I SA/Po 1661/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "X" S.A. w Z. G. na decyzję Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1995 r. postanawia umorzyć postępowanie. /-/ Maria Skwierzyńska Do Naczelnego Sądu Administracyjnego O.Z. w Poznaniu wpłynęła dnia [...] lutego 2001 r. skarga T. w Z. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie określenia podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Minister Finansów stwierdził nieważność decyzji będącej przedmiotem skargi, wobec czego strona cofnęła skargę. Fakt ten skutkował wydaniem dnia [...] listopada 2002 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny O.Z. w Poznaniu postanowienia o umorzeniu postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi. W następstwie powyższej okoliczności Izba Skarbowa w Z., po ponownym rozpatrzeniu odwołania podatnika, wydała w dniu [...] lipca 2002 r. decyzję w sprawie określenia Spółce podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. Wskazana decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego O.Z. w Poznaniu. Postępowanie sądowe wywołane skargą dotyczącą tego aktu nie zostało dotąd prawomocnie zakończone. Dnia [...] grudnia 2004 r. T. wniosło do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej cytowanym wyżej postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. W rezultacie kolejnych postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych, Minister Finansów wszczął postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. postępowanie w sprawie, a następnie orzekł o wygaśnięciu – jako bezprzedmiotowej – decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2002 r. stwierdzającej nieważność wskazanej wyżej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000 r. Dnia 28 maja 2009 r. tut. Sąd wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w.w. postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie umorzenia postępowania ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. W dniu [...] maja 2009 r. Minister Finansów, po rozpoznaniu odwołania T. w Z. od decyzji z dnia 2[...]listopada 2007 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2002 r., stwierdzającej nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzją Ministra Finansów stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę w dniu [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 lipca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2007 r. (sygn. akt: III SA/Wa 1047/09). Wyrok ten, wskutek złożenia przeciw niemu skargi kasacyjnej przez Ministra Finansów, został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 6 listopada 2009 r. (sygn. akt: I FSK 1761/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed tutejszym Sądem dotyczy decyzji Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie określenia podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. Pierwotnie, z uwagi na stwierdzenie dnia [...] czerwca 2002 r. przez Ministra Finansów nieważności przedmiotowej decyzji, strona cofnęła skargę, wskutek czego Naczelny Sąd Administracyjny O.Z. w Poznaniu umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Obecny etap postępowania został zainicjowany złożeniem przez Spółkę skargi o wznowienie umorzonego postępowania, ze względu na wydanie przez Ministra Finansów decyzji o wygaśnięciu decyzji tego organu stwierdzającej nieważność decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Tutejszy Sąd wznowił postępowanie w sprawie decyzji Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. – funkcjonującej w powyższej sytuacji w obrocie prawnym równolegle z decyzją Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] lipca 2002 r., a dotyczącą tożsamej sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym, rozpoznawanej także przez tutejszy Sąd. Powyższa sytuacja była niewątpliwie wynikiem wysokiej aktywności procesowej stron niniejszego postępowania oraz Ministra Finansów, której skutki – niekorzystne zarówno dla tych podmiotów, jak i bezpieczeństwa obrotu – czy też szerzej - interesu publicznego w demokratycznym państwie prawnym (vide: art. 2 Konstytucji RP), eliminowane były wielorakimi orzeczeniami sądów administracyjnych, których celem było ostateczne ustabilizowanie sytuacji stron w odniesieniu do ich praw i obowiązków z zakresu prawa podatkowego. Taki też skutek odniósł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2009 r. (sygn. akt: III SA/Wa 1047/09), utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2009 r. (sygn. akt: I FSK 1761/09), uchylający decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2007 r., które stwierdzały wygaśnięcie decyzji tego organu o stwierdzeniu nieważności decyzji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, na którą słusznie wskazał w powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż zaistniały w obrocie prawnym proceder - wywołany w gruncie rzeczy nadużywaniem przez Ministra Finansów stosowania trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych i w konsekwencji prowadzący do istnienia obok siebie dwóch decyzji w tożsamej sprawie podatkowej – godził niewątpliwie w obwarowane konstytucyjnie domniemanie ważności decyzji podatkowej – w tym przypadku decyzji z dnia [...] czerwca 2002 roku i wydanej w jej następstwie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r. Ponadto należy wskazać, na co również zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych – zarówno Dyrektora Izby Skarbowej w Z., jak i Ministra Finansów - w żadnej ze spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne w obszarze dotyczącym przedmiotu niniejszej sprawy nie wynika obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego ani decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002 r., ani też decyzji Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] lipca 2002 r. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż w obrocie prawnym funkcjonuje obecnie wyłącznie druga ze wskazanych decyzji, która określa T. w Z. podatek od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r., tj. decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002 r., co skutkuje uznaniem decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2000 r. za nieistniejącą w obrocie prawnym. Podkreślić należy, że obie decyzje wydane przez Izbę Skarbową w Z. - zarówno ta z [...] grudnia 2000 r., jaki i ta z [...] lipca 2002 r. – dotykają tego samego podmiotu i przedmiotu postępowania, tj. podatku od towarów i usług od T. za miesiąc wrzesień 1995 r. Tym samym tylko jedna z tych decyzji, tj. decyzja z [...] lipca 2002 r. może stanowić przedmiot skutecznej skargi i tym samym uzasadniać prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W perspektywie powyższych wyjaśnień oraz treści art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a., należy stwierdzić – uznając za wiążące stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone faktycznie w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie - że w niniejszym postępowaniu zaistniała przyczyna jego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000 r. stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie została wyeliminowana z w.w. obrotu prawnego. W zaistniałym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ Maria Skwierzyńska