I SA/Po 1778/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu nieuiszczonych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące kwiecień-grudzień 2009 r. wraz z odsetkami; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji w części dotyczącej obowiązku zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2009 roku. Uzasadniając swój wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne ze względu na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i tym samym spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono przy tym także, że wykonanie objętej skargą decyzji może narazić skarżącego na utratę majątku, zaznaczono przy tym, że zgodnie z przytoczonym w skardze stanem faktycznym w sprawie wykazane zostały przesłanki eliminujące odpowiedzialność skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") – wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc poczynione powyżej rozważania do realiów zawisłej przed sądem sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że podnoszone przez stronę skarżącą twierdzenia o zaistnieniu w sprawie przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego jako byłego członka zarządu spółki kapitałowej za jej zaległości podatkowe, nie mogą stanowić argumentu uzasadniającego wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Odnosząc się do tego rodzaju argumentacji należy wyjaśnić, że stosownie do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co przy tym istotne przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Innymi słowy Sąd rozpatrując kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej nie jest uprawniony na tym etapie do merytorycznego odnoszenia się do przesłanek, których wystąpienie może wywierać wpływ na ocenę legalności objętego skargą aktu, rolą Sądu rozpatrującego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest jedynie ocena czy w sprawie zmaterializowały się przesłanki warunkujące dopuszczalność wstrzymania wykonania objętego skargą aktu. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów w świetle których można by uznać, że wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – tj. zaistnieniem przesłanek warunkujących zgodne z żądaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie jej wniosku. Skarżący w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania objętego skargą aktu powołał się co prawda na przesłanki warunkujące zgodne z jego żądaniem rozstrzygnięcie, jednak przedstawiona w tym zakresie argumentacja jest gołosłowna. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji jest orzeczeniem o prawach konkretnego podmiotu, przy czym w interesie strony skarżącej pozostaje takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zdarzeń. W interesie składającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej pozostaje przy tym poparcie swoich twierdzeń stosownymi dokumentami bowiem udowodnienie czy też nawet uprawdopodobnienie okoliczności warunkujących zgodne z żądaniem strony rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez stronę, ze okoliczności takie istnieją [por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1419/14 – dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. W ślad za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać przy tym należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty [tak: postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 684/13 – dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Należy przy tym również zaznaczyć, że w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak złożony przez skarżącego wniosek o przyznania prawa pomocy, w świetle których możliwe byłoby dokonanie przez Sąd samodzielnej oceny czy sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego w porównaniu z wynikającym z zaskarżonej decyzji obowiązkiem uiszczenia zaległości podatkowych spółki kapitałowej, w której to skarżący pełnił funkcje członka zarządu – uzasadnia twierdzenie, że wykonanie wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku może skutkować dla skarżącego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejsze sprawie mając na uwadze, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących zgodne z jego żądaniem rozstrzygnięcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej oraz fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł z urzędu Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy należało odmówić wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji