I SA/Po 1686/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-07-05

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może wystawić faktury korygujące w celu umniejszenia podstawy opodatkowania i podatku należnego, gdy pierwotna umowa została rozwiązana, a projekt został odsprzedany innemu podmiotowi, a następnie bezpośrednio zapłacono pierwotnemu wykonawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka cywilna nie miała podstaw prawnych do wystawienia faktur korygujących w celu umniejszenia obrotu i podatku należnego. Organy podatkowe słusznie stwierdziły, że w sytuacji, gdy pierwotny zamawiający (spółka "B") dokonał odsprzedaży niezakończonego projektu duńskiej firmie "E", to właśnie spółka "B" powinna wystawić fakturę na sprzedaż projektu, a nie pierwotny wykonawca (spółka "A"). W związku z tym, spółka "A" bezpodstawnie umniejszyła swój obrót i podatek należny.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" wykonała dokumentację projektową dla spółki "B" na podstawie umowy. W związku z problemami płatniczymi i brakiem możliwości wywiązania się "B" ze zobowiązań wobec duńskiego kontrahenta "E", doszło do odsprzedaży projektu firmie "E". Spółka "A" wystawiła faktury korygujące, aby umniejszyć należność z pierwotnych faktur. Organy podatkowe uznały te faktury za nieuzasadnione, co zostało utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową. Spółka "A" zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd.WSAKatarzynaNikodem(spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi na decyzję z dnia [...] w przedmiocie 05 lipca 2005 r. Z. P., J. S. i P. W. firmy A s.c. w P. Izby Skarbowej [...] podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2000 roku oddala skargę. /-/ k. Nikodem /-/G.Gorzan /-/ W.Zygmont Decyzją nr [...] z dnia [...] Urząd Skarbowy określił spółce cywilnej "A " Z. P., J. S. i P. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2000 r. w wysokości [...] zł i zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w kwocie [...] zł, za miesiąc wrzesień i listopad skorygowano wartość sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług stawką 22% i wartość sprzedaży z tytułu eksportu, z uwagi nieprawidłowego rozliczenia przez podatnika eksportu usług. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia poczynione w toku kontroli w spółce cywilnej "A" przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w zakresie podatku od towarów i usług za rok 2000. W wyniku kontroli ustalono, że w dniu [...] marca 2000 r. spółka "A " zawarła umowę nr [...] ze spółką akcyjną "B " S.A. na opracowanie dokumentacji warsztatowej konstrukcji stalowej budynku portu lotniczego C oraz koordynację i autoryzację części zadania wykonywanej przez zakład Z-2 "D" s.a. W umowie zaznaczono, że w razie odstąpienia w całości lub w części od umowy przez zamawiającego ("B ") lub Biuro Projektów z przyczyn, za które Biuro Projektów nie ponosi odpowiedzialności, zamawiający zapłaci wartość prac wykonanych do czasu odstąpienia od umowy. W tych okolicznościach opracowanie zostanie wydane zamawiającemu po zapłaceniu przez niego należnego wynagrodzenia.. Wartość kontraktu określono na kwotę [...] zł. Strony umowy' ustaliły etapowe wykonywanie i przekazywanie projektów, których rozliczenie następowało w terminach określonych w umowie na podstawie wystawionych przez podatnika faktur. W związku z realizacją umowy "A " wystawił faktury: * nr [...] z dnia [...] 05.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...] z dnia [...] 06.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...] z dnia [...] 07.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...] z dnia [...] 08.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł. Faktury te zostały wykazane w ewidencji sprzedaży VAT, a podatek należny rozliczony w składanych deklaracjach VAT-7. Również odbiorca faktur "B" s.a. rozliczył podatek naliczony wynikający z wyżej wymienionych faktur. "B" s.a. zapłacił w całości za fakturę [...], częściowo za fakturę [...], za faktury [...] i [...] należności nie zostały uregulowane. Jak wynika z materiału dowodowego (Oświadczenie "B" s.a.. z dnia [...] 09.2000 r.) spółka "A" S.A. nie mogła się wywiązać ze zobowiązania wobec spółki duńskiej E do dnia [...] 09.2000 r, w związku z czym "B" i E w dniu [...]09.2000 r. w A. zawarli porozumienie, na mocy którego "B " dostarczy firmie duńskiej "aktualny stan" projektu, pod warunkiem uiszczenia wymagalnej należności wobec A. W tej sytuacji "B" S.A. wyraził zgodę na cesję płatności na rzecz A, jak również, że zapłata na rzecz A będzie traktowana jako zapłata dla "B" S.A. Nadto strony ustaliły, że odpowiedzialność gwarancyjna za jakość projektu zostaje w dalszym ciągu po stronie "B" S.A. Poza tym strony ustaliły, że dalsze prace projektowe oraz wprowadzone zmiany do wykonanych projektów, A przekaże bezpośrednio duńskiej firmie E - co zostanie potwierdzone fakturami VAT. W dniu [...] października 2000 r. i [...] listopada 2000 r. E wpłaciła na konto podatnika kwotę po [...] zł tytułem zapłaty za projekt. Spółka A wystawiła w dniu [...] października 2000 r. na powyższe kwoty faktury na E nr [...] i [...]. W dniu [...] października 2000 r. A wystawił dla "B" S.A. faktury korygujące nr l[...], [...] i [...] na łączną kwotę [...] zł umniejszające do zera należność z faktur VAT [...] i [...] oraz z faktury nr [...] do wartości zapłaconej należności. Jako podstawę dokonania korekty podano "scedowanie bezpośredniej płatności na E A/S." W związku z powyższym organ podatkowy stwierdził brak podstaw do wystawienia faktur korygujących i tym samym do umniejszenia podstawy opodatkowania. Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym zarzuca naruszenie: - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm.), naruszenie § 43 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 109, poz. 1245, ze zm.), - naruszenia art. 180, 191, 210§4 ustawy Ordynacja podatkowa. Pełnomocnik strony podnosi, że faktury korygujące zostały wystawione w oparciu o postanowienia §43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 109 poz. 1243, ze zm.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 637 ust. 2 kodeksu cywilnego. Z uwagi na fakt, że dokumentacja projektowa wykonana przez A S.C. na rzecz "B" s.a.. stała się dla "B" bezużyteczna, ponieważ nie mogła stanowić podstawy do kontynuowania współpracy i świadczenia dalszych usług na rzecz E A/S. . Firma A S.C. uznała reklamację złożoną w tym zakresie przez spółkę "B" s.a. Podstawą prawną uznania reklamacji był art. 637§2 kodeksu cywilnego. Wadliwość dzieła w rozumieniu art. 556§1 kc, zdaniem strony, polega na "zmniejszeniu jej wartości lub użyteczności ze względu na cel w umowie oznaczony. Nadto w odwołaniu strona wyjaśnia, że błędnie użyto na fakturach korygujących terminu "scedowanie", termin ten miał na celu potwierdzenie dwóch faktów: rozwiązana umowy z dnia [...] marca 2000 r. i zawarcie nowej ustnej umowy pomiędzy A , a E A/S. Izba Skarbowa , nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreśla, że twierdzenia strony zawarte w odwołaniu nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Organ zauważa, że powołane przez stronę przepisy 637§2 oraz art. 556§w związku z art. 638 kc dotyczą sytuacji, gdy wina za wady dzieła leży po stronie wykonawcy, a taka sytuacja po stronie podatnika nie wystąpiła. Nadto wskazuje w decyzji, że nie można uznać, że projekt był "nieprzydatny" skoro duński kontrahent zgodnie z porozumieniem wpłacił na konto podatnika [...] zł (w dwóch ratach). W związku z powyższym, organ uznał, że faktury korygujące wystawione przez podatnika, w związku ze zmianą zleceniodawcy i przejęciem wykonanego projektu przez E nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu i zostały wystawione z naruszeniem art. 15 ust.l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.nr 11 poz. 50, ze zm.) oraz § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz. 1245, ze zm.). Powyższa decyzja Izby Skarbowej została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze, podobnie jak w odwołaniu, skarżący zarzuca naruszenie: * art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm.), * art. 180, 191, 210§4 Ordynacji podatkowej, * niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 109 poz. 1245, ze zm.) W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących podnosi te same argumenty, co w złożonym odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271, ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w głównej mierze do oceny materiału dowodowego. Bezsporne w sprawie jest, że w dniu [...] marca 2000 r. "B" S.A. zleciła spółce cywilnej A wykonanie opracowania dokumentacji warsztatowej konstrukcji stalowej budynku lotniczego C . W umowie zaznaczono, że w razie odstąpienia w całości lub w części od umowy przez zamawiającego ("B ") lub Biuro Projektów z przyczyn, za które Biuro Projektów nie ponosi odpowiedzialności zamawiający zapłaci wartość prac wykonanych do czasu odstąpienia od umowy. W tych okolicznościach opracowanie zostanie wydane zamawiającemu po zapłaceniu przez niego należnego wynagrodzenia.. Wartość kontraktu określono na kwotę [...] zł. Strony umowy ustaliły etapowe wykonywanie i przekazywanie projektów, których rozliczenie następować miało w terminach określonych w umowie, na podstawie wystawionych przez podatnika faktur. W związku z realizacją umowy "A " wystawił faktury: * nr [...] z dnia [...] 05.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...] z dnia [...] 06.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...] z dnia [...] 07.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł * nr [...]z dnia [...] 08.2000 r. na wartość netto [...] zł podatek należny [...] zł. Faktury te zostały wykazane w ewidencji sprzedaży VAT, a podatek należny rozliczony w składanych deklaracjach VAT-7. Również odbiorca faktur "B" s.a. rozliczył podatek naliczony wynikający z wyżej wymienionych faktur. W sprawie podatnik nie kwestionują powstania obowiązku podatkowego z tytułu wykonanych usług, za które zostały wystawione faktury na rzecz "B" s.a. Skarżący jednak wskazuje, że zaistniałe okoliczności uzasadniały skorygowanie podatku należnego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz "B" s.a. poprzez wystawienie faktur korygujących. Niemniej należy zauważyć, że w skardze wskazuje się na różne przyczyny wystawie faktur korygujących, na stronie 6 skargi skarżący wskazuje, że wystawienie faktur korygujących spowodowane było uznaniem reklamacji "B", natomiast na stronie 7 skargi, powołuje, że w dniu [...] września 2000 r. nastąpiło rozwiązanie umowy z dnia [...] marca 2000 r. i zawarcia nowej ustnej umowy pomiędzy A s.c. , a E . Powołane przez skarżącego okoliczności nie znajdują, w ocenie Sądu, odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Strona w toku postępowania nie przedłożyła wiarygodnego dowodu potwierdzającego wskazane okoliczności. Organy podatkowe słusznie uznały za niewiarygodne wyjaśnienia podatnika, co do uznania reklamacji "B". Strona nie przedłożyła żadnego dowodu na okoliczność, że dokumentacja wykonana przez podatnika była wadliwa. Również nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym fakt, że projekt wykonany przez podatnika był "nieprzydatny". Zarówno umowa z dnia[...] marca 2000 r., jak i porozumienie z dnia [...] września 2000 r., jak wreszcie sama treść zakwestionowanych faktur korygujących wskazują, że w dniu [...] września 2000 r., w związku z problemami płatniczymi oraz brakiem możliwości wywiązania się "B" ze zobowiązań wobec duńskiego kontrahenta, "B " dokonał odsprzedaży niezakończonego projektu firmie duńskiej E a/s. O tym świadczą pierwsze zdania oświadczenia z dnia [...] września 2000 r., jak również dalsza jego treść: między innymi, że "B" ponosił będzie nadal odpowiedzialność gwarancyjną za jakość projektu, jak również uzgodnienia, co do rozliczeń finansowych (firma duńska zaspokoi pozostałe do realizacji płatności "B" wobec spółki A , a wpłata na rzecz A będzie traktowana jako zapłata dla "B" s.a.). W związku z powyższym to "B" powinien wystawić fakturę na sprzedaż projektu (zakupionego wcześniej od podatnika) a nie spółka A . W związku z tym, organy podatkowe słusznie uznały, że podatnik bez podstawy prawnej umniejszył obrót i podatek należny z tytułu sprzedaży projektu, uwzględniając w rozliczeniu za miesiąc październik 2000 r. wystawione faktury korygujące, czym naruszył art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm) W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło