne i prawidłowe prowadzenie ksiąg i rozliczeń podatkowych jest obowiązkiem każdego podatnika. W przypadku zaś podatnika będącego osobą prawną obowiązek ciąży na organach reprezentujących podmiot gospodarczy. Skoro w rozpatrywanej sprawie reprezentująca Spółkę z o.o. [...] [...] nie dopełniła tego obowiązku, nie może oczekiwać uwolnienia jej od odpowiedzialności za przedmiotową zaległość podatkową.
Organ wyjaśnił, że Spółka pomimo ciążącego na niej obowiązku nie złożyła sprawozdań finansowych za poszczególne lata obrotowe.
Zarówno w aktach rejestracyjnych Spółki jak i w Urzędzie Skarbowym [...] brak było stosownych sprawozdań dotyczących lat 2012-2013. Nie mniej powyższy fakt nie złożenia sprawozdań finansowych, pozostawał bez wpływu na określenie właściwego momentu na zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki. Z akt sprawy wynikało bowiem, że [...] Sp. z o.o. nie wykonywała zobowiązań pieniężnych wobec swoich wierzycieli takich jak:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] z tytułu:
- podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2012 r.,
- zaliczek na podatek od towarów i usług za miesiące lipiec i sierpień 2012 r.
2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych z tytuł składek na:
- ubezpieczenie społeczne za miesiące: VII/2012, XI/2012, od 1/2013 do III/2014
- ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: VII/2012, od 1/2013 do III/2014,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: VII/2012, od 1/2013 do III/2014.
Biorąc pod uwagę zaległości podatkowe ciążące na Spółce organ stwierdził, iż właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki z o.o. [...] nastąpił nie później niż z końcem czerwca 2012 r. Od tego czasu Spółka zalegała z zapłatą zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r.
Prawidłowość stanowiska przyjętego przez organ odwoławczy, potwierdzał fakt pogłębiania się w kolejnych okresach, działalności Spółki złej sytuacji finansowej Spółki. W lipcu 2012 r. dodatkowo Spółka wygenerowała zaległość podatkową w podatku od towarów i usług, w miesiącu sierpniu i wrześniu 2012 r. nie uiściła należnych zaliczek na podatek od towarów i usług oraz począwszy od lipca 2012 r. zaprzestała regulowania wszelkich składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynikało z zestawienia zobowiązań, na dzień [...] czerwca 2012 r. Spółka posiadała wobec swoich wierzycieli nieuregulowane zobowiązania w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.
Pomimo spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, nakładającej na członka zarządu obowiązek zgłoszeniu wniosku o upadłość, [...] jako Prezes i jedyny członek zarządu, takiego wniosku wówczas nie zgłosiła.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nie zasługiwało na uwzględnienie twierdzenie strony, iż nie ponosiła ona winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość [...] Sp. z o.o. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż członek zarządu nie może skutecznie powoływać się na własne zaniedbania i żądać na tej podstawie zwolnienia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Odwołująca argumentowała brak swojej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki wskazując na fakt, iż nie sprawowała faktycznie zarządu nad Spółką, jak również, że nie posiadała wiedzy odnośnie działalności w zakresie obrotu tzw. "pustymi fakturami". Jak wynikało z wyjaśnień pełnomocnika strony złożonych do protokołu spisanego w dniu [...] maja 2015 r. w Izbie Skarbowej w Poznaniu [...] funkcję Prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. objęła dobrowolnie. Świadomie, za wynagrodzeniem, które miało opiewać na kwotę [...] zł zdecydowała się na kierowanie Spółką prawa handlowego.
Strona nie podjęła żadnych działań mających na celu sprawdzenie faktycznej sytuacji finansowej Spółki, przyjmując zapewnienia [...] o rzetelnym zarządzaniu przedsiębiorstwem, czego dowodem miały być okazane przed Notariuszem zaświadczenia o niezaleganiu zobowiązań podatkowych oraz składek ZUS.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zauważył, że przedłożone przez stronę zaświadczenia, nie mogły być przedstawione [...] u Notariusza, z uwagi na okres w jakim zostały wystawione przez uprawnione do tego organy.
Zdaniem organu bez znaczenia dla sprawy były powody, dla których strona zdecydowała się na objęcie funkcji Prezesa w Spółce.
Organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniom strony, że już na etapie zakupu udziałów w Spółce nie miała żadnych podejrzeń, że działalność Spółki może być niezgodna z prawem. Same bowiem okoliczności towarzyszące sprzedaży i zakupu udziałów Spółki, które były tylko formalną i tak naprawdę fikcyjną sprzedażą (nigdy bowiem nie doszło do faktycznej zapłaty za nabyte udziały), powinny wzbudzić u [...] podejrzenia o nieuczciwych działaniach osób, uprawiających ten nielegalny proceder.
Organ odwoławczy nie dał również wiary oświadczeniu strony, że funkcję Prezesa pełniła formalnie i nigdy nie podpisywała żadnych dokumentów. [...] jako Prezes Spółki [...] w dniu [...] lutego 2012 r. udzieliła [...] szerokiego pełnomocnictwa, które jako szczególnego rodzaju oświadczenie woli, dowodzi o pełnej świadomości [...] o przysługujących jej prawach w zakresie prowadzenia spraw Spółki oraz zdolności do podejmowania czynności cywilno-prawnych.
Organ odwoławczy podzielił zdanie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] uznając, że powołane przez odwołującą okoliczności nie uzasadniały wyczerpania przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Nadto strona nie wskazała mienia Spółki z o.o. [...], z którego egzekucja umożliwiłaby uspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Nie wskazała majątku ruchomego jak i nieruchomego, jak również jakichkolwiek wierzytelności mogących stanowić podstawę skutecznego wyegzekwowania przedmiotowych zaległości podatkowych. W świetle powyższych ustaleń uznano, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p., pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności [...] za zaległość podatkową nie została spełniona.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że są one bezzasadne i nie znajdywały oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy.
W skardze z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca nie sformułowała wprost zarzutów wobec zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że niniejsza sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego członka zarządu Spółki, co w przypadku skarżącej odnosi się do okresu niespełna pięciu miesięcy pełnienia tej funkcji, tj. od [...] lutego do [...] lipca 2012 r. Zauważyła, że od samego początku współpracowała z urzędem skarbowym, udostępniając wszystkie dokumenty, adresy skrzynek e-mail z hasłami dostępu, jak również numery spraw toczących się w prokuraturach, by w pełni zobrazować faktyczny stan spraw. Zaznaczyła, że urząd skarbowy pomimo, iż skarżąca jest ofiarą działalności grupy przestępczej wmanipulowaną w tą sprawę, oszukaną i okłamaną, wszczął postępowanie na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...], która w swym uzasadnieniu jednoznacznie opisywała mafię paliwową i struktury jej działania.
W dalszej treści skargi skarżąca opisuje okoliczności w jakich doszło do zaproponowania i objęcia przez nią funkcji prezesa Spółki [...]. Opisała również, swoją sytuację materialną, która jak twierdzi, była bezpośrednią przyczyną wyrażenia zgody na objęcie funkcji prezesa w rzeczonej Spółce. Co więcej [...] zapewnił skarżącą o swojej uczciwości i wiarygodności. Ponadto jak podnosi [...] w 2012 r. nie było żadnych powodów do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Skarżąca podkreśliła, że zobowiązanie, za które orzeczono o jej odpowiedzialności jest wynikiem działalności grupy przestępczej, z którą strona nie ma nic wspólnego.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Mając na uwadze przytoczony powyżej przepis do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.
Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu to:
- nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki,
- wykazanie, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o ich odpowiedzialności jako osób trzecich, Ordynacja podatkowa definiuje jako:
- wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy.
- wykazanie członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności zbadania wymaga zaistnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
W ocenie Sądu zasadnie organy obu instancji ustaliły, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez skarżącą. Podkreślić należy, że niekwestionowany przez skarżącą jest zarówno fakt czynnego pełnienia przez nią funkcji członka zarządu, jak i bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki z o.o. [...]. Skarżąca kwestionuje natomiast fakt, konieczności zgłoszenia w 2012 r. wniosku o upadłość Spółki. Jak podnosi, w tamtym okresie nie było podstaw do zgłoszenia upadłości, gdyż zaczęto inwestować w Spółkę, przeniesiono biuro z [...] na ul. [...] do luksusowego apartamentowca, kupowano cysterny, płacono terminowo wszelkie zobowiązania. Ze stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. Fakt podejmowania przez Spółkę powyższych działań nie stanowi okoliczności uzasadniających niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość. W świetle bowiem przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z treści art. 10 wymienionej ustawy wynika natomiast, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa dłużnik jest niewypłacalny jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bądź w przypadku osoby prawnej, zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas gdy zobowiązania te wykonuje (art. 11 cyt. ustawy). Powyższy zapis oznacza, że spełnienie którejkolwiek z dwóch przesłanek wymienionych w art. 11 w/w ustawy obliguje zarząd spółki z o.o. do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w sposób jednoznaczny wykazał, że taki wniosek powinien być zgłoszony nie później niż z końcem czerwca 2012 r. Organy wykazały, wbrew twierdzeniu skarżącej, że [...] Sp. z o.o. nie wykonywała zobowiązań pieniężnych wobec swoich wierzycieli.
Sąd zauważa, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie zakwestionował faktu, że Spółka zobowiązania podatkowe zadeklarowane w deklaracji podatkowej VAT - 7K za I kwartał 2012 r. w kwocie [...] zł oraz II kwartał 2012 r. w kwocie [...] zł, wpłaciła. [...] twierdząc, że Spółka terminowo regulowała zobowiązania podatkowe nie bierze pod uwagę faktu, że były to jedynie zobowiązania zadeklarowane, a nie wynikające z przepisów prawa. W tym miejscu należy podkreślić, że powstające z mocy prawa zobowiązanie podatkowe (a taki charakter ma zobowiązanie będące przedmiotem niniejszej sprawy) staje się wymagalne w terminie jego płatności w kwocie faktycznie należnej, tj. wynikającej z przepisów prawa, a nie zadeklarowanej przez dłużnika. Dlatego też, w świetle ujawnionego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] podatku od towarów i usług do zapłaty za I kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł oraz za II kwartał 2012 r. w wysokości [...] zł, których Spółka nie uregulowała, podnoszony przez skarżącą fakt terminowego regulowania jedynie zadeklarowanych przez Spółkę zobowiązań nie świadczy o tym, że Spółka nie posiadała zaległości.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zobowiązanie publicznoprawne, za które orzeczono o odpowiedzialności strony, zostało określone po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...]. Zgromadzone w toku postępowania kontrolnego dowody pozwalały na stwierdzenie, że działalność podmiotu posiadała wszelkie oznaki funkcjonowania w zorganizowanym oszustwie wewnątrzwspólnotowym mającym na celu zaniżenie zobowiązań w podatku od towarów i usług w zakresie obrotu paliwami ciekłymi. Na podstawie zebranych dowodów kontrolujący stwierdzili, że Spółka [...] w badanym okresie nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, a znajdujące się w dokumentacji zarówno faktury dotyczące zakupu jak i sprzedaży nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Podkreślić należy, że na żadnym etapie postępowania organy podatkowe nie zanegowały faktu, iż skarżąca nie uczestniczyła w zorganizowanej grupie przestępczej. Zauważyć jednakże należy, że brak odpowiedzialności karnej skarżącej nie stanowi ekskulpacji w świetle art. 116 O.p.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie podzielił także stanowiska skarżącej, w zakresie braku jej winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki [...].
Nie można zgodzić się również ze stwierdzeniem [...], że jako "papierowy" prezes nie miała nic wspólnego z tym procederem, że jest ofiarą w tej sprawie podstępnie wmanipulowaną i oszukaną przez osoby trudniące się oszustwem, a mianowicie [...] i [...], nie mającą żadnej wiedzy ani kompletnie żadnego wpływu na to co się działo. Sąd zauważa, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu na stronach 12 - 15 zaskarżonej decyzji (karty 229 verso – 227 akt adm.) wskazał jednoznacznie, że nie jest okolicznością uwalniającą od odpowiedzialności skarżącej fakt, iż rzeczone zaległości podatkowe powstały w wyniku przestępczego działania [...]. Organ odwoławczy wskazał jednoznacznie, że poprzez swoje zaniechania skarżąca sama pozbawiła się możliwości poznania faktycznej sytuacji finansowej Spółki. Bezspornym jest, iż [...] jako zarządzająca Spółką, na której spoczywa odpowiedzialność za jej działalność, powinna była interesować się sprawami Spółki, czego nie czyniła.
W skardze skarżąca zarzuca organom podatkowym nie wyciągnięcie prawidłowych wniosków z zaistniałych okoliczności w sprawie (przestępcza działalność Spółki), które na podstawie KRS przeniosły odpowiedzialności na [...]. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w jego ocenie wina skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki jest bezsporna. Stwierdzając również w treści zaskarżonej decyzji, że prawo do prowadzenia spraw, a zatem również posiadania informacji o stanie majątkowym i finansowym Spółki jest jednocześnie obowiązkiem ustawowym członka zarządu, wynikającym wprost z art. 201 § 1 ustawy z dnia 8 listopada 2000 r. - Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. 2000 r. Nr 94 poz. 1037 ze zm.) jednoznacznie wskazał, że strona powinna mieć wiedzę o działaniach podejmowanych przez Spółkę jak i jej bieżącym stanie finansowym. W tym miejscu dodać należy, że przy dołożeniu minimum staranności ze strony [...], weszłaby również w posiadanie informacji o przestępczym procederze uprawianym w Spółce przez [...] i [...], co pozwoliłoby na natychmiastowe podjęcie działań zmierzających do przestania uprawiania rzeczonego procederu lub zrezygnowania z piastowanej funkcji. Co więcej wskazać należy, że należyte sprawowanie funkcji członka Zarządu Spółki uniemożliwiałoby zainicjowanie takiego procederu. Nie interesując się sprawami Spółki, w tak podstawowym zakresie jak prowadzona działalność, z kim i w jakim zakresie Spółka współpracuje, przyczyniła się do rozwinięcia nielegalnego procederu, narażając Spółkę na milionowe straty. Sam fakt posiadania przez skarżącą wiedzy o nielegalnym procederze uprawianym przez Spółkę, nie ma tak istotnego znaczenia jak fakt, iż mogła wejść w posiadanie takowej wiedzy, a tym samym mogła i powinna ocenić skalę i zakres wskazanego procederu oraz jego wpływ na stan majątkowy i finansowy Spółki. Natomiast skarżąca swoją bierną postawą sama przyczyniła się do umożliwienia [...] i [...] rozwinięcia działalności przestępczej. Sama dobrowolnie zgodziła się na pełnienie funkcji członka zarządu, dobrowolnie i świadomie działając jako zarząd Spółki udzieliła pełnomocnictwa [...] do reprezentowania Spółki przed organami administracji państwowej, samorządowej, organami podatkowymi, organami celnymi, kontroli skarbowej, a także wszelkimi innymi podmiotami, nie wyłączając sądów powszechnych, we wszelkiego rodzaju sprawach oraz do zawierania w imieniu Spółki wszelkich umów handlowych; do przyjmowania, wystawiania, podpisywania wszelkich dokumentów rachunkowych, finansowych i skarbowych. Od samego początku miała świadomość, że jej zarząd, jak sama określa, miał być "papierowy". Co więcej, za takie sprawowanie zarządu w Spółce przyjmowała korzyści finansowe w wysokości [...] zł. Zawierając umowę kupna udziałów Spółki (k. 134-136 akt adm.), jak sama oświadcza do protokołu z dnia [...] maja 2015 r. (k. 189), była fikcyjnym kupującym.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wobec ziszczenia się przesłanek określonych w ustawie, organy prawidłowo zastosowały przepis art. 116 § 1 O.p. orzekając o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako osoby trzeciej.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") orzekł jak w p. I sentencji.
O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło