I SA/Po 199/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-05-20
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Janusz Ruszyński, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, która nabyła ją ze środków pochodzących z kredytu bankowego i z zamiarem jej odsprzedaży z zyskiem spółce, w której jest głównym udziałowcem i prezesem zarządu, może być uznana za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, która nabyła ją ze środków pochodzących z kredytu bankowego i z zamiarem jej odsprzedaży z zyskiem spółce, w której jest głównym udziałowcem i prezesem zarządu, stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Działanie takie, mimo że jednorazowe, charakteryzuje się zamiarami typowymi dla działalności gospodarczej, a zysk stanowi podstawową cechę takiej działalności. Sprzedaż gruntu przeznaczonego pod budowę hali, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jako teren pod zabudowę produkcyjno-usługową, podlega opodatkowaniu VAT.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił M.W. podatek od towarów i usług za kwiecień 2006 r. w związku z zakupem i sprzedażą nieruchomości. M.W. wraz z innymi nabył nieruchomość, a następnie sprzedał jej część spółce "A", w której był głównym udziałowcem i prezesem zarządu, z niemal trzykrotnym zyskiem. Organ podatkowy uznał, że zakup nieruchomości miał na celu jej sprzedaż spółce ze znacznym zyskiem, co świadczy o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. M.W. zaskarżył decyzję do WSA, kwestionując uznanie go za podatnika VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2006 r. oddala skargę /-/Sz. Widłak /-/M. Skwierzyńska /-/J. Ruszyński
Po przeprowadzonej kontroli u M. W. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie podatkowe zakończone wydaniem w dniu 01 grudnia 2008r. decyzji określającej w. w. podatniczce podatek od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2006r. w wysokości [...].
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że D.W. - K. i jej mąż M. W. wraz z małżonkami E. i U. Z. nabyli za [...] w dniu 02 marca 2006r. (każde z małżeństw po -) od małżonków J. K. i M. R. - K. nieruchomość położoną w P. przy ul. J. składającą się z dwóch działek o powierzchni [...] ha i [...] ha. Nieruchomości te nabyte zostały przez w. w. ze środków pochodzących z majątku wspólnego i do majątku wspólnego. Ich przeznaczenie w akcie notarialnym określono - zgodnie z przeznaczeniem terenu przez Urząd Miasta P. - jako tereny produkcyjno - usługowe.
Następnie w dniu 24 kwietnia 2006r. M. W. i D.W. - K. oraz E. i U. Z. sprzedali nieruchomość o powierzchni [...] spółce z o. o. "A" za kwotę [...].
Pozostała druga nieruchomość o powierzchni [...] ha nie została sprzedana.
Ustalono, na podstawie KRS, że wspólnikami spółki "A" byli M. W. ([...] udziałów) - prezes zarządu oraz E. Z. ([...] udziałów). W tym stanie faktycznym organ podatkowy przyjął, że zakup obu działek miał na celu ich sprzedaż spółce z dużym zyskiem. Fakt, że spółka zamierzała kupić nieruchomość (za [...]) znajduje też potwierdzenie w treści uchwały spółki z 09 stycznia 2006r. oraz w przystąpieniu do przetargu na kupno nieruchomości stanowiącej własność Gminy P., nabycie tej nieruchomości przez spółkę jednak nie nastąpiło. Ponadto po nabyciu nieruchomości przy ul. J. 02 marca 2006r., już w dniu 06 marca 2006r., a więc jeszcze przed sprzedażą jej spółce "A", spółka ta podpisała umowę na dostawę elementów hali i ich montaż.
W tej sytuacji nie budzi wątpliwości fakt, że nabycie przez małżonków W. w. w. nieruchomości za środki pochodzące z zaciągniętych kredytów bankowych nastąpiło z przeznaczeniem jej do sprzedaży spółce i to ze znacznym zyskiem, co świadczy z kolei o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej, choćby jednorazowej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej ustawa VAT).
Mając na uwadze postanowienia art. 2 pkt 6, art. 15 ust. 1 i art. 29 ust. 1 w. w. ustawy Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął jako podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług kwotę [...] tj. kwotę wartości netto (1/4 od [...] wartości brutto), przypadającą na M. W. i określił mu podatek wg stawki 22% w wysokości [...].
Od decyzji tej podatnik odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwestionując stanowisko organu podatkowego I instancji co do celu nabycia nieruchomości z zamiarem jej sprzedaży spółce jego i E. Z. i to ze znacznym zyskiem. Odwołujący się uważa, że nie może być traktowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami, a działki kupił jako lokatę środków pieniężnych. M.W. podnosi też, że spółka w uchwale z 21 kwietnia 2006r. nie wyraziła chęci na nabycie działki od osoby fizycznej oraz nabycia drugiej działki, co świadczy o braku zamiaru częstotliwego wykonywania sprzedaży nieruchomości.
Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 01 grudnia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji co do zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 15 ustawy o VAT, powołując się też na przepis art. 4 ust. 2 i 3 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1974r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zgodnie z którym za podatnika omawianego podatku uważa się osobę, która m. in. prowadzi działalność w zakresie handlu tj. w momencie nabycia towaru ma już zamiar jego dobrej odsprzedaży. Opodatkowaniu podlega nawet jednorazowa taka sprzedaż.
Decyzję tę M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie jako wydanej na podstawie błędnych ustaleń faktycznych m. in. utożsamienia jego działań z prowadzeniem działalności w zakresie handlu nieruchomościami (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług).
W uzasadnieniu skargi w. w. w szczególności podnosi, że jednorazowa sprzedaż nieruchomości nie przesądza o tym, że jest on podatnikiem podatku od towarów i usług tym bardziej, że w momencie zakupu nieruchomości nie miał zamiaru jej sprzedaży, a spółka jako odrębny podmiot mogła podjąć dowolna uchwałę w sprawie nabycia nieruchomości.
Powołuje się też na treść wyroku WSA w Wrocławiu z 17 kwietnia 2007r. sygn. akt III SA/Wr 123/07, że ustawa VAT ma na celu przede wszystkim opodatkowanie podmiotów profesjonalnych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny jest zobligowany w myśl postanowień przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.), sąd kieruje się zasadą legalizmu wyrażoną w art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p. p. s. a.)
Mając powyższe na uwadze rozważyć należy, czy w świetle stanu faktycznego sprawy miała miejsce w szczególności wadliwa interpretacja i zastosowanie prawa.
Nie budzi wątpliwości fakt nabycia 02 marca 2006r. przez małżonków W. i Z. nieruchomości położonej w P. przy ul. J. składającej się z dwóch działek przeznaczonych, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego na prowadzenie działalności produkcyjno - usługowej za [...] i następnie w dniu 24 kwietnia 2006r. (tj. po 53 dniach) sprzedanie większej działki o powierzchni [...] ha za [...] spółce z o. o. "A" należącej w przeważającej części tj. w 90% do męża skarżącej M.W.. Sprzedano wiec tę działkę z zyskiem prawie trzykrotnym, skoro druga działka nie została wówczas sprzedana.
Niesporny jest także fakt zaciągnięcia kredytów bankowych odrębnie przez D. W.- K. oraz M. W. w październiku 2005r. na wpłatę zaliczki na poczet kupna nieruchomości, a następnie dwóch kredytów w marcu 2006r.
Spółka "A" 9 stycznia 2006r. (k. 30 akt podatkowych) podjęła uchwałę w sprawie nabycia nieruchomości za cenę do [...] na cele inwestycyjne. Następnie - mimo uchwały tej treści - w. w. spółka przystąpiła do przetargu na zakup nieruchomości w P., której cena wywoławcza wynosiła [...] lecz z przetargu się wycofała. W świetle wskazanych faktów przystąpienie spółki do tego przetargu można uznać za działanie pozorne.
W dniu 06 marca 2006r. tj. jeszcze przed sporządzeniem aktu notarialnego umowy sprzedaży działki nr [...] (co nastąpiło 24 kwietnia 2006r.) spółka zawarła umowę na dostawę elementów hali i ich montaż, miała też gotowe plany tej hali, skoro już w dniu nabycia działki wystąpiła o wydanie pozwolenia na jej budowę.
W świetle tych zdarzeń za zasadny uznać należy pogląd, że zakup działek przez oba małżeństwa, w których mężowie byli jedynymi wspólnikami spółki "A" był zaplanowany jako źródło zakupu nieruchomości przez tę spółkę z przeznaczeniem na cele inwestycyjne, a także jako źródło znacznego dochodu dla sprzedających działkę osób oraz zdarzenie rzutująca na koszty uzyskania przychodu spółki (odpisy amortyzacyjne) i podatek należny od towarów i usług (odliczenie podatku naliczonego).
Z treści aktu notarialnego z dnia 02 marca 2006r. wynika, że małżonkowie W. zakupili udział w nieruchomościach z majątku wspólnego i na dobro tego majątku i następnie, zgodnie z ich wolą, udział ten sprzedali spółce. Nie ulega wobec tego wątpliwości, że M.W. jako prezes i główny udziałowiec tej spółki miał pełną świadomość podejmowanych działań i ich celu.
Należy więc działania te odnieść do hipotezy przepisu art. 15 ustawy o VAT i ocenić, czy organ podatkowy prawidłowo je zastosował.
Z ust. 1 i 2 powołanego art. 15 wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług jest m. in. osoba fizyczna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania czynności w sposób częstotliwy.
Nie kwestionowany w 2006r. był fakt nabycia przez oba małżeństwa dwóch działek i sprzedaży spółce w kwietniu 2006r. tylko jednej z nich. Sytuacja ta nie wyklucza możliwości działań właścicieli drugiej działki (co nie było dotąd przedmiotem ustaleń organu podatkowego), w tym również skarżącego, zmierzających do dokonania późniejszej sprzedaży tejże działki o powierzchni [...] ha w całości lub po podzieleniu jej na działki. Istotny jednak jest w niniejszej sprawie element dotyczący zamiaru nabycia sprzedanej spółce działki w świetle bez mała odwrotnej sprzedaży z bardzo dużym zyskiem.
Z kolei zysk czyli zarobek stanowi podstawową cechę działalności gospodarczej.
W związku z tym bez względu na niedopełnienie przez M. W. obowiązku rejestracyjnego w podatku VAT we zakresie obrotu nieruchomościami, także w świetle postanowień art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy VAT Rady UE (77/388/EEC)dopuszczającego uznanie przez Państwa Członkowskie za podatnika osobę, która przeprowadza sporadyczne transakcje związane z działalnością wymienioną w ust. 2, w szczególności dostawę gruntów budowlanych, w ustalonym stanie faktycznym zasadny jest pogląd, że skarżący stał się podatnikiem VAT, skoro sprzedany spółce "A" grunt - działka Nr [...] przeznaczony był, co nie ulega wątpliwości, pod budowę hali, zaś w planach zagospodarowania przestrzennego jako teren pod zabudowę produkcyjno - usługową.
Stanowisko to znajduje też potwierdzenie w kontekście postanowień powołanego art. 4 ust. 1, 2 i 3 VI Dyrektywy VAT Rady UE wobec zamiaru jakim kierowała się skarżąca przy zakupie w. w. działki tj. jej niezwłocznej sprzedaży w. w. spółce.
W świetle powyższego, skoro zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) sprzedaż gruntu stanowi dostawę towaru i podlega tym samym opodatkowaniu VAT, skarżąca jako osoba fizyczna dokonująca tej czynności (sprzedaży) o charakterze działalności gospodarczej ma status podatnika w myśl przepisu art. 15 ust. 1 i 2 w. w. ustawy i to bez względu na cel lub rezultat tej działalności wobec czego zasadnie określono jej podatek od towarów i usług od sprzedaży działki nr [...].
Podkreślić należy, że zasadnie organy podatkowe kierowały się w tej kwestii faktycznym zamiarem skarżącego, jakim kierował się wraz z pozostałymi osobami, przy zakupie nieruchomości tj. jej późniejszą o 53 dni sprzedażą na rzecz w. w. spółki. Dokonana przez w. w. organ ocena wyczerpująca zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do argumentów skargi zauważyć więc należy, że nie są one przekonywujące w świetle wskazanego i logicznego następstwa podejmowanych także przez skarżącą działań. Zakup nieruchomości przez małżonków W. nie mógł być bowiem lokatą kapitału w sytuacji, gdy kapitałem tym nie dysponowali i korzystać musieli z kredytów bankowych.
W tej sytuacji jedyne uzasadnienie tego zakupu może stanowić świadomość rychłego uzyskania znacznego prawie 3 - krotnego zysku.
Z tych względów podzielić należy stanowisko organu podatkowego przedstawione w zaskarżonej decyzji co do zasadności opodatkowania skarżącego jako podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, skoro skarga okazała się nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ S. Widłak /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło