I SA/Po 1993/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. A z siedzibą w P pismem z dnia [...] złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że dokonano wpłaty podatku w zawyżonej kwocie w oparciu o błędną deklarację złożoną w [...]. Błąd polegał na nieuwzględnieniu zwolnienia, wynikającego z Uchwały Rady Miasta Poznania nr XXVI/255/V/2007 z dnia 20 listopada 2007 r. Kiedy Spółka zorientowała się, że przysługuje jej prawo do zwolnienia z podatku części posiadanej nieruchomości, złożyła w [...] korektę deklaracji, w której wykazała niższą kwotę zobowiązania. Organ podatkowy nie zaakceptował dokonanego przez stronę nowego obliczenia podatku i wszczął postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania. Postępowanie to zakończyło się dopiero w dniu [...] decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] i umarzającą postępowanie z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W czasie trwania postępowania podatkowego Spółka nie mogła natomiast złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty z uwagi na treść art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej. Wystąpienie z takim wnioskiem stało się możliwe dopiero po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...]. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 79 § 1 i 2, art. 165a, art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wobec upływu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009 wygasło prawo podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wniosek został doręczony organowi podatkowemu w dniu [...]. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. upłynął w dniu 3[...], a zatem wniosek w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości został złożony po terminie. W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów postępowania podatkowego, t.j. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez nie wzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy, w której podatnik na skutek działania organu pozbawiony został możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wcześniejszym terminie, art. 32 Konstytucji RP – poprzez działania organu dyskryminujące podatnika ze względu na rodzaj prowadzonej przez niego działalności, które w wyniku wszczęcia bezzasadnego postępowania i jego przewlekłości uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j. art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 75 § 1, § 2 pkt 1 i § 4 - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż podatnik miał możliwość wcześniejszego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, podczas gdy działania organu podatkowego pozbawiły go tej możliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 13 § 1 pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 165 i art. 165a i art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniosła skargę na w.w postanowienie, zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, t.j. art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 75 § 1, § 2 pkt 1 i § 4 – Prezydent Miasta w postanowieniu z dnia [...], utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwie zastosował przywołany artykuł Ordynacji podatkowej, przyjmując, iż podatnik miał możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. we wcześniejszym terminie. W rzeczywistości przewlekłe działania organów podatkowych uniemożliwiły skarżącej zastosowania takiego rozwiązania, II. przepisów postępowania podatkowego, t.j.: art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy nie przeanalizował wszystkich okoliczności w niniejszej sprawie, a przez to nie uwzględnił faktu, ze przewlekłe działania organów podatkowych przeszkodziły skarżącej w skorzystaniu z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wcześniejszym terminie oraz art. 32 Konstytucji RP, gdyż podatnik składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009 przekroczył termin ustawowy na skutek działań prowadzonych przez organy podatkowe. W.w działania przybrały charakter dyskryminujący podatnika ze względu na rodzaj prowadzonej przez niego działalności i w efekcie doprowadziły do wszczęcia bezzasadnego postępowania, które zbędnie przedłużyło całą sprawę. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta w całości, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym; nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy organ podatkowy mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r. W ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo odmówił skarżącej spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, uregulowana w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje dwie podstawy odmowy. Pierwsza z nich określona jest precyzyjnie i dotyczy sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Przesłanka ta w niniejszej sprawie nie zachodzi. Druga podstawa do odmowy wszczęcia postępowania została określona nieostrym sformułowaniem o wystąpieniu jakiejkolwiek innej przyczyny uniemożliwiającej to wszczęcie. Użyty w omawianym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Innymi słowy chodzi o przypadki, gdy wszczęciu postępowania, a w konsekwencji rozpoznaniu sprawy, sprzeciwiają się przepisy prawa procesowego lub materialnego i przeszkody te istnieją już w dacie złożenia wniosku przez stronę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2207/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 517/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z , sygn. akt , publikowane w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wśród przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania mieści się także przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania – w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W świetle art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że zobowiązanie skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. uległo przedawnieniu z końcem [...], nie zaistniały bowiem żadne okoliczności powodujące przerwanie biegu czy zawieszenie 5-letniego terminu przedawnienia z art. 70 Ordynacji podatkowej. Natomiast wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r. z dnia [...] wpłynął do Urzędu Miasta Poznania w dniu [...], a zatem w momencie kiedy zobowiązanie podatkowe było już przedawnione. Wprawdzie skarżąca spółka w skardze zarzuciła, że nie mogła wcześniej złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r., gdyż prowadzone było przez organy podatkowe postępowanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r., jednakże z akt sprawy wynika, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte w następstwie złożenia przez skarżącą korekty deklaracji, w której wykazano nową, niższą wysokość zobowiązania podatkowego za 2009 r. z uwagi na zwolnienie z podatku części nieruchomości na podstawie Uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 20 listopada 2007 r. nr XXVI/255/V/2007. Skarżąca nie złożyła natomiast razem z korektą deklaracji w podatku od nieruchomości za 2009 r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Zauważyć należy, że gdyby skarżąca zgodnie z art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej złożyła korektę zeznania podatkowego za 2009 r. razem z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, to wniosek taki zostałby rozpatrzony po zakończeniu postępowania wymiarowego. Ordynacja podatkowa w art. 79 § 2 wyraźnie wskazuje, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może natomiast zostać złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem po dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnik nie może już zgłosić wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Nie może wyłączyć stosowania postanowienia wynikającego z przepisu art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej okoliczność, że organ podatkowy prowadził postępowanie wymiarowe z przekroczeniem terminów do jego zakończenia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 Konstytucji R.P. W okolicznościach niniejszej sprawy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r. W tych okolicznościach zarzuty podniesione w skardze należy uznać za bezzasadne. Wobec powyższego Sąd nie stwierdzając naruszeń tak prawa materialnego, jak i procesowego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.