I SA/Po 1886/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-22

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący administrację nieruchomością stanowiącą współwłasność, niebędący zarządcą ustanowionym przez sąd, może uzyskać numer identyfikacji podatkowej (NIP) jako podatnik podatku od towarów i usług z tytułu czynności związanych z zarządem tą nieruchomością i najmem lokali?
Ratio decidendi
Podmiot prowadzący administrację nieruchomością stanowiącą współwłasność, który nie jest zarządcą ustanowionym przez sąd, nie może uzyskać numeru identyfikacji podatkowej (NIP) jako podatnik podatku od towarów i usług z tytułu czynności związanych z zarządem tą nieruchomością i najmem lokali. Obowiązek rejestracji i rozliczania podatku VAT spoczywa na współwłaścicielach nieruchomości, którzy są podatnikami. Podmiot taki może być podatnikiem jedynie z tytułu świadczenia usług administrowania budynkami, a nie z tytułu czynności zarządu nieruchomością wspólną czy najmu.
Stan faktyczny
Skarżący, A.S., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług zarządzania nieruchomościami, zaskarżył decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) dla "Administracji Domu przy ul. [...] w P.". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących identyfikacji podatników i podatku VAT oraz nierówne traktowanie zarządcy sądowego i umownego. Organy podatkowe uznały, że skarżący, działając jako administrator na podstawie umowy z współwłaścicielami, nie jest podatnikiem z tytułu zarządu nieruchomością wspólną i najmu, a obowiązek ten spoczywa na współwłaścicielach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 02 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie numeru identyfikacji podatkowej o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont A.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną przez w/w odwołaniem decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wydania numeru identyfikacji podatkowej i rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług w zakresie "Administracji Domu przy ul. [..] w P.". Organ podatkowy i instancji, na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 142, poz. 702 ze zm.), stwierdził, że obowiązkowi ewidencjonowanemu podlegają m.in. osoby fizyczne posiadające status podatnika lub płatnika podatku w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej oraz przepisów materialnego prawa podatkowego. Do celów ewidencji podatkowej status podatnika winien być oceniany na podstawie ustaw mających wpływ na pozycję podatnika w obrocie gospodarczym i na sposób jego opodatkowania. Urząd Skarbowy nadaje podatnikowi na podstawie dokonanego zgłoszenia jeden numer identyfikacji podatkowej, zgodnie z art. 2 powołanej ustawy. Zgłoszenia identyfikacyjnego, w myśl art. 6 ust. 1 tejże ustawy, dokonuje się niezależnie od zgłoszenia rejestracyjnego na formularzu VAT-R, o którym traktuje art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ze złożonych przez Administrację Domu [...] w P. A.S. wraz ze zgłoszeniem identyfikacyjnym dokumentów wynika, że nieruchomość, której administrację ma on prowadzić, stanowi współwłasność. W tej sytuacji powierzenie zarządu tej nieruchomości osobie trzeciej lub jednemu ze współwłaścicieli nie ma charakteru rozporządzenia mieniem i nie może zastąpić on współwłaścicieli w sferze zobowiązań podatkowych. W związku z tym rozliczenie podatku od towarów i usług, a więc m.in. złożenie zgłoszenia rejestracyjnego w miejscowo właściwym urzędzie skarbowym i składanie deklaracji podatkowych z tytułu obrotu uzyskanego z najmu lokali ciąży na każdym ze współwłaścicieli a nie na administratorze budynku, o czym stanowi § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. N r 108, poz. 1245 ze zm.). Wyjątek od tej zasady dotyczyć może jedynie ustanowionego przez sąd zarządcy, który - zgodnie z art. 203 k.c. - działa w imieniu własnym i na własny rachunek, co uprawnia go do wystawiania faktur VAT oraz do rejestracji podatkowej i rozliczania podatku od towarów i usług. A.S. nie jest zarządcą ustanowionym przez sąd. Uzyskał jedynie numer REGON w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie usług zarządzania nieruchomościami. W tej sytuacji Urząd Skarbowy nie znalazł podstaw do nadania "Administracji Domu przy ul. [...] w P." numeru identyfikacji podatkowej. Izba Skarbowa w P., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdził, że podatnikami m.in. są osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej podatkowi od towarów i usług winny złożyć zgłoszenie rejestracyjne zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy. Podatnicy tego podatku obowiązani są, w myśl postanowień art. 5 i 6 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego celem nadania Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP). A.S. na podstawie umowy zawartej z współwłaścicielami prowadzi administrację budynku położonego w P. przy [...] i mógł dokonywać samodzielnie czynności nieprzekraczających zwykłego zarządu tą nieruchomością, działając na rachunek współwłaścicieli. W tej sytuacji skoro w/w nie był sądownie ustanowionym zarządcą nieruchomości, obowiązek rejestracji i rozliczania podatku od towarów i usług spoczywa na poszczególnych współwłaścicielach. Organ podatkowym podnosi też, że A.S. mógł jedynie wystąpić o rejestrację w zakresie podatku od towarów i usług jako osoba fizyczna będąca administratorem i rozliczać ten podatek w odniesieniu do wynagrodzenia otrzymanego z tytułu świadczonych usług administrowania (art. 16 ust. 1 ustawy z 8.I.1993 r.). W skardze na tę decyzję A.S. zarzuca jej naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług przez odmówienie mu statusu podatnika oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez różne traktowanie w świetle prawa podatkowego zarządcy ustanowionego przez sąd i ustanowionego w drodze umowy. W związku z tym skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 142, poz. 702 ze zm.) w art. 2 ust. 1 stanowi, że osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej będące na podstawie odrębnych ustaw podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu i otrzymują numer NIP. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika związek możliwości uzyskania NIP z faktem bycia podatnikiem. Skarżący w zgłoszeniu identyfikacyjnym (NIP-2) A.S. jako dane zgłaszającego podał "Administracja Domu [...]", a jako osobę reprezentującą składającego - siebie. W tym stanie rzeczy rozważyć należy, czy w/w Administracja Domu może posiadać przymiot podatnika w świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Zauważyć należy, że nie jest ona jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, ani też osobą fizyczną, która jest jedynie skarżący. W tej sytuacji podatnikiem, a więc i osobą uprawnioną do wystąpienia we własnym imieniu ze zgłoszeniem identyfikacyjnym jest jedynie A.S. Jak słusznie stwierdza Izba Skarbowa, skarżący może być podatnikiem jedynie z tytułu świadczenia usług w postaci administrowania budynkami (art. 2 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r.). Zauważyć należy, że w/w administruje także budynkiem w G., ul. [...]. Tym samym, zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, podstawą jego opodatkowania byłaby kwota otrzymywana za administrowanie budynkami. Brak natomiast podstaw by uznać za podatnika "Administrację Domu przy ul. [...] w P.", bądź "Administrację Domu [...] w G." z tytułu wykonywanych przez A.S. czynności w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz z tytułu wy najmu tej nieruchomości i przyjąć, że może on wystawiać - jako podatnik - faktury sprzedaży w imieniu wszystkich współwłaścicieli. Jedynie bowiem podatnicy, o czym przesądza przepis art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, mogą wystawiać faktury. Podatnikami zaś są jedynie współwłaściciele nieruchomości jako podmioty uprawnione do zawierania we własnym imieniu i na własny rachunek np. umów najmu lokali w należącym do nich budynku. Skarżący mógłby więc działać przy dokonywaniu czynności prawnych jedynie jako stosownie umocowany pełnomocnik współwłaścicieli lecz w ich imieniu i na ich rachunek, a więc nie jako samodzielny podmiot praw i obowiązków wynikających z określonych czynności prawnych. W tej sytuacji brak podstaw by uznać, że skarżący lub "Administracja Domu" wykonuje, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy, we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, a więc nie ma przymiotu podatnika z w/w tytułu, co przesądza o zasadności stanowiska organów podatkowych, że "Administracja Domu" nie podlega obowiązkowi ewidencyjnemu i nie może otrzymać numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Zwrócić należy uwagę na to, że ewidencja i identyfikacja podatników ma charakter podmiotowy, a nie przedmiotowy, w związku z czym dotyczy ona konkretnego podatnika, a nie poszczególnych rodzajów wykonywanej przez niego działalności. Skoro więc w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 2 ust. 1 w/w ustawy z 13 października 1995 r. skargę należy uznać za nieuzasadnioną, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło