I SA/Po 1924/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-05-19

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup gruntu rolnego, który w momencie zakupu był przeznaczony pod zabudowę siedliskową (co potwierdzają decyzje o warunkach zabudowy i pozwolenie na budowę), kwalifikuje się jako nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniającego do zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakup gruntu rolnego, który w momencie nabycia posiadał dopuszczalną zabudowę mieszkaniową (potwierdzoną decyzjami o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę), kwalifikuje się jako nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Tym samym podatnik jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego grunt ten miał inne przeznaczenie w chwili zakupu.
Stan faktyczny
Podatnik R.S. sprzedał nieruchomość, uzyskując przychód, który zamierzał przeznaczyć na cele mieszkaniowe. Urząd Skarbowy nie uznał części wydatków na nabycie działek rolnych za kwalifikujące się do zwolnienia, argumentując, że w momencie zakupu nie były to działki budowlane. Izba Skarbowa podtrzymała tę decyzję. Podatnik zaskarżył decyzję, podnosząc, że zakupione działki rolne, przeznaczone pod zabudowę siedliskową i posiadające decyzje o warunkach zabudowy oraz pozwolenie na budowę, powinny być traktowane jako grunt pod budowę budynku mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [.] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego Nr [...] z [...]r. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego R.S. kwotę 300 zł ( trzysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Nikodem /-/ J.Małecki /-/W.Zygmont Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. nr [...] określił R. S. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]zł z tytułu uzyskanego dochodu ze sprzedaży nieruchomości. Podatnik wraz z żoną D. S. w dniu [...] 2000 r. sprzedał nieruchomość położoną we W. przy ul. [...] za kwotę [...]zł, przed upływem 5 lat od dnia jej zakupu, albowiem nieruchomość tę nabyli w 1998 r. O dokonanej transakcji podatnik zawiadomił właściwy Urząd Skarbowy, wraz z oświadczeniem, że przychód ze sprzedaży nieruchomości w ciągu 2 lat wydatkuje na cele mieszkaniowe. W wyniku czynności sprawdzających ustalono, że przychód ze sprzedaży został przeznaczony na: - budowę domu mieszkalnego położonego w miejscowości S. w kwocie [...]zł, - zakup działki budowlanej położonej w miejscowości S. w kwocie [...]zł, Dodatkowo przedstawiono dowody zakupu: - nieruchomości rolnej położonej we W. obręb W., składającą się z działek nr [...],[...] oraz udziału wynoszącego [...] w działce [...] w kwocie [...]zł, - udziału wynoszącego [...] w nieruchomości rolnej (działka nr [...]) położonej w miejscowości S. w kwocie [...]zł, - udziału wynoszącego [...] w nieruchomości rolnej (działka nr [...]) położonej w miejscowości S. w kwocie [...]zł. Jednocześnie podatnik przedłożył dowody świadczące, że zakupione działki rolne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały przekształcone z działek rolnych na budowlane. Urząd Skarbowy powołując się na przepis art. 21 pkt 32 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14 poz. 176, ze zm.) nie uznał wydatków na nabycie działek, mających w chwili zakupu charakter rolny za wydatek uprawniający podatnika do zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Nadto nie uwzględniono wydatków związanych z budową domu mieszkalnego położonego w S., które zostały poniesione przed dokonaniem sprzedaży lub po okresie 2 lat licząc od dnia sprzedaży. Uwzględniono natomiast kwotę [...] wydatkowaną na uzbrojenie terenu. W związku z powyższym Urząd określił podatek od części przychodu ze sprzedaży nieruchomości, która nie została przeznaczona na cele mieszkaniowe w kwocie [...]zł. Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie w dniu [...]r., w którym zarzuca naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczność istotnych ustaleń Urzędu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że zakupione przez R. S. nieruchomości w S. (działka nr [...]) nie stanowią gruntu przeznaczonego pod budowę budynku mieszkalnego. Podatnik podnosi, że nie można przyjąć, że grunt rolny, ale przeznaczony pod budowę budynku mieszkalnego, czyli tzw. działka siedliskowa, przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, która ostatecznie została przekształcona w działkę budowlaną, nie jest gruntem pod budowę budynku mieszkalnego, o której mowa w w.w. przepisie. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, podkreślając, że podatnik nabył działkę rolną, której nabycie nie uprawnia do zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w dacie kupna nie była to działka pod budowę budynku mieszkalnego, zmiana przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nastąpiła dopiero po zakupie nieruchomości. W dniu [...]r. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodka Zamiejscowego podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom podatkowym: 1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, 2. sprzeczność istotnych ustaleń Izby Skarbowej z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że zakupione przez R. S. nieruchomości w S. nie są wydatkiem na nabycie gruntu przeznaczonego pod budowę budynku mieszkalnego, Podatnik przywołał argumenty wcześniej zaprezentowane w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14 poz. 76, ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega również odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie wystąpiło ono w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przez upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie. Opodatkowanie przychodu z tego źródła następuje według zasad określonych w art. 28 ustawy, który stanowi, że dochodu z tego źródła nie łączy się z dochodami z innych źródeł, a podatek ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu płatnego w terminie 14 dni od dnia dokonania transakcji, chyba, że w tym terminie podatnik złoży oświadczenia, że uzyskany ze sprzedaży przychód w ciągu dwóch lat przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ww. ustawy. Warunkiem zwolnienia określonego w tym przepisie jest wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele ściśle określone, tj. na nabycie w kraju budynku mieszkalnego, lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału w spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy zakup gruntu rolnego z możliwością zabudowy siedliskowej, w skład którego wchodzi dom mieszkalny jednorodzinny uprawnia podatnika do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawowym warunkiem skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie jest m. in. zakup gruntu lub użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Zatem na wstępie należałoby zdefiniować pojęcie "grunt pod budowę budynku mieszkalnego". Z pewnością jest to grunt, na którym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nabywca może wybudować budynek mieszkalny. W wyroku z dnia 7. VII 1998 r. sygn. akt I S.A./Gd 436/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, za grunt pod budowę budynku mieszkalnego należy uznać grunt, który w chwili zakupu, z uwagi na swój status prawny, uwarunkowania techniczne i wolę podatnika, może być przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach uznały, że zakup przez podatnika gruntów nie uprawnia go do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nabyte działki były działkami rolnymi i w tej sytuacji nie jest istotne, że działki te były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Takie stwierdzenie organu podatkowego kłóci się z literalnym brzmieniem przepisu, będącego podstawą rozstrzygnięcia. W przepisie ustawodawca użył zwrotu "grunt pod budowę budynku mieszkalnego", nie odwołuje się natomiast do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podatnik w toku postępowania podatkowego przedstawił Decyzję Burmistrza Miasta i Gminy nr [...]z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w gminie K. w S. działka nr [...], w której ustalono rodzaj inwestycji jako budowę siedliska: domu jednorodzinnego z pomieszczeniem gospodarczo - garażowym oraz decyzję Starostwa Powiatu nr [...]z dnia [...]r. zatwierdzający projekt budowlany i wydanie pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce rolnej [...]. Obie decyzje zostały wydane przed nabyciem nieruchomości (działki [...]) przez podatników. A zatem nie można podzielić stanowiska organów podatkowych, że nabyte grunty nie spełniały warunku określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w chwili nabycia nieruchomości rolnej przez podatnika dopuszczalna była na niej zabudowa mieszkaniowa, tym samym podatnik mógł na tym gruncie wznieść budynek mieszkalny. Sam fakt przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego gruntu na inne cele niż budownictwo mieszkaniowe, nie przesądza, czy na tym gruncie może być wzniesiony budynek mieszkalny, czy też nie. Jak wynika z materiału dowodowego podatnik nabył działkę rolną w celu budowy na niej budynku mieszkalnego i zgodnie decyzjami właściwych organów administracyjnych wydanymi na podstawie obowiązujących przepisów, w dniu nabycia gruntu przez podatników, był on przeznaczony do zabudowy siedliskowej, na której mógł zostać wzniesiony budynek mieszkalny. W związku z powyższym, zdaniem tutejszego Sądu, zakupiona przez podatnika działka rolna, na której w dniu nabycia podatnik mógł wznieść budynek mieszkalny jest nabyciem gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. W tej sytuacji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a), a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.), w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , należało orzec jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło