I SA/Po 196/07

POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - VioIetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. postanawia: udzielić skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]. /W.Mielcarek Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Wobec tego skarżąca, reprezentowana przez adwokata W.T. pismem z dnia [...] wniosła od w.w wyroku skargę kasacyjną. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że w dalszym ciągu nie uzyskuje dochodów ani z działalności gospodarczej ani z innego tytułu. Posiada bardzo duże zadłużenie wobec Skarbu Państwa, banków oraz innych wierzycieli. W tej sytuacji nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z córką. Posiada dom o powierzchni [...] m2, z którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez [...] oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] i [...]. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazała, że Prokuratura Okręgowa zablokowała środki pieniężne w kwocie [....]. W chwili dokonania zajęcia środki te były własnością skarżącej i do dnia dzisiejszego nie zostały zwolnione. Skarżąca podała, że jej mąż z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...], przy czym wynagrodzenie zajęte jest przez komornika. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [....] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy B.T. pismem z dnia [...] wskazała, że pomiędzy nią a jej małżonkiem istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, a oryginał umowy znajduje się najprawdopodobniej w Sądzie Rejonowym w związku z toczącym się postępowaniem. Skarżąca podała, że ma na utrzymaniu córkę, która uczy się. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...], przy czym energia elektryczna [...], woda i ścieki [....], ogrzewanie [....], koszty wyżywienia i środki ochrony higieny osobistej, leki [...], koszty nauki [...]. Natomiast raty kredytów wynoszą około [...], przy czym kredyt mieszkaniowy w [...] [...], kredyt konsumpcyjny w [...] [...]. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego samochodu osobowego, natomiast jej mąż posiada dwa samochody t.j. F., rok prod. [...], wartość rynkowa około [...], A., rok produkcji [...], wartość około [....]. Skarżąca oświadczyła, że zarówno ona jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów oraz nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżąca nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, ponieważ nie wyrejestrowała działalności gospodarczej, jednakże nie uzyskuje z niej zysków. W przyszłości, po zakończeniu postępowań sądowych planuje zmienić profil swojej działalności gospodarczej. Podała, że utrzymuje się dzięki pomocy rodziny, zwłaszcza rodziców, teściów jak i rodzeństwa. Do pisma załączyła kserokopie zeznania podatkowego za [...] oraz kserokopie zeznań podatkowych za [...] i [...] złożonych przez jej męża, zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia męża, zaświadczenie o kontach bankowych, kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego o wyznaczeniu organu do egzekucji łącznej. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca nie osiąga dochodu, jednakże jej mąż otrzymuje stały miesięczny dochód, który jest wyższy od najniższego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Posiada również majątek w postaci nieruchomości (dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] i [...]), który może być również źródłem finansowania wpisu od skargi. Wprawdzie na nieruchomościach skarżącej ustanowiono hipotekę przymusową, to jednak skarżąca może z tytułu dzierżawy, dopłat z Unii Europejskiej lub upraw na nieruchomościach rolnych oraz najmu części domu uzyskać dodatkowy dochód. Z oświadczenia skarżącej wynika również, że jej mąż posiada dwa samochody osobowe: jeden marki F., o wartości ok. [...] oraz drugi marki A. o wartości ok. [...].. Wprawdzie pomiędzy skarżącą i jej małżonkiem istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, to jednakże z przepisów art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy. Rozdzielność majątkowa małżeńska nie wyklucza możliwości udzielenia przez jednego małżonka drugiemu małżonkowi pomocy finansowej, w tym również pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości, tym bardziej, że skarżąca jest przedsiębiorcą i prowadziła działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. Świadczą o tym kwoty dochodów jakie uzyskała zarówno w [...] ([...]) jak i w [...] ([...]) {karta nr [...] i nr [....] akt sądowych). Ponadto zauważyć należy, że skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy od skargi kasacyjnej w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu od skargi kasacyjnej), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, który pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/W.Mielcarek