I SA/Po 1782/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. I SA/Po 1782/15 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 61a i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: K.p.a. ) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. dalej: u.p.e.a.) odmówił [...] wszczęcia postępowania w zakresie zwolnienia spod zajęcia wierzytelności w [...] Sp. z o. o. W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmówił odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...], złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona zawarła wniosek o zwolnienie z egzekucji części wierzytelności zajętej w [...], należącej do [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu poinformował stronę, że w zakresie zwolnienia spod egzekucji może wnieść odrębne podanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. strona złożyła do ww. organu egzekucyjnego wniosek o zwolnienie z egzekucji wierzytelności należącej w części do [...] zajętej w [...], "(...) w stosunku do zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r." W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. Na podstawie powyższego nie dokonano jednak zajęcia wierzytelności w [...] sp. z o.o. Organ egzekucyjny wskazał, że nie może wszcząć postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku z uwagi na brak podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Powyższe stanowi przesłankę o której mowa w art. 61a K.p.a., obligującą organ administracji publicznej do odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] strona złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła argument dotyczący skompensowanie wzajemnych zobowiązań na podstawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ponadto zarzucając, że jego interes prawny został naruszony w wyniku nie wykonywania podstawowych obowiązków urzędniczych. Strona wskazała również, że zła sytuacja finansowa powstała niezależnie od niego samego, ponieważ prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] doprowadził nieprawnym działaniem do zamknięcia jego firmy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 61 a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą natomiast jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Analizując przedmiotową sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym wniosku o zwolnienie z egzekucji wierzytelności należącej w części do [...] w [...] w stosunku do zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny nie dokonał na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zajęcia wierzytelności w [...] sp. z o.o., co więcej organ egzekucyjny nie może dokonać zajęcia przedmiotowej wierzytelności bowiem jak wynika z akt sprawy tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony wyłącznie na [...]. Skoro więc wierzytelność przysługuje łącznie obojgu małżonkom [...] i [...] dla jej zajęcia konieczne byłoby wystawienie tytułu wykonawczego w trybie art. 27c u.p.e.a. na oboje małżonków. Zgodnie bowiem z art. 27c u.p.e.a. jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Tym samym organ I instancji był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 61a K.p.a. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowym zakresie, nie tylko z uwagi na fakt, że przedmiotowa wierzytelność nie była objęta zajęciem egzekucyjnym, ale również z uwagi na to, że na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wystawionego jedynie na [...] zajęcie takie nie może być dokonane. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z treścią w/w postanowienia, oraz wcześniejszego postanowienia organu podatkowego. Nadto stwierdził, że nie uchyla się od konstytucyjnego obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. W ocenie skarżącego taki sam obowiązek ma Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu oraz Urząd Skarbowy w [...], który powinien respektować wyrok z klauzulą prawomocności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. sygnatura akt I SA/Po 727/03. Zbyt szybkie podjęcie czynności egzekucyjnych to ewidentna karykatura państwa prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego dotyczącego zwolnienia z egzekucji wierzytelności należącej w części do [...] zajętej w [...], w stosunku do zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. Zgodnie z art. 61 a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą natomiast jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 893/11). Analizując przedmiotową sprawę Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym wniosku o zwolnienie z egzekucji wierzytelności należącej w części do [...] w [...], w stosunku do zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny nie dokonał na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zajęcia wierzytelności w [...] sp. z o.o., co więcej organ egzekucyjny nie może dokonać zajęcia przedmiotowej wierzytelności bowiem jak wynika z akt sprawy tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony wyłącznie na [...]. Skoro więc wierzytelność przysługuje łącznie obojgu małżonkom [...] i [...] dla jej zajęcia konieczne byłoby wystawienie tytułu wykonawczego w trybie art. 27c u.p.e.a. na oboje małżonków. Zgodnie bowiem z art. 27c u.p.e.a, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Tym samym organ I instancji był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 61a k.p.a. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowym zakresie, nie tylko z uwagi na fakt, że przedmiotowa wierzytelność nie była objęta zajęciem egzekucyjnym, ale również z uwagi na to, że na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wystawionego jedynie na [...] zajęcie takie nie może być dokonane. Odnosząc się natomiast do kwestii respektowania wyroku z klauzulą prawomocności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Sąd wskazuje, iż w dniu 10 maja 2005 r. zapadł prawomocny wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 727/03, na mocy którego Sąd zasądził od tutejszego organu na rzecz [...] kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza kwota została zwrócona w dniu [...] października 2005 r. na konto strony w [...] we [...]. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, skargę oddalił.