I SA/Po 184/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-06-11

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu, którego braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny, który podlega usunięciu przez wezwanie strony. Niewykonanie tego wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", czego nie uczyniła. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Na to zarządzenie złożono sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd. Sąd uznał, że zarządzenie referendarza było prawidłowe, ponieważ skarżąca nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżąca [...] wniosła skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W skardze wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym urzędowym formularzu "PPF". Odpis zarządzenia został skutecznie doręczony skarżącej w dniu w dniu [...] marca 2014 r. (k. 15 akt sąd.). Zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem [...] marca 2014 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu, skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. referendarz sądowy na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej: "P.p.s.a.") pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skuteczne doręczenie zarządzenia nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r. Na powyższe zarządzenie pismem nadanym w dniu [...] kwietnia 2014 r. [...] złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pełnomocnik skarżącej przesłał do Sądu w dniu [...] kwietnia 2014 r. stosowne pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z treści powołanego przepisu wynika, że skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zarządzenia referendarza ex lege i przejście sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego. Dla zaistnienia określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. przesłanek przyznania osobie fizycznej prawa pomocy niezbędne jest zapoznanie się przez Sąd z sytuacją majątkową wnioskodawcy. Temu celowi służy obligatoryjne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Stosownie bowiem do art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (DZ. U. Nr 227, poz. 2245). Formularz stanowi ułatwienie zarówno dla wnioskodawcy, który dzięki niemu uzyskuje orientację odnośnie niezbędnych okoliczności, jakie należy przedstawić celem uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego, jak i dla Sądu, który na podstawie faktów podanych w wypełnionym formularzu w szybki oraz precyzyjny sposób może określić zasadność przyznania tego prawa. Poza tym, wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego urzędowego formularza podyktowane jest potrzebą stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy, a ponadto wymuszeniem na wnioskodawcy zawarcia we wniosku informacji niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 9/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (por. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sądowych rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF i nie wykonała wezwania Sądu, doręczonego w dniu 14 marca 2014 r. i nie złożyła wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca została również pouczona o następstwie niezłożenia oświadczenia na urzędowym formularzu, mimo to zaniechała dopełnienia powyższego obowiązku. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż kwestionowane przez pełnomocnika skarżącej zarządzenie odpowiada przepisom prawa i nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 257 w związku z art. 160 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło