I SA/Po 1745/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-05-19
Skład orzekający: Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie w procesie prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego, na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli oferta nabycia akcji nie była ofertą publiczną w rozumieniu ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi?Ratio decidendi
Dochód ze sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie przez pracownika w procesie prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego, na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli oferta nabycia akcji nie była ofertą publiczną. Oferta skierowana do pracowników spółki, nawet jeśli licznych, nie jest ofertą publiczną w rozumieniu ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a tym samym nie spełnia przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego.Stan faktyczny
Podatniczka A.K. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy, twierdząc, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie w procesie prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego powinien być zwolniony z podatku. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że sprzedaż akcji nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, ponieważ oferta nabycia akcji nie była ofertą publiczną. Podatniczka zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/W. Zygmont
Podatniczka A. K. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł w podatku dochodowym za [...] r. z uzasadnieniem, iż zapłacony podatek zawyżyła o kwotę podatku od dochodu uzyskanego ze sprzedaży na Giełdzie Papierów Wartościowych akcji zwykłych na okaziciela serii A Banku. Akcje nabyła nieodpłatnie na podstawie ustawy z dnia 30.08.1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 118, poz. 561 ze zm.). Dochód z tej sprzedaży podlega zwolnieniu na podstawie art. 52 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty stwierdzając, iż sprzedaż akcji nie korzysta ze zwolnienia o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odwołaniu podatniczka domagała się stwierdzenia nadpłaty twierdząc, że uregulowania zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21.08.1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowym (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.) nie dotyczą sytuacji opisanej we wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Bank. nie był bowiem przedsiębiorstwem państwowym ani nie przekształcił się w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, ponieważ zawsze był spółką akcyjną.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymała w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca pozbawił ofertę nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Wynika to z art. 2 ust. 1 pkt 2 Prawa o publicznym obrocie papierów wartościowych i funduszach powierniczych i pozostaje w oczywistym związku z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Nie jest publicznym obrotem udostępnianie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych). Przepisy więc art. 36 i 38 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych dają podstawę do stwierdzenia, że pojęcie udostępnienia akcji pracownikom obejmuje zarówno proponowanie nabycia jak i nabywanie akcji przez pracowników prywatyzowanej spółki. Fakt, że akcje te należały do Skarbu Państwa wynika z umowy ich nieodpłatnego zbycia.
W skardze podatniczka domagała się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z powołaniem się na przepis art. 79 § 1, art. 76 § 2 i 3 O.p. Uzasadniając skargę wywodziła, że nabycie przez pracowników akcji nastąpiło na podstawie oferty publicznej, o czym świadczy podanie jej do powszechnej wiadomości. Dochody ze sprzedaży akcji, jako dopuszczonych prawomocną decyzją i uchwałą organu administracji państwowej do publicznego obrotu papierami wartościowymi i nabytych na podstawie publicznej oferty, pozostawały do dnia 31.12.2003r. zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną.
Powody.
Zarzuty skarżącej o błędnej interpretacji przepisów zarówno ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi czy też przepisów ustawy o podatku dochodowym są bezzasadne.
Odpłatne zbycie akcji przez skarżącą stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca uzyskała akcje nieodpłatnie jako pracownik banku, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30.08.1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 118, poz. 561 ze zm.). W art. 36 i 37 tej ustawy został określony tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach, a brzmienie art. 33 ust. 1 ustawy - zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "z zastrzeżeniem przepisu art. 36 i 37" wskazuje, iż tryb zbywania akcji pracowniczych jest odrębny od innych trybów zbywania akcji wymienionych w tym przepisie, w tym i ogłoszonej publicznie oferty.
Nie jest publicznym obrotem udostępnianie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom spółki (art. 2 ust. 1 pkt 2 Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych). W zakresie publicznego obrotu w sprawie ma bowiem zastosowanie definicja zawarta w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.) według, którego, publicznym obrotem jest proponowanie nabycia, nabywanie lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie akcji skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata.
Cechą publicznej oferty jest przeto powszechny dostęp do akcji przez ogół społeczeństwa bez względu na liczbę osób, do których jest skierowana oferta. Jeśli oferta nie jest skierowana do ogółu społeczeństwa, a do konkretnie oznaczonych adresatów, nawet jeśli ich liczba przewyższa 300 osób, to nie sposób jest mówić o ofercie publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 21.07.1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Ustawa pozbawia zatem ofertę nabycia akcji przez pracowników spółki charakteru publicznego (art. 2 ust. 1 pkt 2 Prawa o publicznym obrocie papierów wartościowych i funduszach powierniczych w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych).
Akcje zwykłe na okaziciela serii A Banku nabyte przez skarżącą jako pracownika tego banku w procesie jego prywatyzacji, nie spełniają przesłanek określonych w art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do zwolnienia sprzedaży tych akcji od podatku dochodowego.
Tak więc od dochodu ze sprzedaży akcji spółki akcyjnej z dnia 30.08. 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw (Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm.), trzeba zapłacić podatek dochodowy. Dochody ze sprzedaży kumuluje się z innymi dochodami uzyskanymi przez tę samą osobę z innych źródeł przychodów ( por. wyroki NSA: z dnia 22.11.2001r. I SA/Po 1238/00 niepublikowany, z dnia 27.05.2003r. SA/Bk 1403/02 Glosa 2003/11/24, z dnia 1.02.2002r. III SA 2485/00 LEX nr 53608, z dnia 17.12.2001r. III SA 1022/00 LEX nr 53610, z dnia 12.10.2001r. III SA 970/00 M. Podat. 2001/11/2 LEX nr 49145 ).
Informacje skarżącej o trudnej sytuacji rodzinnej nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Należy wskazać, że osoby, które w związku z prywatyzacją otrzymały akcje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach, w stosunku do reszty pracowników byli grupą ewidentnie uprzywilejowaną. I choć przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę literę prawa, to także ten ostatni aspekt powinien być uwzględniony.
Postępowanie o stwierdzenie nadpłaty przebiegało zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej. Brak podstaw do przyjęcia, iż organy podatkowe naruszyły zasady postępowania i aby miało to wpływ na wynik sprawy.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło