I SA/Po 194/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o. o. w P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A Sp. z o. o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2009 r.; postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. A Sp. z o. o. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I tut. Sądu z dnia [...] marca 2014 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu [...] marca 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 36 akt sąd.). Skarżąca nie usunęła w terminie braku formalnego skargi, w związku z czym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd odrzucił jej skargę. Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] kwietnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 44 akt sąd.). Pismem wysłanym do Sądu w dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, a polegającego na złożeniu dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podniosła, że w skład zarządu A Sp. z o. o. wchodzą dwie osoby: J.A. oraz B.D., natomiast prokurentem tej spółki jest M.T. W dniu, w którym doręczono wyżej wskazane wezwanie na ul. [...] w P. J.A. była i jest nadal niezdolna do pracy, ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim. B.D. w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2014 r. przebywa na urlopie wychowawczym. Z kolei M.T. w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r. korzystała z urlopu wypoczynkowego. We wniosku o przywrócenie terminu podkreślono, że skarżąca nie zatrudnia pracowników. Spółka ta złożyła w Sądzie Rejonowym [...] wniosek o ogłoszenie upadłości. Pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zostało odebrane przez upoważnionego do tej czynności pracownika B Sp. z o. o. O wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi prokurent M.T. dowiedziała się dopiero z treści postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi z dnia 16 kwietnia 2014 r. W związku z tym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, dołączając do pisma: aktualny wydruk KRS dotyczący A Sp. z o. o., zaświadczenie z dnia [...] kwietnia dotyczące J.A., zaświadczenie z dnia [...] kwietnia dotyczące B.D. oraz wniosek urlopowy z dnia [...] marca 2014 r. dotyczący M.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 712/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym to strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy będące przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie prawa przyjmuje się, że sąd oceniając wystąpienie tej przesłanki, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz LexisNexis, Warszawa 2006, str. 226 i in.). Przykładowo o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej można mówić wówczas, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Zatem przy ocenie zachowania strony jako niezawinionego sąd powinien brać pod uwagę te okoliczności, na które strona nie miała jakiegokolwiek wpływu, czyli takie, które były od niej niezależne, a przeszkodziły jej w dokonaniu czynności procesowej w wyznaczonym przez sąd lub przepisy prawa terminie. W ocenie Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W stanie faktycznym sprawy jako powód uchybienia terminu wskazano fakt, iż w dniu, w którym doręczono wezwanie - jak też w dniu upływu terminu - do uzupełnienia braków formalnych skargi, J.A. przebywała na zwolnieniu lekarskim, B.D. przebywała na urlopie wychowawczym, a M.T. korzystała z urlopu wypoczynkowego. Wezwanie zostało jednak odebrane przez pracownika B Sp. z o. o., a więc osobę do tego upoważnioną. Zdaniem Sądu, powyższy stan rzeczy nie może być uznany, jako obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skarżącej uzupełnienie w wyznaczonym przez Sąd terminie braków formalnych skargi. Powoływanie się na tego rodzaju okoliczności, wskazuje raczej na brak dbałości strony skarżącej w prowadzeniu swoich spraw związanych z wykonywaną przez siebie działalnością. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. W niniejszej sprawie na ocenę wniosku o przywrócenie terminu ma wpływ fakt, iż stroną skarżącą i jednocześnie wnioskodawcą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, co musi rzutować na wyższy stopień staranności jaki nakłada się na profesjonalnych uczestników obrotu. W spółce oprócz dwuosobowego zarządu (prezesa i wiceprezesa zarządu) został ustanowiony także prokurent. Należy podkreślić, że profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powinien w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak urlopy, czy choroba nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw spółki. Ponadto przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (tak też SN w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, lex nr 50679). Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż powyższe twierdzenia osób upoważnionych do uzupełnienia braków formalnych skargi - a dotyczące przebywania na urlopie wychowawczym, wypoczynkowym, bądź zwolnieniu lekarskim - nie zostały należycie uprawdopodobnione. Przede wszystkim należy wskazać, że zaświadczenia dotyczące przebywania B.D. na urlopie wychowawczym oraz przebywania J.A. na zwolnieniu lekarskim zostały podpisane przez prokurenta skarżącej spółki i jednocześnie członka zarządu B Sp. z o. o. (M.T.). Z kolei wniosek urlopowy M.T. z dnia [...] marca 2014 r. został podpisany przez Prezesa Zarządu B Sp. z o.o. B.D. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na następujące kwestie. Po pierwsze, B.D., jako profesjonalny uczestnik obrotu, podpisując wniosek urlopowy M.T. musiała zdawać sobie sprawę, że znacząco utrudni tym samym prowadzenie spraw spółki, ponieważ w tym okresie inne osoby upoważnione do reprezentacji skarżącej przebywały na zwolnieniu lekarskim oraz urlopie wychowawczym. Po drugie, w ocenie Sądu, wniosek urlopowy M.T. z dnia [...] marca 2014 r. nie jest wiarygodny, ponieważ został podpisany przez B.D. w dniu, w którym B.D. miała przebywać na urlopie wychowawczym (zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o przebywaniu B.D. na urlopie wychowawczym od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] lipca 2014 r. - k. 55 akt sąd.) W związku z powyższym należy zauważyć, iż wniosek oraz zaświadczenia przedstawione przez stronę skarżącą nie są wiarygodne i zmierzają jedynie do wzajemnego usprawiedliwienia niemożności uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie przez wszystkie osoby upoważnione do prowadzenia spraw skarżącej spółki. Należy również wskazać, iż zaświadczenia wydane przez B Sp. z o. o. nie stanowią obiektywnego dowodu na okoliczność, iż ww. osoby nie działały w tym czasie na rzecz A Sp. z o. o. Ponadto godzi się w tym miejscu zauważyć, że zaświadczenie J.A. nie jest zaświadczeniem lekarskim, które zwyczajowo przedstawia się, aby udowodnić fakt przebywania danej osoby na zwolnieniu lekarskim. Na marginesie należy wskazać, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminowi, bowiem niekoniecznie musi pozbawiać możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście, przez domownika lub też pracownika (por. m. in. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01 oraz postanowienie NSA z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 77/09, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy końcowo podnieść, że Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło, czy nie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, Warszawa 2011 r., s. 288). Mając na uwadze powyższe nie można uznać, iż wskazane przez stronę skarżącą okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.