I SA/Po 1974/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-09-22

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na raty leasingowe oraz naprawę przedmiotu leasingu, który w roku podatkowym nie był w pełni sprawny, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w tym roku, jeśli podatnik miał zamiar wykorzystania go do generowania przychodu?
Ratio decidendi
Wydatki na raty leasingowe oraz naprawę przedmiotu leasingu mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w roku podatkowym, w którym zostały poniesione, nawet jeśli przedmiot leasingu nie był w pełni sprawny, pod warunkiem istnienia zamiaru jego wykorzystania do generowania przychodu. Organy podatkowe nie mogą odmówić zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu wyłącznie na podstawie braku efektywności, jeśli związek przyczynowy między wydatkiem a potencjalnym przychodem został wykazany.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy, nie uznając za koszty uzyskania przychodu opłat z tytułu rat leasingowych oraz wydatków na naprawę przedmiotu leasingu. Organy podatkowe uznały, że przedmiot leasingu nie nadawał się do użytku w roku podatkowym, co wykluczało zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu, wskazując na konieczność oceny zamiaru podatnika w momencie zawierania umowy oraz powołując się na orzecznictwo NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska/spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant : st.sekr.sąd Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi J. i I.T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących J. i I. T. kwotę 4.689,20zł /cztery tysiące sześćset osiemdziesiąt dziewięć złotych 20/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/M.Skwierzyńska AR Urząd Skarbowy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określił J. i I. T. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] w kwocie [...]zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w toku przeprowadzonej w firmie I. T. kontroli stwierdzono, że w listopadzie [...]r. zawarł on umowę leasingu prasonożyc. Umowę zawarto na okres 36 miesięcy. Wartość przedmiotu umowy strony określiły na [...]zł, a wartość spłaty [...]zł tj. po [...]zł miesięcznie. W roku [...] podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodu opłaty z tytułu rat leasingowych w kwocie [...]zł za okres do lipca [...]r. Wobec niesprawności przedmiotu leasingu I. T. zaniechał dalszego płacenia rat, a ponadto poniósł wydatki na jego naprawę w kwocie [...]zł netto, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodu. Urząd Skarbowy stanął na stanowisku, że podatnik zawyżył w. w. koszty o kwoty wydatkowane na zapłatę rat leasingowych i naprawę prosonożyc - łącznie w kwocie [...]zł (prawidłowo w kwocie [...]zł), bowiem przedmiot leasingu w roku [...] nie nadawał się do użytku, co wynikało z przeprowadzonego postępowania dowodowego (m. in. opinie biegłych, wyjaśnienia Zakładu Energetycznego) i tym samym poniesione wydatki jako niezwiązane z uzyskaniem przychodu tegoż roku nie mogą stanowić kwoty uzyskania przychodu, co wynika z przepisu art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. Z tego względu organ podatkowy uznał złożone przez podatników zeznania o wysokości dochodu uzyskanego w [...]r. przez małżonków J. i I. T. za nieprawidłowe i określił im wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok od podstawy opodatkowania powiększonej o nie uznane za koszt uzyskania przychodu wydatki. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego, że sprowadzone przez skarżącego prasonożyce nie były, jako niekompletne, w [...]r. zdatne do użytku zgodnie z przeznaczeniem, skoro wymagały naprawy i uzupełniających zakupów. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy Izba Skarbowa uznała, że potwierdza on prawidłowość zajętego przez organ podatkowy I instancji stanowiska, iż w [...]r. przedmiot leasingu, jako niesprawny, nie wpływał na uzyskanie przez podatnika przychodu. Decyzję tę pełnomocnik podatników zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu skargi m. in. podnosi on, że organy podatkowe winny oceniać kwestię zamiaru podatnika w momencie zawierania umowy leasingu, co pozwoliłoby jednoznacznie stwierdzić istnienie związku przyczynowego między poczynionymi kosztami w związku w umową leasingu a potencjalnym przychodem, podobnie jak i wydatki na przedmiot tej umowy. Tymczasem organy podatkowe oceniły działanie podatnika jedynie w aspekcie skutku w postaci uzyskania przychodu. Strona skarżąca powołuje się także na wyrok jaki w sprawie wydał Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 14 marca 2003r. sygn. akt I SA/Po 468/01, podnosząc, że organy podatkowe nie dokonały prawidłowej wykładni przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz . 1271 ze zm.), zważył, co następuje: Przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zaliczenie określonego wydatku do kosztu uzyskania przychodu w sytuacji, gdy spełnione zostały równocześnie dwa warunki, mianowicie wydatek został poniesiony, a ponadto między tymże wydatkiem z osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. Powołany przepis nie przesądza jednak o tym, że koszt poniesiony w celu uzyskania przychodu nie może być potrącony w roku podatkowym, w którym przychód związany z tym kosztem wg racjonalnej oceny powinien wystąpić, nie określa on bowiem terminu kiedy dla ustalenia dochodu, tj. podstawy opodatkowania, można potrącić koszty od przychodu podatnika. Z kolei art. 22 ust. 5 powołanej ustawy stanowi, że w. w. koszty potrącone są tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Wywieść można z niego generalną zasadę, że koszty poniesione w celu uzyskania przychodu potrącone są w roku podatkowym, w którym przychód wystąpił bądź wg racjonalnej oceny mógł wystąpić. Pogląd taki prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2004r. sygn. akt FSK 624/04. Wskazać również należy na inne ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym prezentowany jest pogląd, że w przypadku, gdy występuje niemożność ustalenia czy w roku, w którym podatnik poniósł określony koszt wystąpił przychód, do którego ten koszt by się odnosił, zastosować należy ogólną regułę, że koszty uzyskania przychodu są potrącone w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2004r., sygn. akt FSK 113/04 i np z dnia 11 kwietnia 1998r. sygn. akt I SA/Ka 1242/96, 11 kwietnia 1996r. sygn. akt SA/Sz 1924/95 oraz publikacje np. "Podatki w orzecznictwie", W - wa 1998). Uznać więc należy, podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 28 maja 2003r. sygn. akt III SA 3361/01, że "fakt efektywności wydatków nie może być jedynym naruszeniem przesądzającym o uznaniu tego wydatku za koszt uzyskania przychodu". Mając powyższe na względzie uznać należy, że skoro skarżący w roku [...] sprowadził od leasingodawcy sprzęt, który w jego przekonaniu miał być sprawny i miał też przyczynić się do zwiększenia uzyskiwanego przez niego przychodu, co wykazał, ta wydatek na zapłacenie rat leasingowych, a także na remont tego sprzętu stanowi koszt uzyskania przychodu w roku [...], bez względu na to czy faktycznie prasonożyce były sprawne i od kiedy w tymże roku. Okoliczność ta nie została jednoznacznie zanegowana. Organy podatkowe co prawda uznały, że przedmiot leasingu był sprawny dopiero w roku [...], jednakże stanowisko to oparte jest w znacznej mierze na prawdopodobieństwie, nie na dowodach o niepodważalnym charakterze. W tym stanie rzeczy, mając także na uwadze zasadę "in dubio pro tributario" skład orzekający uznał skargę za uzasadnioną, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło