I SA/Po 1916/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. we [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] września 2015 r. A Sp. z o.o. z siedzibą we [...] reprezentowana przez pełnomocnika, wraz ze skargą na powołaną w sentencji decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany w pierwszej kolejności do organu odwoławczego (art. 61 § 2 pkt 1 powołanej ustawy), a w razie jego nieuwzględnienia, co w sprawie miało miejsce, do Sądu. Wskazała na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody oraz trudnych (niemożliwych wręcz) do odwrócenia skutków, jakie - dla niej - może spowodować wykonanie tej decyzji ostatecznej. Podniosła, że jej wniosek jest następstwem zaistniałych okoliczności faktycznych a jego (tych okoliczności) nieuwzględnienie i brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu spółki. Spółka argumentowała, że skarżona decyzja jest w całości nieprawidłowa, gdyż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - w skrócie: "u.g.h."), na podstawie których nałożono na spółkę karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stanowią, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h. "regulację techniczną" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji braku notyfikacji projektu tejże ustawy Komisji Europejskiej nie mogą być one stosowane wobec jednostek oraz podmiotów będących adresatami decyzji. Spółka stwierdziła, że brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego jej bytu gospodarczego i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Zaznaczyła, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi jej główne źródło dochodów, a to umożliwia jej nieprzerwane funkcjonowanie. Z powyższego wywiodła, że brak udzielenia jej ochrony tymczasowej z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), może spowodować niemożliwe wręcz do odwrócenia skutki w postaci znacznego utrudnienia prowadzenia działalności gospodarczej czy też wręcz jej zaprzestania. Wnioskodawczyni podkreśliła również, że jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Wymierzenie i tym samym wyegzekwowanie wymierzonej kary pieniężnej może zatem przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku (w tym przypadku o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Do wniosku spółka dołączyła rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie finansowe na dzień [...] grudnia 2014 r., z którego - jak podała - wypracowała zysk netto w wysokości [...] zł. Dokonując analizy sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień [...] grudnia (Rachunek Zysków i Strat) strona skarżąca wskazała na znaczące koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, które wyniosły łącznie [...] zł, a na które składały się: koszty operacyjne w postaci odpisów amortyzacyjnych w wysokości [...] zł, zużycie materiałów i energii w wysokości [...] zł, koszty związane z usługami obcymi w wysokości [...] zł oraz podatki i opłaty, łącznie z wypłatami i składkami na ubezpieczenia społeczne i inne świadczeń opiewające na kwotę [...]zł. Z powyższego wynika, zdaniem strony skarżącej, że podmiot ponosi koszty, które są konieczne i nieuniknione w przypadku tak szerokiego zakresu działalności, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnie pozytywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Dalej strona skarżąca podkreśliła, że w przypadku jakichkolwiek późniejszych postępowań egzekucyjnych wobec Spółki, wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa ulegnie osłabieniu, co w jej ocenie stanowi o realnym zagrożeniu jej sytuacji majątkowej, w oparciu chociażby o dotychczasowe funkcjonowanie na rynku gospodarczym. Spółka wskazała na mnogość postępowań toczących się przeciwko niej w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych (odwołała się do konkretnych sygnatur spraw). Zaakcentowała, że już jednostkowa kara może pociągnąć negatywne konsekwencje. Natomiast zbiorcze ujęcie kary wynoszące [..] zł, co stanowi trzynastokrotność rocznego zysku Spółki, ma zobrazować prawdopodobieństwo graniczące z pewnością powstania niemożliwych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała także, że obecnie prowadzonych jest względem niej kilkadziesiąt postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, które znajdują się na etapie zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (łącznie wysokość orzeczonych kar wynosi [...] zł). Podniesiono dodatkowo, że art. 61 § 3 P.p.s.a należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych. Podkreślono fakt, że dopiero zsumowanie kar przesądza o możliwości spowodowania poważnego oraz realnego zagrożenia dla bytu gospodarczego skarżącego. Na koniec wskazano, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków musi się odnosić do przyszłości, bowiem sama ocena stanu teraźniejszego nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca wskazała także, że obecnie prowadzonych jest względem niej 7 postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry (łącznie wysokość orzeczonych kar wynosi [...] zł). Spółka wyraziła przekonanie, że dokonując oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z samej swej istoty musi odnosić się do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonanej decyzji na sytuację strony. Ponadto wobec Spółki wszczętych zostało 427 postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, których skutkiem, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie i praktykę decyzyjną organów administracyjnych oraz sądów, będzie wymierzenie kolejnych kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Podkreślenia należy, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego aktualnej sytuacji finansowej. Reprezentujący Spółkę profesjonalny pełnomocnik, uzasadniając wniosek o wstrzymanie, podniósł, że w przypadku wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej spółki i ostatecznie do jej upadłości. Dodatkowo wskazał, że Spółka ponosi duże koszty opiewające na łączną kwotę [...] zł, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Na poparcie powołanych twierdzeń przedłożył rachunek zysków i strat za okres [...] sierpnia 2013 r. –[...] grudnia 2014 r., sprawozdanie na dzień [...] grudnia 2014 r. oraz wskazał na sygnatury spraw, w których wszczęto postępowania o wymierzenie stronie skarżącej kar pieniężnych. W ocenie Sądu przedłożone przez pełnomocnika strony skarżącej dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika bowiem, że Spółka – pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej – w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie [...] zł, zaś zysk w wysokości [...] zł. W tej sytuacji zarówno liczba wszczętych wobec Spółki postępowań, jak i wymierzone już Spółce kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w łącznej kwocie [...] zł nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Spółka bowiem nie uprawdopodobniła, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej co najmniej [...]zł z tytułu ewentualnie nałożonych na Spółkę kar pieniężnych. Sam fakt, że kwota ta przekracza roczny zysk Spółki – który spółka osiągnęła w 2014 r. – bez wykazania, jaka jest jej aktualna sytuacja finansowa, poza wskazanymi wyżej dokumentami, nie może przesądzać i nie przesądza o zdolnościach płatniczych Spółki, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji Spółki, tym bardziej że skarżąca zamknęła przecież 2014 rok dodatnim wynikiem finansowym i nie nadmieniła, by utraciła płynność finansową i wciąż prowadzi dochodową działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I GZ 397/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności, itp. Natomiast w przedmiotowej sprawie Spółka takich dokumentów nie przedłożyła. Nie można zatem zweryfikować, na podstawie przedstawionych dokumentów, czy skarżąca Spółka rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją (i innymi decyzjami), a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto należy zauważyć, iż rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą, tj. nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i postanowił, jak w sentencji.