I SA/Po 1775/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędzia NSA Maria Skwierzyńska, as.sąd. WSA Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana z powodu naruszenia przepisów proceduralnych (łączne rozpatrzenie kilku lat podatkowych, niewyjaśnienie stanu faktycznego), jest zgodna z przepisami Ordynacji podatkowej i PPSA?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 11 (łączne rozpatrzenie kilku lat podatkowych) i art. 122 (niewyjaśnienie stanu faktycznego). Uchylenie decyzji miało charakter kasacyjny i było uzasadnione koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
R. M. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej ustalającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za lata 1997-1999. Organ pierwszej instancji stwierdził wydatki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie art. 11 Ordynacji podatkowej (łączne rozpatrzenie kilku lat podatkowych) oraz konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i uwzględnienia wniosków dowodowych strony. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, niewyjaśnienie okoliczności sprawy i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska(spr) as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za lata 1997-1999 o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/Wł. Zygmont /-/M.Skwierzyńska R. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. uchylającą w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej S. M. z dnia [...] marca 2002 r. ustalającą w/w zobowiązanie podatkowe w podatku od osób fizycznych od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów za rok: 1997 r. w kwocie [...] zł. 1998 r. w kwocie [...] zł 1999 r. w kwocie [...] zł. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Inspektor Kontroli Skarbowej, po przeprowadzeniu kontroli stwierdził, że R. M. uzyskał [...] lutego 1997 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie autohandlu, kupna-sprzedaży i importu-exportu samochodów, pośrednictwa kupna i sprzedaży samochodów oraz części zamiennych do nich. Działalność tę ograniczył do nabycia w 1998 r. 1 samochodu, który sprzedał w roku 1999 i następnie zlikwidował działalność gospodarczą. Za lata 1993, 1996 i 1997 w/w nie wykazał żadnego dochodu, za rok 1994 jego dochód wyniósł [...] zł (z tytułu zasiłku z Urzędu Pracy), za rok 1995 - [...] z tego samego tytułu. Również w latach 1998 i 1999 otrzymał on zasiłki z ubezpieczenia społecznego. Podatnik jest kawalerem nigdy nie pracował zawodowo i pozostawał na utrzymaniu rodziców, ma z konkubiną 1 dziecko. W 1997 r. R. M. poniósł wydatki związane z nabyciem prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w kwocie [...] zł, Na nieruchomości tej podatnik rozpoczął budowę domu ("bliźniaka"), jednak wydatków na ten cel nie może udokumentować. Nabył także samochód [...] rok produkcji 1988 za kwotę [...] zł. W 1998 r. w/w nabył samochód [...] za kwotę [...] zł, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W 1998 r. R. M. zakupił mieszkanie za kwotę - razem z wydatkami na ten cel - [...] zł. Ponadto w latach 1997-1999 w/w opłacał składki na rzecz ZUS odpowiednio w wysokości [...] zł, [...] zł, i [...] zł. i ponosił wydatki na potrzeby osobiste: w roku 1997 w kwocie [...] zł w roku 1998 w kwocie [...] zł w roku 1999 w kwocie [...] zł. Za rok 1997 R. M. nie złożył zeznania PIT uzyskał jednak udokumentowany przychód - [...] zł ze sprzedaży samochodu [...], który nabył w roku 1994. W 1998 r. w/w uzyskał przychód [...] zł z tytułu sprzedaży samochodu [...], a w 1999 r. ze sprzedaży [...] - [...] zł. Oświadczył też, że uzyskiwał dochody ze sprzedaży runa leśnego oraz z prostytucji i ze sprzedaży świadectw udziałowych, a także prezentów otrzymanych od dziadków na 18 urodziny. Organ I instancji nie dał wiary tym oświadczeniom (poza tym, które dotyczyło sprzedaży runa leśnego). Porównując przychody i wydatki za poszczególne lata ustalił, że podatnik dokonał wydatków nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. w roku 1997 - w kwocie [...] zł w roku 1998 - w kwocie [...] zł w roku 1999 - w kwocie [...] zł, wobec czego, na podstawie art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalił R. M. zobowiązanie podatkowe za poszczególne lata. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania podatnika stwierdził w zaskarżonej decyzji, że decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 11 Ordynacji podatkowej rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa stanowi inaczej, co jednak nie ma miejsca w przypadku ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym decyzja w sprawie jego podatku nie może obejmować okresu dłuższego niż rok podatkowy, a więc dla każdego roku podatkowego należało wydać odrębną decyzją, a nie rozpatrywać sprawę łącznie za wszystkie lata. Wobec rażącego naruszenia prawa Izba Skarbowa, na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uchyliła decyzję organu I instancji. Ponadto organ podatkowy II instancji wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w związku z tym na uwzględnienie wniosku dowodowego strony i przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych przez nią dwóch obywateli Niemiec. Dokładnego wyjaśnienia wymaga też kwestia sprzedaży świadectw udziałowych - osobom prowadzącym działalność gospodarczą. Z tych względów organ odwoławczy po uchyleniu decyzji I instancji przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Inspektorowi Kontroli Skarbowej. W skardze na tę decyzję R. M. wnosi o jej uchylenie w części obejmującej rozstrzygniecie o bezzasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu wobec rażącego naruszeniu art. 191 Ordynacji podatkowej, niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w sposób zgodny z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i nieuwzględnienia w sposób merytoryczny zarzutów odwołania (pkt 3-17) i tym samym nieprawidłowego i niewyczerpującego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosi też, że decyzja ta nie została doręczona jego pełnomocnikowi lecz przesłana na adres podatnika. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego doręczenia podatnikowi decyzji z dnia [...] r. Izba Skarbowa stwierdza, że wobec nie doręczenia pełnomocnikowi podatnika tejże decyzji, przesłano mu jej uwierzytelnioną kopię, doręczoną w dniu [...] lipca 2002 r., z informacja, że dopiero z dniem tym decyzja wywołuje skutki prawne. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2004 r. Izba Skarbowa informuje, że po uchyleniu zaskarżoną decyzją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, wydał on trzy odrębne decyzje za każdy rok podatkowy, które organ odwoławczy utrzymał w mocy, a skargi wniesione na nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały odrzucone. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ma charakter decyzji kasacyjnej, wobec czego rozważyć należy, czy została ona wydana zgodnie z przepisem art. 233 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis w § 1 pkt 2 oraz w § 2 przewiduje możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W niniejszej sprawie organ podatkowy II instancji stwierdził zaistnienie dwóch przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, a mianowicie: - wydanie łącznej decyzji dotyczącej ustalenia podatku dochodowego za 3 lata podatkowe oraz niewyjaśnienie w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy w związku z nieuwzględnieniem wniosku dowodowego strony i niedostatecznym wyjaśnieniem kwestii sprzedaży przez podatnika świadectw udziałowych. Mając na względzie wynikający z art. 122 Ordynacji podatkowej wymóg wyczerpującego ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy, za uzasadnione uznać należy stanowisko organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia przez organ I instancji dodatkowych ustaleń i dowodów w sprawie bowiem zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej na podstawie zebranego materiału dowodowego organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Tym samym prawidłowo ustalony stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego przesądza o prawidłowości rozstrzygnięcia. Podatnik nie ma więc interesu by kwestionować dążenie organu podatkowego do ustalenia prawdy obiektywnej, bowiem prawdopodobne jest, że wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzja może być dla niego korzystniejsza. Zawarte w skardze argumenty dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 191 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w świetle powyższego uznać należy za nieuzasadnione, podobnie jak i zarzut pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny podniesionych w odwołaniu zarzutów sytuacji, gdy dotyczą one przede wszystkim właśnie ustaleń faktycznych i ich oceny w aspekcie art. 20 ust. 3 ustawy z dni a 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W sytuacji, gdy skarżący powołuje się na fakt uzyskiwania przychodów w prostytucji i m.inn. ze sprzedaży świadectw udziałowych, okoliczności te winny być prawidłowo (w miarę możliwości) wyjaśnione i temu celowi służy uchylenie zaskarżonej decyzji przez Izbę Skarbową i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ I instancji w tak znacznym zakresie, zgodnie z powołanym art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniało rozstrzygnięcie kasacyjne tymbardziej, że decyzja organu I instancji była decyzją łączną obejmującą okres 3 lat podatkowych, a więc nie odpowiadająca przepisowi art. 11 Ordynacji podatkowej. Za nieuzasadniony w obecnym stanie sprawy uznać też należy zawarty w skardze zarzut nie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów odwołania, skoro uchylenie decyzji I instancji podyktowane było względami formalnymi, co pozostaje w sprzeczności z wnioskiem skargi o uchylenie tejże decyzji w części obejmującej rozstrzygniecie o bezzasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Natomiast ustosunkowując się do zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji Izby Skarbowej stwierdzić należy, że uchybienie to zostało uszanowane przez Izbę i wobec złożenia skargi w terminie, nie może ono rzutować na ocenę skuteczności i prawidłowości zaskarżonej decyzji. Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/K.Pawlicki /-/Wł. Zygmont /-/M.Skwierzyńska LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło